Avrupa Komisyonu, 2027’den itibaren her yıl 23 Ekim’in AB Hazırlık Günü olarak kutlanmasını önerdi. Eşitlik, hazırlık ve kriz yönetiminden sorumlu Avrupa Komiseri Hadja Lahbib, öneriyi 3 Kasım’da Brüksel’de düzenlenen 9. Avrupa Sivil Koruma Forumu’nun açılışında duyurdu. Tarihin sembolik bir anlamı bulunuyor: AB Sivil Koruma Mekanizması 23 Ekim 2001’de kuruldu ve bu yıl 25. yılını doldurdu.
Her yıl düzenlenecek bir “hazırlık haftası” fikrini daha önce Avrupa Yurttaş Paneli ortaya attı. AB’nin 27 ülkesinden rastgele seçilen 150 kişi, Mart-Mayıs 2026 döneminde tavsiyeler üzerinde çalıştı. Komisyon, girişimi destekleyen ortak bir bildiriyi Avrupa Parlamentosu, AB Konseyi, Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve Avrupa Bölgeler Komitesi ile hazırlamayı planlıyor.

Dış yardım olmadan 72 saat
Hazırlık Günü, halkın hazırlığına ilişkin yeni tavsiyelerle birlikte duyuruldu. Tavsiyelerin temel ilkesi şu: Devlet yardımını organize ederken acil durumun ilk üç gününde aileler temel ihtiyaçlarını kendileri karşılamalı; 72 saat asgari süre olarak kabul ediliyor. Eşlik eden belgede su ve pişirme gerektirmeyen gıda stokları, ilaçlar ve ilk yardım çantası, alternatif ısı ve aydınlatma kaynakları, pille çalışan radyo, şarj edilmiş taşınabilir şarj cihazları ve elektronik ödemelerin kullanılamaması ihtimaline karşı küçük kupürlü nakit para sıralanıyor.
“Her Avrupalı ne yapacağını, ailesini nasıl koruyacağını ve başkalarına nasıl yardım edeceğini bilmeli” dedi Lahbib. Lahbib’e göre bir felaket meydana geldiğinde ilk saatler belirleyici olabilir.
Anaokulları ve okullarda dersler
Tavsiyelerde ayrıca acil durumlarda hareket etme becerilerinin okul öncesi ve ilköğretim müfredatına dâhil edilmesi, öğretmenlerin eğitilmesi ve önlemlerin engelli bireyler için erişilebilir hâle getirilmesi öneriliyor. Yetkililere de kriz öncesinde, kriz sırasında ve sonrasında vatandaşlara zamanında güvenilir bilgi verme çağrısı yapılıyor. Belge, AB’nin 27 ülkesine ve aralarında Ukrayna, Moldova, Sırbistan ve Türkiye’nin de bulunduğu Sivil Koruma Mekanizması’na katılan 10 ülkeye yönelik tavsiye niteliği taşıyor.

Ülkelerin stoklara ilişkin yaklaşımları farklılık göstermeye devam ediyor: Almanya 10 günlük stok bulundurulmasını tavsiye ederken İsveç, vatandaşlarına “Kriz veya savaş gelirse” başlıklı bir broşür gönderiyor. Avrupa Komisyonu yeni adımlarını, Avrupa’nın karmaşık krizlerle giderek daha sık karşılaşmasıyla açıklıyor. Tavsiyeler, eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö’nün raporu temel alınarak Mart 2025’te kabul edilen Birliğin Hazırlık Stratejisi’ni geliştiriyor. Brüksel ayrıca stres testleri ve ulusal sivil koruma irtibat noktalarının kesintisiz çalışmasına ilişkin bir tavsiye sundu.
Görseller: Avrupa Komisyonu. Kapak: Silje Bergum Kinsten / Wikimedia Commons (CC BY 2.5, arşiv)