Rusya Dijital Kalkınma Bakanı Maksut Şadayev’in açıklamasına göre bakanlık, geçen hafta düzenlenen Ukrayna insansız hava aracı saldırılarının ardından Yandex’in temel sistemlerinin harici yedek sunuculara aktarılmasına destek verdi.
Şadayev, kritik altyapının farklı merkezlere taşınabilmesi için Yandex’e ek sahalar tahsis edildiğini söyledi. Bakan, saldırıları benzeri görülmemiş olarak nitelendirdi.
Yandex hizmetlerinde kesinti
Yandex’in altı veri merkezinden üçü saldırılarda hasar gördü. Şirketin arama, navigasyon, yemek teslimatı ve bankacılık hizmetlerinde kesintiler yaşandı.
Yandex Cloud altyapısını kullanan kurumsal müşteriler de sorunlardan etkilendi. Lenta ve Magnit, hizmet kesintisi yaşayan müşteriler arasında yer aldı.
Yandex, uzun süredir dağıtık altyapı ile birbirinden bağımsız sahalarda yedek kapasite oluşturduğunu belirtti. Ancak Yandex Pay ve Yandex Cloud hizmetleri çarşamba akşamı itibarıyla tamamen normale dönmüş görünmüyordu.
Yandex Cloud ise 14 Ekim’deki kesintinin ardından yapay zekâ platformundaki hizmetlerin büyük bölümünü yeniden erişime açtı. AI Studio bünyesindeki YandexGPT ve Alice AI API’leri ile SpeechKit’in konuşma tanıma hizmetleri yeniden çalışmaya başladı; Workflows, Batch Inference API ve Dedicated Models ise henüz kullanıma dönmedi. Şirket, yeni kaynak oluşturulması ve mevcut tüketimin artırılması konusunda sınırlamaların sürebileceğini bildirdi.
Coğrafi olarak izole yedek merkez çağrısı
Devlet telekomünikasyon şirketi Rostelecom’un üst düzey yöneticilerinden Valeri Yermakov, Yandex’e yönelik saldırıların ortaya çıkardığı risklere karşı coğrafi açıdan izole edilmiş, merkezi olmayan yedek veri merkezleri kurulmasını istedi.
Yermakov, herhangi bir sorun sonrasında hizmetlerin yeniden devreye alınmasını sağlayacak ve kamuoyunda "kıyamet günü" tesisi olarak adlandırılan bir yedek merkeze ihtiyaç bulunduğunu söyledi.
Putin’den dijital savunma talimatı
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, çarşamba günü Maksut Şadayev, güvenlik yetkilileri ve şirket yöneticileriyle siber güvenlik toplantısı düzenledi. Katılımcılar arasında Sberbank Üst Yöneticisi Herman Gref de vardı.
Sberbank’ın veri merkezlerinden birinin de çarşamba gecesi insansız hava aracı saldırılarında hasar gördüğü aktarıldı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, toplantının son günlerdeki "durumsal" saldırılara yanıt olarak yapılmadığını söyledi.
Kremlin, toplantıda bazı devletlerin yapay zekâyı silahlandırma girişimlerinin ekonominin çeşitli sektörleri için oluşturduğu risklerin ele alınacağını açıklamıştı. Peskov’a göre toplantı, son bir haftada üçü Yandex’e, biri Sberbank’a ait dört veri merkezine düzenlenen saldırılardan daha kapsamlı ve sistemik bir nitelik taşıyor. Toplantıya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina’nın da katılması bekleniyordu.
Putin ise artan güvenlik tehditleri karşısında ülkenin dijital savunma kapasitesinin güçlendirilmesi talimatını verdi.
Yandex, 15 Ekim’de Direct reklam platformunun internet sitesi ve mobil uygulamasındaki hesaplara erişimin yeniden sağlandığını duyurdu. Kullanıcılar kampanya başlatıp durdurabiliyor, bakiye yükleyebiliyor ve haftalık bütçe limiti belirleyebiliyor; ancak istatistiklerde eksik veriler görülebiliyor, ayarlar değiştirilemiyor ve bazı araçlar kullanılamıyor. Şirketin Vladimir kentindeki veri merkezi pazar günkü insansız hava aracı saldırısının ardından faaliyetini tamamen durdurmuş, Ryazan bölgesindeki Sasovo ile Kaluga’daki veri işleme merkezleri de önceki hafta saldırılardan etkilenmişti.
Saldırıya uğrayan Yandex veri merkezlerinde, YandexGPT modelinin eğitiminde kullanılan üç süper bilgisayardan ikisinin bulunduğu belirtildi; yapay zekâ donanımının ne ölçüde zarar gördüğü ise netleşmedi. Yandex, etkilenen kurumsal müşterilerin verilerini ve hizmetlerini daha hızlı taşımak için Selectel, VK Cloud ve K2 Cloud ile iş birliği yaptı. Şirket, 8-31 Ekim döneminde bazı Yandex Cloud ücretlerini kaldıracağını ve Yandex 360 kişisel abonelerine ekim ayı boyunca ücret kolaylığı sağlayacağını duyurdu.
Sberbank’ın Saratov bölgesindeki Balakovo veri merkezine yönelik saldırıda ise Saratov Valisi Roman Busargin’e göre bazı konutlar hasar gördü ve bir kişi hayatını kaybetti; banka, çalışanlarının yaralanmadığını ve tüm sistemlerinin normal çalıştığını açıkladı. Dijital Kalkınma Bakanı Maksut Şadayev, veri merkezlerini insansız hava aracı saldırılarından korumak için Savunma Bakanlığı ile birlikte çalıştıklarını söyledi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise kullanıcıların olası mali kayıpları için tazminat ödenip ödenmeyeceğine karar vermek için henüz erken olduğunu belirtti.
