Çinli fizikçiler, Ulyanovsk bölgesindeki Dimitrovgrad’da inşa edilen çok amaçlı hızlı araştırma reaktörü MBİR’de yürütülecek araştırmalara katılabilecek. İş birliği anlaşmasını, Rosatom bünyesinde faaliyet gösteren “MBİR Reaktörü Uluslararası Araştırma Merkezi Konsorsiyumu Lideri” şirketi ile Çin Bilimler Akademisi Çağdaş Fizik Enstitüsü (IMP CAS) imzaladı. Atom Media sektörel portalı bu bilgiyi paylaştı.
Lanzhou’da bulunan enstitü, ağır iyon fiziği ve hızlandırıcı teknolojileri alanlarında uzmanlaşıyor. Anlaşma uyarınca enstitü temsilcileri, Uluslararası Merkezin Bilimsel Danışma Kurulu ve uzmanlık komitelerinin toplantıları dahil olmak üzere bilimsel etkinliklerine katılacak. Taraflar ayrıca MBİR’in reaktör-hızlandırıcı (ADS) sistemleri, malzeme bilimi ve nötron deneyleri araştırmalarında kullanım koşullarını ve Çin enstitüsünün konsorsiyuma katılma sürecini değerlendirecek.
IMP CAS Müdür Yardımcısı Profesör Yuan He, “MBİR, hızlandırıcı altyapımızı nötron olanaklarıyla tamamlıyor. Anlaşmada yer alan ADS sistemleri ve nötron bilimi gibi alanlar, tam da bu tür deneyleri gerektiriyor” dedi. Konsorsiyum Lideri Genel Müdürü Vasili Konstantinov ise Çinli meslektaşlarının bilgi birikiminin reaktör araştırma programının oluşturulmasında önemli katkı sağlayacağına inandığını belirtti.

En güçlü araştırma reaktörü
MBİR, sodyum soğutuculu, 150 megavat termal güce sahip, hızlı nötronlarla çalışan dördüncü nesil bir araştırma reaktörüdür. Reaktör, “Yeni Nükleer ve Enerji Teknolojileri” ulusal projesi kapsamında Nükleer Reaktörler Araştırma Enstitüsünün (NİYAR) sahasında inşa ediliyor. Reaktörün 2028’de işletmeye alınması planlanıyor. MBİR’in ardından dünyada faaliyetteki en güçlü araştırma reaktörü olması bekleniyor.
Kasım ayının başında Rosatom Başkanı Aleksey Likhachev sahayı inceledi. Likhachev, “Teknolojilerin kapsamı ve araştırma programlarının niteliği bakımından dünyada buna benzer bir tesis yok ve planlanmıyor. Bu nedenle MBİR aynı zamanda uluslararası bir konsorsiyumdur; birçok ülke projeye ilgi gösteriyor” dedi. Daha önce haziran ayında Çin Bilimler Akademisi Plazma Fiziği Enstitüsü, füzyon enerjisi için malzeme bilimi deneylerini MBİR’de yürütme planı konusunda anlaşmaya varmıştı. Kasım ayında ise Vietnam Atom Enerjisi Enstitüsü (Vinatom) konsorsiyumla mutabakat zaptı imzaladı.
Fotoğraf: “Kommersant”, açık kaynaklar (arşiv). Kaynaklar: “Atom Media”, Mail.ru, “Kommersant”, SAMARAONLINE24, “Ulpresse”.