Kuzey Makedonya'nın Avrupa-Atlantik yönelimi, eski Yugoslavya'nın dağılmasının ardından bağımsızlık ilanıyla başladı. Ülke, 1990'lı yılların başındaki siyasi ayaklanma ve çatışmaların sonrasında Avrupa Birliği ile NATO üyeliğini stratejik hedef olarak belirledi.
Bağımsızlık referandumunda yüzde 95,3 oy
8 Eylül 1991'de yapılan bağımsızlık referandumunda sandığa gidenlerin yüzde 95,3'ü bağımsızlık lehine oy verdi. Başta Türkiye olmak üzere çok sayıda ülke, o dönemde Makedonya adıyla anılan ülkenin bağımsızlığını tanıdı. Kiro Gligorov da ülkenin ilk Cumhurbaşkanı oldu.
Makedonya'nın kendi para birimi 26 Nisan 1992'de dolaşıma girdi. Ülke ordusu ise aynı yıl ağustos ayında kuruldu.
BM üyeliği ve Yunanistan'la isim anlaşmazlığı
Makedonya, 8 Nisan 1993'te Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda yapılan oylamada oy birliğiyle üyeliğe kabul edildi. Yunanistan'ın itirazı nedeniyle ülke, BM'de geçici referans olarak "Eski Yugoslavya Cumhuriyeti Makedonya" adıyla yer aldı.
İsim anlaşmazlığını çözmek amacıyla Makedonya ile Yunanistan arasında yıllarca müzakere yürütüldü. Birleşmiş Milletler arabuluculuğundaki görüşmelerin ardından iki ülke, Haziran 2018'de Prespa Anlaşması'nı imzaladı.
Anlaşma, ülkenin adının "Kuzey Makedonya" olarak değiştirilmesini ve stratejik ortaklık kurulmasını öngördü. Eylül 2018'de düzenlenen referandumda oy kullananların yüzde 91,46'sı, anlaşmanın kabul edilmesi ve Avrupa Birliği ile NATO üyeliği hedefinin sürdürülmesi yönünde tercihte bulundu.
Dönemin muhalefetinin boykot ettiği referandumda katılım yüzde 36,91'de kaldı. İsim değişikliğinin ardından Kuzey Makedonya, 2020'de NATO üyesi oldu.
AB müzakerelerinde anayasa şartı
Kuzey Makedonya aday ülke statüsünü 2005'te kazandı. Avrupa Birliği ile katılım müzakereleri için ilk hükümetler arası konferans 19 Temmuz 2022'de düzenlendi.
AB müzakerelerinde fasılların açılmasının, Bulgaristan ile imzalanan ikili protokolden kaynaklanan anayasa değişikliklerinin yapılmasından sonra başlaması öngörülüyor. Düzenlemeyle Bulgarların, Kuzey Makedonya Anayasası'nda yer alan topluluklar arasına dahil edilmesi gerekiyor.
Kuzey Makedonya Meclisi 120 sandalyeden oluşuyor. Anayasa değişikliği için üçte iki çoğunluk, yani 80 milletvekilinin desteği gerekli.
Planlanan değişiklikle Anayasa'daki "Kuzey Makedonya vatandaşları; Makedon, Arnavut, Türk, Ulah, Sırp, Roman, Boşnak" ifadesine Bulgar, Hırvat, Karadağlı, Sloven, Yahudi ve Mısırlı topluluklarının da eklenmesi öngörülüyor.
