Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, Ermenistan’ın Avrupa Birliği’ne yakınlaşma kararını değerlendirirken Erivan yönetimine pazar ve gelir hesabı yapma çağrısında bulundu. Lukaşenko, ülkenin mevcut ortak pazardan uzaklaşmadan önce ürünlerini hangi pazarlara, ne miktarda satabileceğini netleştirmesi gerektiğini söyledi.
Lukaşenko bu açıklamaları, 2 Ekim Cuma günü Avrasya Hükümetlerarası Konseyi toplantısına katılan hükümet heyetlerinin başkanlarıyla yaptığı görüşmede dile getirdi. Toplantıda dünya ekonomisindeki dönüşüm, Avrasya Ekonomik Birliği içindeki iş birliği ve bölgesel ticaret konuları da değerlendirildi.
Ermenistan için ortak pazar hesabı
Ermenistan’ın konyak, sebze ve meyve gibi ürünleri için Avrupa’da yeterli alıcı bulunup bulunmadığını hesaplaması gerektiğini belirten Lukaşenko, mevcut satışların Avrupa pazarında ne ölçüde karşılanabileceğinin ortaya konulmasını istedi. Avrupa ülkelerinin Ermenistan’dan alım yapacağından emin olunması halinde bu yönde adım atılabileceğini ifade etti.
Belarus Devlet Başkanı, buna karşın Erivan’ın mevcut ekonomik faydaları aceleyle terk etmemesi gerektiğini söyledi. Lukaşenko, Ermenistan’ın ortak pazardan hemen ayrılmaması çağrısını yineledi.
Lukaşenko, Avrasya Ekonomik Birliği ülkeleri arasındaki ticaretin yaklaşık yüzde 80’inin Rusya pazarıyla bağlantılı olduğunu belirtti. Birlik üyelerinin bugün gelir sağladığı imkânları bir anda bırakmaması gerektiğini savunan Lukaşenko, ortak pazarın sunduğu olanakların korunmasını istedi.
Belarus ve Rusya’nın ekonomik ve savunma iş birliği
Dünya ekonomisinde rekabetin sertleştiğini söyleyen Lukaşenko, devletlerin kendi pazarlarını korumaya yöneldiğini belirtti. Piyasa ekonomisine sahip ülkelerin de devlet planlamasının çeşitli unsurlarından yararlandığını ifade eden Lukaşenko, Japonya ve ABD’yi bu yaklaşımın örnekleri arasında gösterdi.
Çin’in ekonomik yükselişine ilişkin değerlendirmesinde geçmiş deneyimlerin korunmasının önemini vurgulayan Lukaşenko, Belarus’un Sovyet döneminden kalan sanayi ve teknoloji altyapısını muhafaza ettiğini söyledi. Bu yaklaşımın makine üretimi, inşaat ve tarım alanlarında sonuç verdiğini savundu.
Belarus’un savunma sanayisinde büyük ölçüde Rusya’nın imkânlarına dayandığını belirten Lukaşenko, ülkesinin Rusya’dan silah ve savunma sanayisi ürünleri satın aldığını açıkladı. Belarus’un bazı alanlarda kendi üretim kapasitesini de geliştirdiğini kaydetti.
Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmadan edinilen deneyimin savunma sanayisi açısından değerlendirildiğini söyleyen Lukaşenko, Belarus’un Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerine imkânları ölçüsünde destek vermeye hazır olduğunu ifade etti. Ortak çıkarların korunacağını belirtti.
Yaptırımlara karşı Rusya-Belarus hattı
Belarus ile Rusya arasındaki ekonomik bütünleşmenin yaptırımlar karşısında ayakta kalmalarına yardımcı olduğunu savunan Lukaşenko, üretimde Rusya’dan alınan metal, parça ve ekipmanların yanı sıra Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerindeki kaynaklardan da yararlanıldığını söyledi.
Lukaşenko, Belarus’un tarım ürünleri ihracatını bu yıl 10 milyar dolar seviyesine çıkarmayı planladığını açıkladı. Sovyet döneminden kalan teknolojilerin korunduğunu ve bunların başka ülkelere sunulduğunu belirten Lukaşenko, Belarus’un Rusya’nın yanı sıra Müslüman dünyası, Güneydoğu Asya ve Afrika ülkeleriyle ekonomik ilişkilerini geliştirmeye çalıştığını söyledi.
Lukaşenko’nun ABD ve Ukrayna değerlendirmeleri
ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarının Batı ve ABD politikasını daha görünür hale getirdiğini ileri süren Lukaşenko, Trump’ın uluslararası meselelerde diplomatik ifadeler yerine doğrudan konuştuğunu belirtti. Daha önce Trump’ın adaylığını desteklediğini söyleyen Lukaşenko, ABD yönetiminin bazı adımlarını açıkça eleştirdiğini de ifade etti.
Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaya ilişkin konuşan Lukaşenko, Belarus’un Rusya ile ortak çizgisini koruyacağını söyledi. Moskova yönetiminin alacağı kararlarda Rusya’nın yanında olacaklarını belirten Lukaşenko, Belarus’un Rusya’ya karşı hareket etmeyeceğini ifade etti.
Lukaşenko, Avrasya Ekonomik Birliği ülkeleriyle yapılan anlaşmaların Minsk yönetimi tarafından uygulanacağını da söyledi. Küresel gelişmelerin ekonomik ve siyasi dengeleri değiştirebileceğini belirten Belarus Devlet Başkanı, ülkelerin mevcut iş birliği imkânlarını koruması gerektiğini yineledi.
