Rusya ile Afrika ülkeleri arasındaki ekonomik ve insani bağların genişletilmesini hedefleyen üçüncü Rusya-Afrika Zirvesi, çarşamba günü Moskova’da başlayacak. İki günlük zirvenin gündeminde enerji, gıda güvenliği, tarım, ticaret, altyapı, bilim, teknoloji, eğitim ve insani iş birliği bulunuyor.
Afrika’daki 54 ülkeden 48’i toplantıya katılacağını teyit etti. Bu ülkelerin 22’sinin devlet başkanı seviyesinde temsil edilmesi bekleniyor.
Zirveye Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Afrika Birliği dönem başkanı ve Burundi Cumhurbaşkanı Evariste Ndayishimiye eş başkanlık yapacak. Toplantıların yanı sıra ikili görüşmeler ve Afrika’daki bölgesel kuruluşların liderleriyle temaslar da programda yer alacak.
Putin’in görüşmesi planlanan liderler arasında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed bulunuyor. Moskova programına Rusya-Afrika Ekonomik ve İnsani Forumu da dahil edildi.
Ticaret hacmi ve yapay zekâ planı
Rusya ile Afrika arasındaki ticaret ve yatırımlar, zirvenin öne çıkan başlıkları arasında yer alacak. Ulaştırma ve lojistik oturumlarında ticaret yollarının genişletilmesi, bağlantıların güçlendirilmesi ve değiş tokuş edilen ürünlerin çeşitlendirilmesi için atılabilecek adımlar ele alınacak.
Kremlin dış politika danışmanı Yuri Ushakov, Rusya-Afrika ticaret hacminin 2025’te 27 milyar doları aştığını açıkladı. Bu seviye, zirvenin ilk kez Soçi’de düzenlendiği 2019’daki yaklaşık 16,8 milyar dolarlık hacmi geride bıraktı.
Katılımcıların 2027-2029 dönemini kapsayan Rusya-Afrika Ortaklık Forumu eylem planı ile nihai bildiriyi kabul etmesi bekleniyor. Sivil amaçlı yapay zekâ kullanımına ilişkin ayrı bir iş birliği bildirisi yayımlanması ve farklı sektörlerde hükümetler arası ve kurumlar arası anlaşmalar imzalanması da gündemde.
Enerji projeleri ve gıda tedariki
Enerji, Moskova ile Afrika ülkeleri arasındaki iş birliğinin en ileri alanlarından biri olmayı sürdürüyor. Rosatom’un Mısır’da inşa ettiği El Dabaa nükleer santrali, bu ortaklığın en büyük projeleri arasında bulunuyor.

Zirve kapsamında düzenlenecek forumda nükleer enerji, geleneksel elektrik üretimi, yenilenebilir kaynaklar, madencilik ve enerji altyapısının geliştirilmesi ele alınacak. Nüfusun ve sanayileşmenin artmasıyla elektrik ihtiyacı yükselen bazı Afrika ülkeleri, üretim kapasitesini artırma seçeneklerini değerlendiriyor.
Tarım da Rusya-Afrika ilişkilerinde ağırlığı artan başlıklardan biri. Rusya, çok sayıda Afrika ülkesine buğday ve gübre sağlıyor.
Rusya, 2023’te St. Petersburg’da düzenlenen zirvenin ardından Burkina Faso, Zimbabve, Mali, Somali, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Eritre’ye 200 bin metrik ton tahılı ücretsiz gönderdi. Sevkiyat, Rusya Devlet Başkanı Putin’in açıkladığı taahhüdün yerine getirilmesi kapsamında gerçekleştirildi.
Moskova’daki müzakerelerde tahıl ve gübre sevkiyatının yanı sıra tarım teknolojileri, gıda işleme ve lojistik başlıklarının da görüşülmesi bekleniyor.
Soçi’den Moskova’ya zirve süreci
Rusya-Afrika Zirvesi ilk olarak Ekim 2019’da Soçi’de düzenlendi. Temmuz 2023’te St. Petersburg’un ev sahipliği yaptığı ikinci toplantıda katılımcı ülkeler, siyasi, ekonomik, güvenlik ve insani iş birliğinin önceliklerini belirleyen bir bildiri kabul etti.
Liderler zirvenin üç yılda bir yapılması konusunda da anlaşmaya vardı. İki zirve arasındaki dönem için Rusya ile Afrika ülkeleri arasında bakanlar düzeyinde bir toplantı formatı oluşturuldu.
İlk bakanlar konferansı 2024’te Soçi’de gerçekleştirildi. Hazırlıkların ele alındığı ikinci toplantı ise Aralık 2025’te Kahire’de yapıldı.
Moskova’daki toplantıda önceki mutabakatların uygulanma durumu incelenecek ve 2029’a kadar geçerli olacak yeni öncelikler belirlenecek.