İspanya'nın Kuzey Afrika'daki özerk kenti Ceuta'ya Fas'tan düzenlenen kitlesel göçmen akını, Avrupa Birliği'nin Afrika ile olan tek kara sınırında ciddi bir krize yol açtı. Son 24 saat içinde yaklaşık 60 bin kişinin kara ve deniz yoluyla sınırı aştığı açıklandı. Bölge Başkanı Juan Jesus Vivas, geçişler sırasında en az 34 göçmenin hayatını kaybettiğini doğruladı.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Cuma günü Ceuta'ya giderek durumu inceledi. Sanchez, bu kitlesel geçişleri İspanya'nın "egemenliğinin ihlali" olarak nitelendirdi. İspanya İçişleri Bakanlığı, Cuma günü itibarıyla yaklaşık 25 bin kişinin Ceuta'dan Fas'a iade edildiğini bildirdi.
Ceuta'daki Sivil Muhafızlar sendikası başkanı Rachid Sbihi, durumu "ciddi bir insani kriz" olarak tanımladı. Sbihi, ölenlerin çoğunun boğulduğunu, bazılarının ise Tarajal sahilindeki dalgakıran çitini aşmaya çalışırken çıkan izdihamda hayatını kaybettiğini belirtti. Binlerce refakatsiz çocuk da dahil olmak üzere göçmenlerin sokaklarda kaldığını ifade etti.
Sınırda Çatışma ve Gerginlik
Faslı yetkililer, Ceuta sınır kapılarında tazyikli su araçları konuşlandırarak kalabalığı geri püskürttü. Bölgede çıkan çatışmalarda bir otobüs ve yedi arabanın yanmış kalıntıları görüldü. Perşembe günü çekilen görüntülerde, çoğunluğu Faslı genç erkeklerden oluşan kalabalığın dalgakıranları aşarak ilerlediği kaydedildi.
Mahkeme Kararı ve Mafya İddiası
Yetkililer, geçişlerdeki ani artışı İspanya Yüksek Mahkemesi'nin bu ay aldığı bir karara bağladı. Karar, deniz yoluyla gelen göçmenlerin yasal süreç olmadan derhal geri gönderilmesini engelliyor. Başbakan Sanchez, göçmen akınının, insan kaçakçılığı mafyalarının mahkeme kararı hakkında söylentiler yaymasından kaynaklandığını öne sürdü. Faslı yetkililerle yaptığı görüşmelerde, mafyaların kararı kendilerine göre yorumladığını ve bu yorumun "orman yangını gibi yayıldığını" söyledi. Fas'taki aktivistler ise artışın mahkeme kararıyla ilgili olduğuna şüpheyle yaklaştı.
Avrupa Birliği'nden Tepkiler ve Schengen Tehdidi
Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ceuta'dan gelen görüntüleri "kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Sosyal medyadan yaptığı açıklamada, tehlikeli geçişlerin derhal durması ve kaçakçılık ağlarının dağıtılması gerektiğini vurguladı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İspanya'nın belgesiz göçmenlerin Avrupa anakarasına geçişine izin vermeme niyetini memnuniyetle karşıladığını belirtti. Fransa, İspanya sınırındaki kontrolleri derhal artırdığını ve Frontex aracılığıyla yardıma hazır olduğunu duyurdu.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise, İspanya ile kara sınırı bulunmamasına rağmen, "sınırlarımızı savunmak ve vatandaşlarımızın güvenliğini sağlamak için" İspanya ile açık sınır Schengen anlaşmasını askıya alma tehdidinde bulundu.
Ceuta Bölge Başkanı Vivas, ulusal hükümete ulusal güvenlik gerekçesiyle acil durum ilan etme ve sınıra daha fazla güç konuşlandırılması çağrısı yaptı.