Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy'e verilen Beyaz Kartal Nişanı'nı geri aldı. Karar, Zelenskiy'in aktif bir Ukrayna askeri birliğine, İkinci Dünya Savaşı sırasında faaliyet gösteren Ukrayna İsyancı Ordusu'nun (UPA) adını vermesinin ardından geldi.
UPA, Polonya'da özellikle Volyn bölgesinde yaşanan ve binlerce Polonyalı sivilin hayatını kaybettiği katliamlardaki rolüyle hatırlanıyor. Bu olaylar, iki ülke tarihindeki en acılı bölümlerden biri olarak nitelendiriliyor.
Nawrocki'nin gerekçesi
Karol Nawrocki, video mesajında, "Atalarımızın fedakarlıklarını sessizlikle ihanet etmemeliyiz. Bunlar unutulmaması gereken mezarlardır" dedi. Nawrocki, Polonya'nın Ukrayna tarafına bu konunun önemini defalarca ilettiğini ve kararın iki ülke ilişkileri üzerindeki sonuçlarının yeniden değerlendirilmesi beklentisini ilettiğini belirtti.
Nawrocki, "Nihayetinde, Ukrayna tarafının pozisyonu değişmedi" diye ekledi.
Kyiv'den sert tepki
Karar, Kyiv'den hızlı ve sert bir tepkiyle karşılandı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, kararı "stratejik bir hata... Bundan sadece Moskova faydalanır" şeklinde nitelendirdi.
Sybiha, "Varşova'da duyguların galip geldiğini ve Polonyalı politikacıları sadece Başkan Zelenskiy'e değil, öncelikle Ukrayna devletine karşı haksız, dürtüsel ve saygısız adımlar atmaya ittiğini üzülerek görüyoruz" ifadelerini kullandı.
Sybiha, bu kararın ardından, eski Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından 2022'de kendisine verilen Liyakat Nişanı Komutan Haçı'nı da reddettiğini açıkladı.
Parlamento Başkanı'ndan eleştiri
Verkhovna Rada Başkanı Ruslan Stefanchuk ise daha sert bir tutum alarak, bu hamleyi "Ukrayna-Polonya ortaklığı için uzun vadeli olumsuz sonuçları olacak feci bir hata" olarak nitelendirdi.
Stefanchuk, Nawrocki'nin açıklamasının zamanlamasını da eleştirdi. Açıklama, Polonya'nın Gdansk kentinde düzenlenecek Ukrayna İyileştirme Konferansı'nın başlamasına bir hafta kala yapıldı. Stefanchuk, bunu "kasıtlı, planlı ve zararlı" olarak değerlendirdi.
Polonya'dan AB üyeliği uyarısı
Nawrocki, Kyiv'i, Avrupa Birliği'ne katılım yolunda olumlu ilişkileri sürdürmenin önemi konusunda uyardı. Nawrocki, "Ukrayna'nın Avrupa yapılarına giden yolu, kendi tarihinin zor bölümleriyle dürüstçe yüzleşme istekliliğini de gerektirir. Birleşik Avrupa, totalitarizmin ve şiddet kültünün reddedilmesi üzerine inşa edildi. Bu ilkeler herkes için geçerli olmalı" dedi.
Nawrocki, "Bunu anlamayanlar için Avrupa Birliği'nde yer olamaz ve Polonya buna kesinlikle izin vermeyecektir" ifadelerini kullandı.
Devam eden destek taahhüdü
Tüm bu gerilime rağmen, Nawrocki, Rusya'nın tam ölçekli işgali karşısında Varşova'nın Kyiv'e desteğinin devam edeceğini söyledi. Nawrocki, "Ukrayna'yı destekledik ve desteklemeye devam ediyoruz çünkü Rusya saldırganlığının Polonya'nın ve tüm Avrupa'nın güvenliği için bir tehdit oluşturduğunu biziyoruz" dedi.
Polonya, 2022'deki tam ölçekli Rus işgalinden bu yana Kyiv'in yakın müttefiki olmuş, milyarlarca dolarlık yardım sağlamış, askeri yardımlar için önemli bir lojistik rota sunmuş ve yaklaşık 1 milyon Ukraynalı mülteciye ev sahipliği yapmıştı.
