Rusya’da ayı saldırılarında 2026’da en az 25 kişi hayatını kaybetti

Rusya’da ayıların yerleşim yerleri, turistik tesisler ve diğer insan yoğunluklu alanlara yaklaşmasıyla 2026’nın başından bu yana en az 25 kişi hayatını kaybetti. En az 13 federal bölgede görülen saldırıların ardından bazı bölgelerde yüksek hazırlık rejimi uygulanırken, ayı popülasyonunun yönetimi için yeni önlemler değerlendiriliyor.

Rusya’nın farklı bölgelerinde ayıların insan yaşam alanlarına yaklaşması güvenlik önlemlerini artırırken, 2026’nın başından bu yana düzenlenen saldırılarda en az 25 kişi hayatını kaybetti. Ağustos ayından ekim başına kadar en az 13 federal bölgede insanlara yönelik ayı saldırısı kaydedildi.

Saldırıların görüldüğü yerler arasında Novgorod, Vologda, Tomsk, Kemerovo, İrkutsk ve Amur bölgeleri; Altay, Tuva ve Buryatya cumhuriyetleri; Krasnoyarsk, Kamçatka ve Zabaykalskiy bölgeleri ile Çukotka Özerk Bölgesi bulunuyor.

Sibirya ve Uzak Doğu’da güvenlik önlemleri artırıldı

Krasnoyarsk bölgesinde ağustos ve eylül aylarında ayı saldırılarında 7 kişi hayatını kaybetti. 8 Ekim 2026 itibarıyla bölgedeki ayı popülasyonunu düzenleme çalışmaları kapsamında 898 hayvan avlandı. Bölge yönetimi, tehdit oluşturan her ayı için 36 bin 500 ruble ödeme yapılacağını açıkladı.

Eylül ayının başından itibaren Krasnoyarsk’taki yerleşim yerleri ve çevresinde ayı görülmesine ilişkin en az 123 ihbar yapıldı. Bölgede yaklaşık 26 bin 600 bozayı bulunduğu, bazı ilçelerde ayı sayısının son yıllarda 2,5 kat arttığı bildirildi.

İrkutsk bölgesinde 28 Eylül-4 Ekim arasında acil çağrı sistemine ayı görülmesiyle ilgili 461 bildirim ulaştı. Bu bildirimlerin 193’ünde ayıların söz konusu bölgeye çıktığı doğrulandı. Eylül ortasından bu yana yüksek hazırlık rejiminin uygulandığı bölgede, 1 Ekim itibarıyla 342 ayı avlandı; bu sayının yıl sonuna kadar 542’ye çıkarılması planlanıyor.

Buryatya’da her gün yaklaşık 15-20 ayı ihbarı alınıyor. Bölgede bugüne kadar 397 ayı için popülasyon düzenleme işlemi gerçekleştirildi. İnsanların yaşamı ve sağlığı açısından tehdit oluşturan bir ayının avlanması için 15 bin ruble, amatör veya sportif av kapsamında avlanan ayılar için 6 bin ruble ödeme öngörülüyor.

Zabaykalskiy bölgesinde de tehdit oluşturan ayıların avlanması karşılığında 15 bin ruble veriliyor. Ekim başına kadar yaban hayvanlarının görülmesiyle ilgili 100’den fazla ihbar alındı; bunların 35’i doğrudan yerleşim yerlerinde gerçekleşti. Bölgede 29 Eylül’den itibaren yüksek hazırlık rejimi uygulanıyor.

Kamçatka’da bir bozayı

Ayıların kent ve kasabalara çıkması günlük hayatı da etkiledi. Buryatya’daki Zakamensk’te kent içinde ayı görülmesinin ardından iki okul ve bir teknik okul uzaktan eğitime geçirildi. İrkutsk bölgesindeki Baykalsk’ta gece saatlerinde hareket kısıtlamaları uygulanırken, Tomsk bölgesinde toplu etkinlikler sınırlandı ve Sahalin’de bir spor koşusu iptal edildi.

Farklı bölgelerde can kaybına yol açan saldırılar

Altay Cumhuriyeti’nin Artybaş köyündeki bir turizm tesisinde, Novosibirsk’ten gelen 29 yaşındaki bir kadın ayının saldırısına uğradı. Kadın gece saatlerinde çadırdan çıkarılıp ormana sürüklendi ve ağır yaralar nedeniyle hayatını kaybetti.

Tuva Cumhuriyeti’nde 22 Eylül’de Bolşoy Yenisey Nehri kıyısında kamp yapan Moskova’dan bir turist grubuna ayı saldırdı. Yaklaşık 60 yaşındaki bir erkek ağır yaralandı ve sağlık uçağıyla Kızıl’daki hastaneye götürüldü. Ancak yaralı turist iki gün sonra yaşamını yitirdi.

İrkutsk bölgesinde ekim ayının başında iki kişinin hayatını kaybettiği iki ayrı saldırı meydana geldi. 2 Ekim’de İlim Nehri’nin ağız kesiminde bir ayı 71 yaşındaki bir erkeğe saldırdı. İki gün sonra ise bir ayı, Magistralnıy yerleşimine yaklaşık 300 kilometre uzaklıktaki bir işletmenin konut vagonuna girerek içerideki çalışana saldırdı. Her iki kişi de olay yerinde hayatını kaybetti.

Krasnoyarsk bölgesinin Yukarı Kebej köyünde ise 16 Eylül gecesi özel bir evin bahçesinde bulunan 66 yaşındaki bir kadın ayı saldırısında yaşamını yitirdi. Hayvan olayın ardından kaçarken, bulunması için avcılardan yardım istendi.

Bozayı sayısı 1990’dan bu yana 2,3 kat arttı

Rusya Doğal Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre ülkedeki bozayı sayısı 2026’da 307 bin 900’e çıktı. 1990’da yaklaşık 130 bin olan popülasyon, 36 yılda 2,3 katın üzerinde arttı.

En fazla bozayı Krasnoyarsk bölgesinde bulunuyor. Habarovsk 26 bin 200 ayıyla ikinci sırada yer alırken, Kamçatka’da 24 bin 500, İrkutsk bölgesinde 22 bin 400 ayı bulunduğu bildirildi. Yakutistan’da 18 bin 800, Amur bölgesinde 13 bin 300 ve Tomsk bölgesinde 11 bin 200 ayı olduğu açıklandı.

Hükümet, ek finansmana ihtiyaç duyan bölgeleri belirlemeyi ve gerekli ödeneğin federal bütçeden aktarılması için karar hazırlamayı planlıyor. Bölge yönetimlerinin ayı popülasyonunu daha hızlı düzenleyebilmesini sağlayacak yasal değişiklikler de değerlendiriliyor.

Bozayının kota uygulanan türler listesinden çıkarılması da gündemde. Ayrıca yerleşim yerleri ve turistik tesislerin yakınındaki gıda atıkları ile çöplüklerin denetiminin artırılması planlanıyor.

Çöplükte yiyecek arayan bir bozayı (arşiv)

Doğal Kaynaklar Bakanlığı, 2026’nın ayı saldırıları bakımından henüz rekor yıl olarak nitelendirilemeyeceğini belirtiyor. Bakanlık verilerine göre Rusya’da son yıllarda her yıl yaklaşık 20-30 ayı saldırısı kaydedildi. Bu sayı 2024’te 19, 2025’te 34 oldu. En yüksek rakam ise 2014’te kaydedilen 166 saldırı olarak açıklandı.

Uzmanlar gıda kaynakları ve insan faaliyetlerine işaret ediyor

Uzmanlar, ayıların yerleşim yerlerine yönelmesini yalnızca hayvan sayısındaki artışla açıklamıyor. Açık çöp konteynerleri, izinsiz çöplükler ve turistik kamplarda bırakılan yiyecekler de ayıları insanların bulunduğu alanlara çekiyor.

Ayıların insanlara yakın bölgelerde yiyecek bulmaya alışması, hayvanların doğal temkinlerini kaybetmesine yol açabiliyor. Kamçatka’daki bir araştırma enstitüsünde görev yapan bilim insanı Tatyana Primak, ayı davranışlarının tek bir kalıpla açıklanamayacağını söyledi.

Primak, son 5-8 yılda Kamçatka’da insanlarla bozayılar arasındaki çatışmaların artmasında insanların doğal alanlardaki varlığının büyümesi, turizm altyapısının genişlemesi, kaçak avcılık ve nehir turizminin etkili olduğunu belirtti.

İnsanlarla ayılar arasındaki çatışmaların artmasının, ayı saldırılarında aynı oranda yükseliş olduğu anlamına gelmediğini de vurgulayan Primak, Kamçatka’da 2011’den Haziran 2026’ya kadar 51 ayı saldırısı kaydedildiğini söyledi. Bu olaylarda 25 kişi hayatını kaybetti, 31 kişi yaralandı. Saldırıların yaklaşık yüzde 94’ü yerleşim yerlerinden uzaktaki doğal alanlarda gerçekleşti.

Ayılarla karşılaşmalarda güvenlik tavsiyeleri

Uzmanlar ve kurtarma ekipleri, ormanlık alanlarda mümkün olduğunca gruplar halinde ilerlenmesini öneriyor. İnsanların konuşarak ve gürültü çıkararak hayvanlara bölgede bulunduklarını belli etmeleri, belirlenmiş güzergâhlardan ayrılmamaları ve hayvan patikalarından uzak durmaları isteniyor.

Yiyecek ve atıkların çadırlardan uzakta tutulması da öneriler arasında yer alıyor. Ayıyla karşılaşıldığında sakin kalınması, hayvana yaklaşılmaması ve kaçmaya çalışılmaması gerekiyor.

Çöp konteynerine yönelen ayılar (arşiv)

Uzmanlar, hayvana doğrudan bakılmamasını, bağırılmamasını, kolların sallanmamasını ve üzerine eşya atılmamasını tavsiye ediyor. Ayı yaklaşırsa ani hareketlerden kaçınarak yavaşça geri çekilmek gerekiyor.

Kabarık tüyler, dikilmiş kulaklar ve sabit bakışlar hayvanın saldırgan olabileceğine işaret edebilir. Ancak bu belirtiler her zaman saldırının kaçınılmaz olduğu anlamına gelmediği için karşılaşma sırasında dikkatli olunması gerekiyor.