Kanada Başbakanı Mark Carney, Vladimir Putin, Donald Trump ve Xi Jinping'in 19 Kasım'da Çin'in Şenzen kentinde gerçekleştirmesi planlanan üçlü görüşme fikrinin Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva'ya ait olduğunu söyledi.
Carney, pazartesi günü Phnom Penh'de düzenlenen Frankofoni Zirvesi kapsamında gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bay Putin, Bay Trump ve Bay Xi'nin katılacağı görüşmeye gelince, bu ilginç: Bu, Bay Lula'nın fikriydi. Dün bana bu görüşmeyi Ukrayna'daki savaşın sona ermesine katkı sağlamak amacıyla desteklediğini söyledi” dedi.
Videoda Carney, “Phnom Penh 2026” Frankofoni Zirvesi ambleminin önünde gazetecilerin sorularını Fransızca yanıtlıyor. Kanada Başbakanı, Kamboçya'nın ardından Çin'e gidecek ve burada Xi Jinping ile görüşmesi planlanıyor. AP'nin haberine göre görüşmenin gündem maddelerinden biri, Çin'in Kanada otomotiv sektörüne yapacağı yatırımlar olacak.
Manila'daki görüşme
Carney ve Lula, 15 Kasım pazar günü Manila'da düzenlenen ASEAN Zirvesi kapsamında ikili görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ardından Kanada, dört yıl içinde Brezilya ve Norveç'in öncülük ettiği Tropical Forest Forever adlı tropikal ormanları koruma fonuna 560 milyon Kanada dolarına (yaklaşık 400 milyon ABD doları) kadar katkı sağlayacağını açıkladı. Lula, Carney'i gelecek yılın ilk çeyreğinde Brezilya'yı ziyaret etmeye davet etti ve kendisinin de ikinci çeyrekte Kanada'ya geleceğini söyledi.
Lula, Ukrayna'daki çözüm sürecinde arabulucu olarak Brezilya'yı defalarca önerdi. Brezilya ve Çin de 2024'te çatışmanın barışçıl çözümüne yönelik ortak öneriler sundu.
Bu formatta ilk görüşme
Kremlin daha önce Putin, Xi ve Trump'ın 19 Kasım'da Şenzen'de APEC Zirvesi kapsamında görüşeceğini açıklamıştı. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, görüşmeyi “tarihi ve yenilikçi” olarak nitelendirerek üç ülkenin liderlerinin bu formatta ilk kez bir araya geleceğini söyledi. Mao, görüşmede barışın korunması ve stratejik istikrarın ele alınacağını belirtti. Financial Times'ın haberine göre taraflar gündemi önceden belirlememe kararı aldı. Beyaz Saray ise daha önce İran'ın gündemde olacağını, Ukrayna'nın ise gündemde yer almayacağını açıklamıştı. Bu durum, Carney'nin Lula'nın görüşmeye yüklediğini söylediği amaçla örtüşmüyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, NBC News'in haberine göre Şenzen'deki görüşmenin büyük güçlerin dünyayı kendi aralarında paylaştığı 1945 Yalta Konferansı'nı tekrarlamaması gerektiği uyarısında bulundu.
Kapak fotoğrafı: Ricardo Stuckert / Brezilya Devlet Başkanlığı. Fotoğraf: Pathfinbird / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0). Video: DRM News. Kaynaklar: AP, Bloomberg Línea, Çin Dışişleri Bakanlığı, Financial Times, NBC News.