Priştine’de, Kosova Kurtuluş Ordusu’nun (UÇK) eski komutanlarına Lahey’de verilen hapis cezalarına tepki amacıyla düzenlenen gösteriye binlerce kişi katıldı.
UÇK Savaş Gazileri Örgütü’nün İskenderbey Meydanı’ndaki eyleminde eski UÇK askerleri, gaziler, siyasetçiler ve vatandaşlar yer aldı. Yaklaşık bir saat süren gösteri olaysız sona erdi.
Mahkeme kararının iptali çağrısı
Lahey’de 25 yıl hapis cezasına çarptırılan Jakup Krasniqi’nin oğlu Altin Krasniqi, yaptığı konuşmada UÇK tarihinin yalnızca silahlı mücadele verenlerin değil, boyun eğmeyi reddeden bir halkın da tarihi olduğunu söyledi.
Halkın haksızlıkla, özgürlüğünün ve onurunun reddedilmesiyle karşılaştığında ayağa kalktığını belirten Krasniqi, mücadelenin nefret ve intikamla değil; argüman, hukuk, onur ve birlik temelinde sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
UÇK Savaş Gazileri Örgütü Başkanı Hysni Gucati, mahkemeye UÇK’nin eski mensupları hakkındaki mahkumiyet kararlarını iptal etme çağrısında bulundu. Gucati ayrıca, 2 milyondan fazla Arnavut’un kendi evlatlarını savunmak için ayağa kalkan bir halk olarak dikkate alınmasını istedi.
Lahey’deki cezalar
Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli ve Rexhep Selimi hakkındaki karar 16 Eylül’de Lahey’de görülen davada açıklandı.
Mahkeme dört ismi, 385 kişiye yönelik keyfi gözaltı, 49 kişiye yönelik kötü muamele, 303 kişiye yönelik işkence ve 96 kişiye yönelik cinayet dahil savaş suçlarından suçlu buldu.
Kararla Thaçi ve Krasniqi 25’er yıl, Veseli 18 yıl, Selimi ise 13 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Özel mahkemenin yetki çerçevesi
Kosova Özel Odaları ve Özel Savcılığı adıyla da bilinen özel mahkeme ile bünyesindeki Özel Savcılık Lahey’de kuruldu. Yargı organı, uluslararası hakim ve savcılardan oluşuyor ve Kosova yasalarına göre faaliyet gösteriyor.
Bu yapı, Kosova’da 1998-2000 döneminde işlendiği öne sürülen savaş suçlarını araştırmak ve yargılamak amacıyla oluşturuldu. Özel Savcılık 2019’un başından itibaren UÇK’nin onlarca eski mensubunu ifade vermeye davet etti.
Thaçi, Krasniqi, Veseli ve Selimi 3 Nisan 2023’ten bu yana Lahey’de tutuklu yargılanıyordu. Dört isim hakkındaki ilk iddianame 26 Ekim 2020’de onaylandı.
İddianamede sanıkların yaklaşık 100 kişinin ölümünden sorumlu oldukları öne sürüldü; ayrıca cinayet, sürgün ve işkence gibi savaş suçlarıyla itham edildikleri belirtildi.
Kosova Savaşı ve bağımsızlık
1998-1999 dönemindeki Kosova Savaşı, NATO’nun Sırbistan ve Karadağ’ın oluşturduğu Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ne yönelik kara ve hava harekatıyla sona erdi.
Savaşta çoğu Arnavut 10 binden fazla Kosovalı hayatını kaybetti, farklı etnik gruplardan 1 milyondan fazla Kosovalı ise evlerini terk etmek zorunda kaldı.
UÇK, 1990’lı yıllarda Kosovalı Arnavutlar tarafından Yugoslav güçlerine karşı çıkmak ve Kosova’yı bağımsız bir ülke haline getirmek amacıyla kuruldu. Örgüt savaşın ardından feshedildi; komutanları ve askerleri Kosova’nın yeni oluşturulan güvenlik kurumlarına katıldı.
Kosova 17 Şubat 2008’de Sırbistan’dan tek taraflı bağımsızlığını ilan etti. Sırbistan ise Kosova’yı kendi toprağı olarak görmeyi sürdürüyor.
