2028 başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçilerin muhtemel adaylarından biri olarak görülen ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Trump’tan koparak Demokratlara yönelen seçmenlerin geri dönmesinin bağlı olduğu dört talebi sıraladı: savaşı sona erdirmek, yaşam maliyeti ve enflasyonla ilgilenmek, Amerika’yı ilk sıraya koymak ve İsrail’le ilişkileri değiştirmek. Vance, Cumhuriyetçi Partinin 3 Kasım’daki ara seçimlerde uğradığı ve Demokratların Kongrenin her iki kanadında da kontrolü ele geçirdiği yenilgiyi bu taleplerle açıkladı.
Vance, 4 Kasım’da yayımladığı kapsamlı açıklamada sorunun seçmen katılımı olmadığını vurguladı. “Seçmenlerimiz sandığa gitti,” diye yazan Vance, seçmenlerin Demokratlara kıyasla Cumhuriyetçilere 9 puan daha fazla destek verdiği Florida’yı örnek gösterdi; bu oran 2024’e göre yalnızca birkaç puan daha düşüktü. Ona göre sorun, 2024’te Trump ve Vance’i destekleyen birçok kişinin bu kez Demokratlara oy vermesiydi. Başkan yardımcısının “siyasetteki en zeki insanlardan biri” olarak nitelediği anket uzmanı, bir gün önce Cumhuriyetçilerin Kongre seçimlerindeki ülke genelindeki halk oyunu 13 puan farkla kaybedeceğini öngörmüş ve uzaklaşan seçmenlere kendilerini neyin geri döndürebileceğini sormuştu. Dört yanıt, gelen cevapların neredeyse tamamını kapsadı.
İsrail maddesi ve Beyaz Saray’daki “realist”
İsrail’le ilgili madde özellikle dikkati çekiyor. Vance seçmenlerin tam olarak nasıl bir değişiklik beklediğini açıklamadı; ancak JNS’nin aktardığına göre Vance dış politikasını “realist” olarak nitelendiriyor ve ABD-İsrail ittifakına yönelik şüphelerini birçok kez dile getirdi. Vance, temmuz ayında Joe Rogan’ın podcast yayınında “İsrail, Fransa veya Birleşik Krallık gibi bir müttefik” demiş, Washington’ın “onlarla anlaşmazlıklar yaşayacağını” eklemişti.
Seçimlerden birkaç gün önce Trump, Benjamin Netanyahu ile yapılan anlaşma uyarınca ABD’nin İsrail’e yıllık yaklaşık 4 milyar dolarlık yardımını yıl sonuna kadar keseceğini açıkladı: “Onlar buna karşı değil. Bize ihtiyaçları yok.” Bu arada İsrail’i eleştiren isimler de Demokratlar adına Kongre’ye girdi; bunlar arasında Michigan senatörü seçilen Abdul El-Sayed de yer aldı.
“Savaş yüzünden kaybettik”
Vance ana sonucunu açıkça ifade etti: “Savaş yüzünden kaybettik. Başkanın kendisi bunu dün gece söyledi.” İran’la savaşın haklı olduğunu düşünenlere, “Senatoyu önümüzdeki altı yıl boyunca kaybetmeye değdiğini” dürüstçe kanıtlamaları gerektiğini söyledi.
Trump, The Wall Street Journal’a verdiği röportajda “İran bunun bir parçasıydı” itirafında bulundu; ancak “Doğru olanı yaptım. Bunu yine yapardım” diye ekledi. Ayrıca oy pusulasında kendisinin yer almadığını, aksi hâlde Cumhuriyetçilerin “ezici bir farkla kazanacağını” söyledi. Donald Trump Jr. ise Vance’i destekledi: “Buradaki her kelime yüzde 100 doğru.”
Af uyarısı
Vance, önümüzdeki aylarda “çok fazla gaslighting” yapılacağı uyarısında bulundu; düzen içindeki siyasetçilerin parti için çıkış yolunun düzensiz göçmenlere af getirmek olduğunu savunacağını söyledi. “Af getirilmesini savunan herkes size yalan söylüyor,” diyen Vance, yalnızca denetim yaklaşımının değişmesine izin verdi; buna örnek olarak da düzensiz göçmenleri işe alan şirketlere odaklanılmasını gösterdi.
Yenilginin boyutunu sonuçlar da doğruluyor: Ara seçimlerde Kongrenin her iki kanadındaki kontrolün el değiştirmesi, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana yalnızca dördüncü kez gerçekleşti; daha önce bu durum 1946, 1994 ve 2006 yıllarında yaşanmıştı. AP VoteCast verilerine göre seçmenlerin yaklaşık üçte ikisi ülkenin gidişatından memnun değil; her 10 seçmenden altısı, ticaret savaşları da dahil olmak üzere fiyat artışlarından Trump’ın politikalarını sorumlu tutuyor. “Biz size söylemiştik” diyen memnuniyetsiz destekçilerine Vance şu yanıtı verdi: “Haklısınız, bizi uyarmıştınız.”
Fotoğraf: Beyaz Saray / Wikimedia Commons. Ekran görüntüsü: X @JDVance
