İnternet kısıtlamaları ve yasaklı platformlar

Bu sayfa, Rusya'da interneti ve sosyal medyayı kullanırken uymanız gereken Rus kurallarını tarafsız biçimde özetler. Bilgiler yalnız Rus kanunlarının ve resmî listelerin metnine dayanır. Kurallar sık değişiyor; 3 Kasım 2026'da yeni değişiklikler yürürlüğe girecek. Kamuya açık paylaşımlar, gösteriler ve yasaklı örgütler için ayrıca bkz. R10.3.

• Rusya'da yayımlanması yasak bilgiler içeren internet siteleri, devletin tuttuğu erişimi kısıtlanan alan adları ve adresler kaydına alınır. Kayıt Rusya Kitle İletişim Denetim Kurumu (Роскомнадзор) tarafından tutulur.
• Erişimi kısıtlanan kaynaklara nasıl ulaşılacağını anlatan bilgiler de bu kayda alınma gerekçeleri arasındadır.
• Erişimi kısıtlanan kaynaklara erişim sağlayan araçların (VPN ve benzerleri) sahiplerinin, bu kaynaklara Rusya'dan erişim sağlaması yasaktır. Bu kurala uymayan araçlara da erişim engeli getirilebilir.
• Bu yasak; devlet bilgi sistemlerine ve kullanıcıları önceden belirlenmiş, yalnız teknik amaçla kullanılan kurumsal sistemlere uygulanmaz.

• 1 Eylül 2025'ten beri yürürlükte olan kurallar (İdari Suçlar Kanunu, 4 Ağustos 2026 metni):
  • Bilerek aşırıcı (экстремистские) materyal aramak ve bunlara erişmek: 3.000–5.000 ruble. Kural, erişimin VPN gibi araçlarla yapılmasını da açıkça kapsar. Söz konusu materyaller, Adalet Bakanlığı'nın yayımladığı federal aşırıcı materyaller listesindeki ya da kanunda sayılan materyallerdir.
  • Erişimi kısıtlanan kaynaklara erişim araçlarının (VPN) reklamını yapmak: bireyler için 50.000–80.000 ruble.
  • VPN gibi araçların sahipleri devletle işbirliği kurallarına uymazsa: bireyler için 50.000–80.000 ruble; tekrarında 100.000–200.000 ruble.
• Bu maddelerde yabancılara özel ek bir yaptırım yer almıyor; cezalar Rusya'da bulunan herkese uygulanır.

• Meta Platforms Inc., Facebook ve Instagram sosyal ağları faaliyetiyle Rusya Adalet Bakanlığı'nın aşırıcı örgütler listesindedir (listede 96. sıra).
  • Dayanak: Moskova Tverskoy Bölge Mahkemesi'nin 21 Mart 2022 tarihli kararı ve Moskova Şehir Mahkemesi'nin 20 Haziran 2022 tarihli istinaf kararı.
• Aynı listedeki nota göre bu karar, kamuya açık bilgi yayma işlevi olmadığı için WhatsApp mesajlaşma uygulamasını kapsamaz.
• Aşırıcı örgütlerin sembollerini kamuya açık şekilde göstermek ya da propagandasını yapmak da idari suçtur (aşağıya bakın).

• Nazi sembolleri ya da aşırıcı örgüt sembollerini kamuya açık göstermek veya propagandasını yapmak: 1.000–2.000 ruble para cezası ya da 15 güne kadar idari gözaltı ya da 100 saate kadar kamu hizmeti; sembol içeren eşyaya el konulur.
  • Bu sembollerin, nazizm ve aşırıcılığa karşı olumsuz bir tutum oluşturacak şekilde ve propaganda amacı olmadan kullanılması bu madde kapsamında değildir.
• Rus Silahlı Kuvvetleri'nin kullanılmasını "itibarsızlaştırmaya" yönelik kamuya açık eylemler: 30.000–50.000 ruble. İzinsiz gösteri çağrısı ya da kamu düzeni için tehdit içeriyorsa 50.000–100.000 ruble.
• 3 Kasım 2026'dan itibaren bu iki maddeye (md. 20.3 ve 20.3.3) yeni fıkralar ekleniyor (4 Ağustos 2026 tarihli 294-FZ). Yürürlük tarihinden sonra güncel metni kontrol edin.
• İnternette yapılan paylaşımlar da "kamuya açık" sayılabilir. Ayrıntılar ve ceza kanunundaki suçlar için bkz. R10.3.

• 1 Haziran 2025'ten beri şu kurumlar, vatandaşları bilgilendirmek için yabancı şirketlere ait mesajlaşma uygulamalarını kullanamaz:
  • devlet kurumları, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar, Merkez Bankası
  • devlet şirketleri ve devletin çoğunluk hissesine sahip olduğu şirketler
  • bankalar, finans kuruluşları ve ödeme sistemi kuruluşları
  • telefon operatörleri
  • pazar yerleri (marketplace) ve ilan siteleri gibi bazı internet hizmetleri
• Pratik sonuç: "bankanızdan", "vergi dairesinden" ya da "operatörünüzden" WhatsApp veya Telegram'la gelen mesajlara güvenmeyin. Kurumu resmî numarasından kendiniz arayın.

• Sakin kalın. Size hangi madde uyarınca işlem yapıldığını sorun.
• Anlamadığınız Rusça bir belgeyi imzalamadan önce tercüman isteyin. Haklarınız için bkz. R10.2.
• T.C. temsilciliğine haber verin:
  • Moskova Büyükelçiliği nöbetçi hattı: +7 906 770 11 90 (hafta içi 18.00–09.00 ve resmî tatillerde) · Konsolosluk santrali: +7 495 994 93 59
  • Kazan Başkonsolosluğu nöbetçi hattı: +7 937 524 93 17
  • Krasnodar Başkonsolosluğu nöbetçi hattı: +7 918 632 54 92
  • St. Petersburg Başkonsolosluğu nöbetçi hattı: +7 933 340 91 33
  • T.C. Dışişleri Konsolosluk Çağrı Merkezi (7/24): +90 312 292 29 29
• Hukuki süreç başlarsa bir avukata danışın (bkz. R10.5).

• Türkiye'deki internet kullanım alışkanlıklarını Rusya'da aynen sürdürmek. Kurallar ülkeden ülkeye farklıdır.
• Yasaklı örgüt listesini kontrol etmeden içerik paylaşmak ya da sembol kullanmak.
• Sosyal medyada VPN ya da başka erişim araçlarının reklamını yapmak. Bireyler için ceza 50.000–80.000 ruble.
• "Bankanız" ya da "devlet kurumu" adına WhatsApp veya Telegram'dan gelen mesajlara güvenmek.
• Anlamadığınız bir tutanağı imzalamak.

• Rusya'da WhatsApp kullanmak yasak mı? Adalet Bakanlığı listesindeki nota göre Meta hakkındaki aşırıcılık kararı WhatsApp'ı kapsamıyor. Ancak devlet kurumları, bankalar ve operatörler vatandaşlarla yabancı mesajlaşma uygulamaları üzerinden yazışamaz.
• VPN kullanmak suç mu? Kanun, VPN gibi araçların sahiplerine yükümlülükler getiriyor ve bu araçların reklamını cezalandırıyor. Bireyler için ceza, bu araçlarla da olsa bilerek aşırıcı materyal arama ve bunlara erişme fiiline bağlanmıştır (3.000–5.000 ruble). Durumunuz karmaşıksa avukata danışın.
• Instagram'da gezinmek ceza gerektirir mi? Kanun, "bilerek aşırıcı materyal aramayı ve bunlara erişmeyi" cezalandırıyor. Hangi içeriğin bu kapsamda olduğu, Adalet Bakanlığı'nın listelerine ve kanuna göre belirlenir. Emin değilseniz avukata danışın.
• Bir sitenin Rusya'da engelli olup olmadığını nasıl anlarım? Erişimi kısıtlanan kaynaklar Roskomnadzor'un tuttuğu kayıtta yer alır (149-FZ md. 15.1). Kurumun siteleri yurt dışından açılmayabilir; Rusya'dayken kontrol edin.
• Yabancılar için farklı bir kural var mı? Bu sayfadaki maddelerde yabancılara özel ek bir yaptırım yer almıyor. Cezalar Rusya'da bulunan herkese uygulanır.
• 3 Kasım 2026'da ne değişiyor? İdari Suçlar Kanunu md. 20.3 ve 20.3.3'e yeni fıkralar ekleniyor. Yürürlükten sonra güncel metni kontrol edin.

• Rusya Adalet Bakanlığı: aşırıcı kabul edilen örgütler listesi
• Rusya Adalet Bakanlığı: federal aşırıcı materyaller listesi
• Federal Kanun 149-FZ md. 15.8: erişim araçlarına ilişkin kurallar
• İdari Suçlar Kanunu md. 13.53: aşırıcı materyal arama
• İdari Suçlar Kanunu md. 20.3.3
• Federal Kanun 41-FZ md. 15: kurumların yabancı mesajlaşma uygulaması yasağı
• Rusya resmî yasa yayın portalı: 294-FZ