Fransa'da grevde sendikalar 1,6 milyon, İçişleri 600 bin kişi saydı

Fransa'da sendikalar, fiyat artışları ve eğitim harcamalarındaki kesintilere karşı genel grev düzenledi. İçişleri Bakanlığı yaklaşık 600 bin, CGT ise yaklaşık 1,6 milyon kişinin sokağa çıktığını açıkladı. Lyon'da polis göstericileri tazyikli su ve göz yaşartıcı gazla dağıtırken Paris semalarında helikopterler devriye gezdi.

Fransa'da ülkenin önde gelen sendikalarının oluşturduğu birlik tarafından ilan edilen ulusal grev perşembe günü düzenlendi. İşçiler, emekliler, öğretmenler, öğrenciler ve lise öğrencileri maaş ve emekli aylıklarının artırılmasını, fiyat artışlarının durdurulmasını, kamu hizmetleri ile eğitime daha fazla kaynak ayrılmasını talep etti. Grev, nükleer santrallerde elektrik üretimini düşürdü; Eyfel Kulesi de gün boyunca ziyaretçilere kapalı kaldı.

Katılımcı sayısına ilişkin tahminler büyük ölçüde farklılaştı. Fransa İçişleri Bakanlığı, yerel saatle 17.00 itibarıyla Paris dahil ülke genelindeki eylemlere yaklaşık 600 bin kişinin katıldığını açıkladı. En büyük sendika CGT ise başkentteki 350 bin kişi dahil yaklaşık 1,6 milyon katılımcı olduğunu bildirdi.

Görüntülerde, yağma girişimleri ve olay çıkma ihtimaline karşı Paris polisinin kent semalarında devriye gezen helikopterleri yer alıyor. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, bir gün önce ülke genelinde 220'den fazla eylem düzenlenmesinin beklendiğini, güvenliği sağlamak üzere zırhlı araçlar, dronlar ve helikopterlerin desteğiyle yaklaşık 70 bin polis ve jandarmanın görevlendirileceğini açıklamıştı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron çarşamba günü savunma ve güvenlik konulu bir toplantı düzenledi.

“Maaşlar dışında her şey artıyor”

Sendikalar ortak açıklamalarında, “Maaşlar ve emekli aylıkları dışında her şey pahalanıyor. Öfke büyük” ifadelerini kullandı. Solidaires sendikasının ulusal sekreteri Gaël Martínez, insanların kesintilerin olmadığı yeni bir bütçeye ihtiyaç duyduğunu belirterek en büyük ve en kârlı şirketlerin vergilendirilmesi çağrısı yaptı. Martínez, “İnsanlar sadece hayatta kalmak değil, yaşamak istiyor” dedi.

Fransa'daki grevde CGT sendikasının korteji

CGT lideri Sophie Binet, Paris'teki yürüyüş başlamadan önce gazetecilere yaptığı açıklamada, “Hükümet gösterileri engellemeye çalıştı. Ancak gösteriler hiç olmadığı kadar büyüdü” dedi. Binet, seferberliği yalnızca sendikaların taleplerine yanıt verilmesinin durdurabileceğini belirterek, “Ne kadar uzun beklerseniz bedeli o kadar yüksek olur” ifadelerini kullandı.

Kısa görüntülerde Lyon'daki eylemcilerin polislere boya attığı görülüyor. İçişleri Bakanlığına göre Lyon'da güvenlik güçleri, aralarında siyah giyinen ve yüzlerini kapatanların da bulunduğu birkaç yüz radikal göstericiyle karşı karşıya kaldı. Bakanlık, şiddetin kontrol altına alındığını ancak gerginliğin sürdüğünü açıkladı.

Lise öğrencileri okulları bloke ediyor

Grev, lise ve üniversite öğrencilerinin haftalardır sürdürdüğü eylemlerle aynı döneme denk geldi. Paris'te Panthéon-Assas Üniversitesi ile Victor Hugo, Sophie Germain, Claude Monet, Hélène Boucher ve Simone Veil liseleri bloke edildi. Honoré de Balzac Lisesi önünde polis göz yaşartıcı gaz, Rivoli Caddesi'nde ise cop kullandı. Bordeaux, Toulouse, Rennes, Lille ve Strasbourg'da da okul blokajları düzenlendi.

Toulouse yakınlarındaki Tournefeuille'de liseye atılan havai fişekler nedeniyle yangın çıktı; öğrenciler ve personel tahliye edildi. Eğitim Bakanı Édouard Geffray, olayı “mutlak bir skandal” olarak nitelendirdi. Rennes'de polislere petank topları, Pau ve Orléans'ta ise başka cisimler atıldı. Lise öğrencilerinin sendikaları 1.000'den fazla lisenin bloke edildiğini veya kapatıldığını açıklarken Eğitim Bakanlığı bu sayıyı 81 olarak verdi.

Görüntülerde kalkanlı polislerin kalabalığı ittiği ve gözaltı sırasında birkaç göstericiyi asfalta yatırdığı görülüyor. Fransa hükümeti polisin eylemlerini savunurken olası ihlalleri soruşturma sözü verdi. Eğitim sistemindeki koşullara karşı protestoların başladığı 17 Eylül'den bu yana yaklaşık 8 bin kişi gözaltına alındı. İçişleri Bakanlığı, “Protesto hakkı herkesindir ancak başkalarını tehlikeye atmak ve mülke zarar vermek kabul edilemez” açıklamasını yaptı.

Fransa'daki eylem sırasında işaret fişeği taşıyan gösterici

Hükümetin yanıtı

Yetkililer grev öncesinde bir dizi taviz verdi. Geffray, hükümetin devlet liselerinde planlanan 836 kadro kesintisinden vazgeçtiğini ve liselerde 500 yeni öğretmen kadrosu oluşturacağını açıkladı. 2027-2028 eğitim yılından itibaren, en dezavantajlı bölgelerdeki liselerin yarısında sınıf mevcutları 28 öğrenciyle sınırlandırılacak; 2028'den itibaren bu kural tüm liselerde uygulanacak. Başbakan Sébastien Lecornu, okulların onarımı için yerel yönetimlere yaklaşık 4,4 milyar dolar ayırdı.

Görüntülerde Lyon'daki protestolar sırasında ateşe verilen bir otomobilin alevler içinde kaldığı görülüyor. Kentte çöp konteynerleri de yakıldı. Paris'te ana yürüyüş öğle saatlerinde République Meydanı'ndan başladı. Yürüyüş barışçıl şekilde başladı ancak yaklaşık iki saat sonra kortejin ön bölümündeki bazı göstericiler göz yaşartıcı gaz kullanan polisle çatıştı.

Çöp konteynerlerinden oluşturulan barikatın önündeki göstericiler

Protestolar, beş ay sonra düzenlenecek cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde önemli bir etken haline geliyor. Macron üçüncü kez aday olamayacak ve mayıs ayında görevinden ayrılacak. Ulusal Birlik lideri Marine Le Pen, X'te “Sosyal kriz siyasi yanıtlar bulmalı ve biz bu yanıtları vereceğiz” diye yazdı. Place Publique partisinin merkez sol adayı Raphaël Glucksmann, Paris'teki yürüyüşte “Bu ülkenin adalete ihtiyacı var” dedi. Yürüyüşe Boyun Eğmeyen Fransa lideri Jean-Luc Mélenchon da katıldı.

Lyon'dan alınan görüntülerde polis, göstericileri tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz kullanarak dağıtıyor. Mevcut protesto dalgası, Paris'in banliyösü Créteil'deki Antoine de Saint-Exupéry Lisesi'nde personel eksikliğine karşı lise öğrencilerinin düzenlediği eylemle başladı. Ardından ülke geneline yayıldı ve fiyat artışlarına karşı geniş bir harekete dönüştü. 17 Ekim'deki olaylar ve yağmalar, Macron'a yönelik eleştirileri artırdı.

Video: ConflictTR / X. Fotoğraf: Anadolu

Fransa'da grevde sendikalar 1,6 milyon, İçişleri 600 bin kişi saydı