Döviz kontrolü ve yurt dışı hesap bildirimi

Bu sayfa, Rusya'da yaşayan ve Türkiye'de ya da başka bir ülkede banka hesabı bulunan Türk vatandaşları için. Rusya'nın döviz mevzuatı (Federal Kanun 173-FZ) yükümlülükleri "döviz mukimi" kavramına bağlar. Rusya'da oturum izniyle (ВНЖ) yaşıyorsanız döviz mukimisiniz ve Türkiye'deki hesaplarınızı Rus vergi idaresine bildirmeniz gerekir. Vizeyle ya da geçici oturum izniyle (РВП) yaşıyorsanız döviz mukimi değilsiniz. Aşağıda kimin mukim olduğunu, bildirimi ve yıllık raporu nasıl vereceğinizi, muafiyetleri, cezaları ve nakit para taşıma kurallarını bulacaksınız.

• 173-FZ md. 1'e göre döviz mukimleri (резиденты):
  • Rus vatandaşları
  • Rusya'da oturum izniyle (вид на жительство, ВНЖ) sürekli yaşayan yabancılar ve vatansız kişiler
  • Rus hukukuna göre kurulmuş tüzel kişiler (Rusya'da kurduğunuz ООО dahil)
• Bu tanıma girmeyen gerçek kişiler döviz mukimi değildir (нерезиденты). Vizeyle ya da geçici oturum izniyle (РВП) bulunan Türk vatandaşları bu gruptadır.
• Hem Türk hem Rus vatandaşıysanız, Rus vatandaşı olarak döviz mukimisiniz.
• Vergi mukimliğiyle karıştırmayın: vergi mukimliği Rusya'da geçirdiğiniz gün sayısına (12 ayda 183 gün) bağlıdır (bkz. R9.1). Döviz mukimliği ise vatandaşlığa ve oturum iznine bağlıdır.

• Döviz mukimleri yurt dışındaki bankalarda ve finans kuruluşlarında kural olarak serbestçe hesap açabilir (md. 12/1).
• Hesap açtığınızda, kapattığınızda ya da hesap bilgileri değiştiğinde, 1 ay içinde vergi dairenize bildirim verirsiniz (md. 12/2).
• Bildirimi hangi vergi dairesine vereceğiniz:
  • ikamet yerinizin bağlı olduğu vergi dairesi
  • ikamet yeriniz yoksa bulunduğunuz yerin (место пребывания) vergi dairesi
  • ikisi de yoksa Rusya'daki gayrimenkulünüzün bulunduğu yerin vergi dairesi
  • hiçbiri yoksa seçeceğiniz herhangi bir vergi dairesi
• Bildirim formu, Federal Vergi İdaresi'nin 26 Nisan 2024 tarihli ve СД-7-14/349@ sayılı emriyle belirlenmiştir. Ayrı formlar var: hesap açma ya da kapama ve hesap bilgilerinde değişiklik.
• Bildirim yolları:
  • vergi dairesine şahsen
  • iadeli taahhütlü posta
  • elektronik imzayla çevrim içi
  • vergi mükellefi kişisel hesabından (личный кабинет налогоплательщика)

• Döviz mukimi gerçek kişiler, yurt dışı hesaplarındaki para ve diğer finansal varlık hareketleri için her yıl rapor verir.
  • Son tarih: raporun ait olduğu yılı izleyen yılın 1 Haziran'ı
  • Hesap yıl içinde kapanırsa: rapor, kapama bildirimiyle birlikte kapamadan sonra 1 ay içinde verilir
• Rapor formu, Rusya Hükümeti'nin 12 Aralık 2015 tarihli ve 1365 sayılı kararıyla belirlenmiştir.
• Rapor gerekmeyen durum. İki şart birlikte bulunmalı:
  • hesap, bir Avrasya Ekonomik Birliği ülkesinde ya da Rusya ile otomatik finansal bilgi değişimi yapan bir ülkede olmalı
  • yıl içinde hesaba yatan (ya da hesaptan çekilen) toplam tutar 600.000 rubleyi aşmamalı. Yıl içinde hesaba hiç para yatmadıysa, yıl sonu bakiyesi 600.000 rubleyi aşmamalı
• Dövizli tutarlar, yılın 31 Aralık günündeki Rusya Merkez Bankası kuruyla rubleye çevrilir.
• Türkiye listede: Federal Vergi İdaresi'nin 14 Ekim 2025 tarihli ЕД-7-17/883@ sayılı emriyle yayımlanan, otomatik bilgi değişimi yapılan ülkeler listesinde Türkiye 64. sırada yer alıyor.
• Yabancı ödeme hizmeti sağlayıcılarının elektronik ödeme araçları (örneğin elektronik cüzdan) için de rapor verilir. Yıl içinde bu araca yatan toplam tutar 600.000 rubleyi aşmıyorsa rapor gerekmez.

• Bir takvim yılında toplam 183 günden fazla Rusya dışında kalan döviz mukimi gerçek kişilere, yurt dışı hesap bildirimi ve rapor kuralları uygulanmaz (md. 12/8).
• Bu nedenle bildirim yapmadıysanız ve sonraki bir yılda Rusya dışında geçirdiğiniz süre 183 gün ve altına inerse, izleyen yılın 1 Haziran'ına kadar:
  • yurt dışı hesaplarınızın açılış, kapanış ve değişikliklerini bildirirsiniz
  • hareket raporlarınızı verirsiniz
• Yurt dışında geçirdiğiniz günleri pasaportunuzdaki giriş-çıkış kayıtlarıyla kanıtlayabilecek şekilde saklayın.

• Bildirimi geç ya da yanlış formla vermek: 1.000–1.500 ruble
• Bildirimi hiç vermemek: 4.000–5.000 ruble
• Raporu usulüne aykırı vermek: 2.000–3.000 ruble
• Raporu geç vermek:
  • 10 güne kadar gecikme: uyarı ya da 300–500 ruble
  • 10–30 gün gecikme: 1.000–1.500 ruble
  • 30 günden fazla gecikme: 2.500–3.000 ruble
• Yasaklanmış ya da kurallara aykırı döviz işlemleri (örneğin yetkili bankaları atlayarak yapılan işlemler): işlem tutarının %20–40'ı

• Döviz mukimi olmadığınız için bu sayfadaki yurt dışı hesap bildirimi ve yıllık rapor kuralları size uygulanmaz.
• Rusya Merkez Bankası, 8 Aralık 2025'ten beri Rus vatandaşları ve dost ülkelerden mukim olmayan gerçek kişiler için yurt dışına döviz transferindeki limitleri kaldırdı.
• Türkiye, Rusya'nın "dost olmayan ülkeler" listesinde yer almıyor (bkz. R9.4).
• Kartlar, para transferi ve Rusya'da banka hesabı açmak için bkz. R8.1 ve R8.2.
• ВНЖ aldığınız anda döviz mukimi olursunuz. Bu tarihten sonra açtığınız yurt dışı hesapları 1 ay içinde bildirin.

• Döviz ve ruble, kural olarak Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ve Rus gümrük kurallarına uyularak Rusya'ya getirilip götürülebilir (173-FZ md. 15).
• Tek seferde 10.000 ABD doları karşılığını aşan nakit para ve seyahat çeki, gümrükte yolcu beyannamesiyle yazılı olarak beyan edilir (AEB Gümrük Kanunu md. 260).
• Beyannamede paranın kaynağı, sahibi, nerede kullanılacağı ve taşıma güzergâhı yazılır (md. 260/17).
• 2 Mart 2022'den beri Rusya'dan 10.000 ABD doları karşılığından fazla nakit döviz çıkarmak yasak (Kararname No. 81, 1 Mart 2022).
• Beyan edilmeyen nakit için ceza: beyan edilmeyen tutarın yarısı ile iki katı arasında para cezası ya da paraya el konulması (İdari Suçlar Kanunu md. 16.4).
• Türkiye'ye girişteki kurallar için bkz. O1.8, yolculuk öncesi pratik bilgiler için bkz. R1.8.

• Rus hukukuna göre kurulan şirketler döviz mukimidir (173-FZ md. 1).
• Şirket yurt dışında hesap açarsa vergi dairesine 1 ay içinde bildirir. Bu hesaba Rusya'daki yetkili bankasından ilk transferi yaparken, vergi dairesinin kabul işareti bulunan bildirim örneğini bankaya sunar.
• Dış ticaret sözleşmelerinde ihracat bedelinin süresinde Rusya'daki yetkili banka hesaplarına alınması gibi ek yükümlülükler vardır. Bu yükümlülüklere uymamanın cezaları İdari Suçlar Kanunu md. 15.25'te düzenlenir.
• Şirketinizin döviz işlemleri için bankanızın döviz kontrolü birimine ve mali müşavirinize danışın.

• Rusya Federal Vergi İdaresi (ФНС России) — bildirim ve raporlar
  • Bilgi hattı: +7 800 222-22-22 (Rusya içinden)
  • Kişisel hesap (личный кабинет налогоплательщика): lkfl2.nalog.ru
  • Bağlı olduğunuz vergi dairesi: "Vergi dairenizin adresi ve ödeme bilgileri" servisi
  • Randevu: order.nalog.ru
• Rusya Merkez Bankası (Банк России) — döviz transferi kuralları ve bankalarla ilgili şikâyetler
  • Adres: Neglinnaya Sokağı 12, blok V, 107016 Moskova
  • Telefon: +7 499 300-30-00; +7 800 300-30-00 (Rusya içinden); cep telefonundan 300 (ücretsiz)
  • Yazılı başvuru: Merkez Bankası internet başvuru sayfası

• ВНЖ aldıktan sonra Türkiye'deki banka hesaplarını bildirmeyi unutmak.
• "Hesabımdaki para 600.000 rublenin altında, bildirim de gerekmez" diye düşünmek. 600.000 ruble muafiyeti yalnız yıllık rapor içindir.
• Raporun son tarihini (1 Haziran) kaçırmak.
• Vergi mukimliği ile döviz mukimliğini karıştırmak.
• Rusya'dan çıkarken 10.000 ABD doları karşılığını aşan nakit döviz taşımak.
• 10.000 ABD doları karşılığını aşan nakdi gümrükte beyan etmemek.

• Vizeyle çalışıyorum. Türkiye'deki hesabımı Rusya'ya bildirmem gerekir mi? Hayır. Döviz mukimi değilsiniz. Ancak 183 günden fazla Rusya'da bulunursanız vergi mukimi olabilirsiniz (bkz. R9.1).
• ВНЖ almadan önce açtığım Türk hesapları için ne yapmalıyım? Kanundaki bildirim yükümlülüğü hesabın açılması, kapanması ve bilgilerinin değişmesi için düzenlenmiştir. Önceden açılmış hesaplarınızla ilgili ne yapmanız gerektiğini vergi dairenize yazılı olarak sorun.
• Bildirimi internetten verebilir miyim? Evet. Vergi mükellefi kişisel hesabından ya da elektronik imzayla çevrim içi verebilirsiniz.
• Türk bankasındaki hesabım için yıllık rapor vermem gerekir mi? Türkiye otomatik bilgi değişimi listesinde. Yıl içinde hesaba yatan toplam tutar 600.000 rubleyi aşmıyorsa rapor gerekmez. Aşıyorsa 1 Haziran'a kadar rapor verirsiniz.
• Rusya'dan ne kadar nakit döviz çıkarabilirim? 10.000 ABD doları karşılığına kadar. 2 Mart 2022'den beri bunun üstü yasak.
• Bildirimi geç verirsem ne olur? 1.000–1.500 ruble para cezası. Hiç vermezseniz 4.000–5.000 ruble.

• Yurt dışı hesap açma ya da kapama bildirim formu (PDF)
• Yurt dışı hesap bilgilerinde değişiklik bildirim formu (PDF)
• Hükümet kararı No. 1365: yıllık rapor usulü ve formu
• Otomatik bilgi değişimi yapılan ülkeler listesi (PDF)
• Vergi mükellefi kişisel hesabı
• Vergi dairesi adres sorgusu
• Federal Kanun 173-FZ: döviz düzenlemesi ve kontrolü (tam metin)
• Rusya Merkez Bankası – Transfer limitlerinin kaldırılması duyurusu