Türkiye'nin uzay alanındaki hedefleri, Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi kapsamındaki "Uzay: Ulusal stratejik öncelik mi?" başlıklı bakanlar yuvarlak masa toplantısında ele alındı. Antalya NEST Kongre Merkezi'ndeki kongre, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı ve SAHA İstanbul'un desteğiyle gerçekleştiriliyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin havacılık ve uzay sanayisinde elde ettiği teknolojik kazanımların dünya genelinde tanındığını söyledi. Kacır, bu başarının paradigma değişimlerine odaklanılması ve ortaklarla uzay sektörünü dönüştürmeye yönelik çalışmalara katkı verilmesiyle mümkün olduğunu belirtti.
2026 Uluslararası Uzay Kongresi'nin dünyanın en büyük uzay etkinliği olduğunu ifade eden Kacır, Türkiye'nin yıllık 283 milyar doların üzerinde mal ve 120 milyar doların üzerinde hizmet ihraç ettiğini aktardı. Bakan, yüksek teknoloji yatırımlarının yüksek katma değerli ürün ve hizmet üretimini artırabileceğini kaydetti.
Türkiye'nin son yıllarda uzay bilimi ve teknolojilerine büyük yatırımlar yaptığını belirten Kacır, yerli uydu üretim programının başlatıldığını açıkladı. Programın ilk aşamasında gözlem uydularına odaklanıldığını söyleyen Kacır, 2023'te fırlatılan yüksek çözünürlüklü İMECE gözlem uydusunun yüzde 85'in üzerinde yerli katkıyla üretildiğini bildirdi.
Kacır, Türksat 6A'nın fırlatılmasıyla Türkiye'nin kendi haberleşme uydularını tasarlayıp geliştirebilen ve üretebilen 11 ülke arasına girdiğini söyledi. Ay'a ulaşmanın Türkiye'nin başlıca önceliklerinden biri olduğunu belirten Kacır, Ankara'da büyük bir uzay teknoparkı kurulacağını, Somali'de ise Türkiye'nin kendi roketleriyle uzaya çıkmasını sağlayacak bir uzay limanı inşa edildiğini aktardı.
Türkiye'nin taşıyıcı roket geliştirme programı bulunduğunu da belirten Kacır, uzaya yük gönderme alanında hızlı bir paradigma değişimi yaşandığını ifade etti. Savunma sanayisinde olduğu gibi bu değişimlere odaklanılması halinde daha hızlı başarı elde edilebileceğini kaydetti.
Kongrenin dünyanın farklı bölgelerinden insanları fikir alışverişi yapmak, ortaklıklar kurmak ve gelecek planları hazırlamak üzere bir araya getirdiğini söyleyen Kacır, Türkiye'de dokuz yıldır düzenlenen TEKNOFEST'e her yıl 1 milyondan fazla gencin katıldığını belirtti. Kacır, gençlerin yüksek teknoloji, roket, uydu, insansız hava aracı ve robotik alanlarında yarıştığını aktardı.
Birleşik Arap Emirlikleri uzay ekonomisinde ilk 10'u hedefliyor
Birleşik Arap Emirlikleri Spor Bakanı ve Uzay Ajansı Başkanı Ahmed Belhoul Al Falasi, kurumlarının 10 yıllık genç bir kuruluş olduğunu ve gelecek dönemde ticari boyuta odaklanmaları gerektiğini söyledi. Kamu ve özel sektörün uyum içinde çalışmasını uzay alanındaki başarının temel şartlarından biri olarak nitelendiren Falasi, bu iş birliğinin önemini vurguladı.
Falasi, Birleşik Arap Emirlikleri'nin 2031'e kadar Ulusal Uzay Stratejisi kapsamında ticari uzay faaliyetlerinden elde edilen gelirleri iki katına çıkarmayı ve dünyanın önde gelen 10 uzay ekonomisi arasına girmeyi hedeflediğini açıkladı. Stratejide küresel girişimlerin ülkeye çekilmesi, finansmana ve pazara erişim, uzay altyapısı ile nitelikli iş gücünün geliştirilmesi bulunuyor.
Polonya uzayda daha fazla iş birliği istedi
Polonya Kalkınma ve Teknoloji Bakanlığından Devlet Sekreteri Michal Jarosz, gelecek yılki etkinliğin Polonya'da düzenleneceğini söyledi. Uzayın güvenlik ve ekonomi açısından hayati önem taşıdığını belirten Jarosz, uyduların navigasyon, ulaşım, iletişim, tarım ve kriz yönetimine destek verdiğini ifade etti.
Hiçbir ülkenin uzay alanındaki tüm ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayacağını kaydeden Jarosz, uluslararası imkanlarla iş birliğinin birbirini tamamlaması gerektiğini belirtti. Jarosz, uzayın gelecek nesiller için güvenli, sürdürülebilir ve barışçıl faaliyetlere açık kalması için daha fazla iş birliğine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Özbekistan 2028 kongresine hazırlanıyor
Özbekistan Dijital Teknolojiler Bakanı Sherzod Shermatov, uzayın ülkesi için altı yüzyıl önce de ulusal öncelik olduğunu söyledi. Shermatov, bu önceliği yeniden Semerkant'a taşımak istediklerini belirterek 2028'de ev sahipliği yapacakları kongre öncesinde uydu fırlatılması ve genç astronotların uzaya gönderilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
İspanya Bilim, Yenilik ve Üniversitelerden Devlet Sekreteri Juan Cruz Cigudosa da ülkesinin uzay sektöründe 2022-2025 döneminde önemli büyüme kaydettiğini belirtti. İspanyol uzay şirketlerinin cirosunun yüzde 40 artarak yıllık 1,5 milyar avroya ulaştığını söyleyen Cigudosa, sektördeki istihdamın yüzde 52 yükseldiğini aktardı.
İspanya'nın 2026-2030 döneminde Avrupa Uzay Ajansına 1,55 milyar avro katkı sunacağını belirten Cigudosa, bu miktarın 10 yıl önceki yıllık katkının üç katı olduğunu ifade etti. İspanya'nın sürdürülebilir kalkınma, iklim dayanıklılığı ve su kaynakları başlıklarıyla 2029'da Barselona'da düzenlenecek 80. Uluslararası Astronotik Kongresi'ne ev sahipliği yapmak için adaylığını koyduğu bildirildi.