Türkiye'nin Mersin ilindeki Akkuyu NGS'nin ilk güç ünitesi sıcak denemeye hazır. Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, bunu Birleşmiş Milletler'in COP31 iklim konferansı kapsamında Antalya'da düzenlenen Dünya Nükleer Günleri Forumu'nda açıkladı. Likhachev, "İlk reaktörün devreye alınmasına çok yakınız" dedi.
Sıcak deneme sırasında ekipman ve güvenlik sistemleri, nükleer yakıt yerine reaktörde yakıt simülatörleri bulunurken, harici enerji kaynağı kullanılarak normal çalışma parametrelerinde test edilecek. Likhachev, "Bu testleri başarıyla tamamlayacağımızı ve ilk reaktörün gövdesine gerçek yakıt yüklemesinin aralık ayında başlayacağını umuyorum. Türkiye de ocak-şubat aylarında uzun zamandır beklediği nükleer elektriği alacak" diye konuştu.
Türk yatırımcılar ve WANO misyonu
Rosatom, projeye yatırımcı çekmek için de görüşmeler yürütüyor. Hükümetlerarası anlaşma, Türkiye hükümetinin onayıyla projede özel sermayenin yüzde 49'a kadar pay sahibi olmasına izin veriyor. Likhachev, Türk şirketlerinin şimdiden ilgi gösterdiğini ve görüşmelerin gizlilik içinde sürdüğünü belirtti. Santrali devreye alma öncesinde, Nükleer Santralleri İşleten Kuruluşlar Dünya Birliği'nin (WANO) bir misyonu da tesisi ziyaret etti. Belarus, Bulgaristan, Çin, Rusya, Slovakya ve ABD'den 17 uzman, iki haftadan uzun süre boyunca belgeleri, personelin çalışmalarını ve acil durumlara hazırlığı inceledi.

Akkuyu NGS, Türkiye'nin ilk nükleer santralidir. Rosatom, “yap-sahip ol-işlet” modeli kapsamında VVER-1200 reaktörlerine sahip dört güç ünitesi inşa ediyor. İlk ünitenin inşaat lisansı 2018'de verildi. Santral tam kapasiteyle 4.800 MW'a ulaştığında Türkiye'nin elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 10'unu karşılayacak. İlk ünitenin gelecekteki işletmecileri arasında Rusya'da eğitim alan Türk mühendisler de bulunuyor.
Üçüncü ülke yatırımcıları ve yüzer nükleer santraller
Likhachev ayrıca Akkuyu Nükleer şirketine ortak olma görüşmelerinde Türk şirketlerinin yanı sıra üçüncü ülkelerden şirketlerin katılımının da değerlendirildiğini söyledi. Görüşmelerin gizliliği nedeniyle olası payları veya katılımcıları açıklamayan Likhachev, kararın yalnızca Türkiye'nin çıkarları doğrultusunda ve hükümetinin onayıyla alınacağını vurguladı. Likhachev'in değerlendirmesine göre, Türk yüklenicilerin gelirleri ve vergi ödemeleri de hesaba katıldığında sahadaki yerelleştirme düzeyi yaklaşık 16 milyar dolara ulaştı. Rosatom, dört güç ünitesinin tamamını 2030'a kadar devreye almayı ve Türkiye'nin enerji sistemine yaklaşık 5 GW kapasite sağlamayı hedefliyor. Rosatom Genel Müdürü, Ankara'ya küçük yüzer nükleer santraller üzerinde birlikte çalışma önerisinde bulundu. Türkiye'nin nükleer enerji üretim kapasitesini 2050'ye kadar 20 GW'a çıkarma hedefinin hızlı büyüyen ekonomi için kesinlikle üst sınır olmadığını söyledi.
Fotoğraf: Anadolu.