Öğrencilerin beş gündür istifasını istediği Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, olayların arkasında “Arnavutluk’un huzur içinde olmasını istemeyen yabancı eller” bulunduğunu öne sürdü. Rama, şiddeti “en akıl dışı nefretin” körüklediğini savundu.
2013’ten bu yana hükümetin başında olan ve geçen yıl dördüncü kez seçilen Rama istifa etmeyi reddediyor. Rama, Reuters’a “Geçen yıl seçim yaptık, devrim değil” dedi. Cumartesi günü ise öğrencilerin protesto hakkını koruma sözü vererek tonunu yumuşattı, ancak muhafazakâr muhalefeti şiddeti kışkırtmakla suçladı.

Beşinci gün: Plastik mermi
Tiran’da polis cumartesi günü protestolar başladığından bu yana ilk kez plastik mermi kullandı. Göstericiler başbakanlık ofisinin yakınında taş, molotofkokteyli ve havai fişek attı, yakınlarda bir otomobil ateşe verildi. Polis göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve copla karşılık verdi.
Ulusal Emniyet Müdürü Skender Hita, plastik mermilerin “sınırlı şekilde” kullanıldığını doğruladı. Hita’ya göre beş günde 167 kişi gözaltına alındı, 132 polis yaralandı. Sağlık Bakanlığı cumartesi günü 9 gösterici ve 4 polisin tedavi gördüğünü bildirdi. Yetkisini aşıp aşmadığı incelenen 7 polis görevden uzaklaştırıldı.
Binlerce genç Eğitim Bakanlığı önünde toplanarak sokakları yanan otomobil ve çöp konteynerleriyle kapattı. Öğrenciler bakanlığın avlusuna yanan bir valiz atarak daha iyi bir hayat için ülkeden gitmek istemediklerini anlattı. Gece saatlerinde sokaklarda uzun namlulu silahlarla donatılmış özel birlik polisleri görüldü.
Her şey nasıl başladı
Son şiddet dalgası 13 Ekim’de Eğitim Bakanlığı önünde başladı. Öğrenciler fahiş harçlara, üniversitelerdeki kötü koşullara, işsizliğe ve yolsuzluğa karşı çıkıyor. Tiran Siyasi Araştırmalar Enstitüsü’nden Afrim Krasniqi’ye göre öğrenciler tırmanıştan önce yaklaşık üç ay barışçıl eylem yaptı ancak sesleri duyulmadı. Protestolar, ülkenin güneyinde Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın şirketiyle bağlantılı lüks tatil köyüne karşı çıkan “Flamingo” hareketinin eylemleriyle birleşti.
Göstericiler başbakanlık ofisini, bakanlık binalarını ve banka şubelerini ateşe verdi; Ekonomi Bakanlığı binasına girerek içeriyi tahrip etti.
Daha olayların ikinci gecesinde birçok hükümet binası ağır hasar görmüştü.
Bir videoda, yanan yolun kenarında elleri arkasında tek bir çevik kuvvet polisi meşalelerin parıltıları altında kıpırdamadan duruyor.
Başka bir videoda bir gösterici alevlere teslim olmuş bir binanın önünde kollarını kaldırıyor.
Olaylar başkentin dışına da yayıldı: Draç’ta bir postane zarar gördü ve yollar yanan barikatlarla kapatıldı, Elbasan ve İşkodra’daki üniversitelerde de eylemler yapıldı.
Avrupa’daki dalga
Arnavutluk’taki gelişmeler Avrupa’daki öğrenci protestosu dalgasının bir parçası. Fransa’da daha fazla öğretmen ve düzgün okul isteyen lise öğrencilerinin eylemleri cumartesi günü hayat pahalılığı protestolarıyla birleşti; Fransa Eğitim Bakanlığı’na göre devlet liselerinde ders saatlerinin yaklaşık yüzde 10’u öğretmensiz kalıyor. İtalya’da göstericiler Eğitim Bakanlığı’na meşale attı, Torino’da polis okulları işgal eden öğrencileri tazyikli su ve biber gazıyla dağıttı. Cumartesi günü Milano ve Brüksel’de de çatışmalar yaşandı.
Aralık 2018’de de eğitim masraflarına karşı öğrenci eylemleri Rama’yı sekiz bakanını görevden almaya zorlamıştı. Arnavut gazeteci Arlis Alikaj, bugünkü olayları “aylardır bastırılan şikâyetlerin kaynama noktası” olarak tanımlıyor.