18-20 Eylül’de yapılacak Devlet Duması seçimleri öncesinde Rus siyasi partilerinin gençlik kolları TikTok’taki faaliyetlerini yoğunlaştırdı. Putin döneminde büyüyen genç seçmenlere ulaşmak isteyen partiler, kısa videoların yanı sıra internet memlerinden, günlük konuşma dilinden ve düzen karşıtı söylemlerden yararlanıyor.
Partilerin içerikleri yolsuzluk, artan fiyatlar, ulaşım ve diğer gündelik sorunlara odaklansa da siyasi seçenekler Kremlin’in çizdiği sınırlar içinde kalıyor. 2021 verilerine göre Rusya’da 18-35 yaş aralığında 27,2 milyon seçmen bulunuyor; bu grup toplam seçmenlerin yaklaşık dörtte birini oluşturuyor.
Genç seçmenlerde savaş karşıtı eğilim
Bağımsız Levada Center araştırmaları, genç Rusların savaş karşıtı görüşlere sahip gruplar arasında öne çıktığını gösteriyor. Ukrayna ile barış görüşmelerine destek, 24 yaşın altındaki kişilerde daha ileri yaş gruplarına göre daha yüksek ölçülüyor.
Savaş karşıtı tutumuyla bilinen Yabloko’ya destek verenler arasında da gençler yer aldı. Yabloko’nun parti listesiyle seçime katılmasının engellenmesi talebinin görüldüğü Yüksek Mahkeme sürecinde toplananların çoğunun 30 yaşın altındaki, aralarında ergenlerin de bulunduğu Moskovalılar olduğu aktarıldı.
LDPR, Jirinovskiy’nin üslubunu kısa videolara taşıdı
Perm bölgesindeki Öçor kentinde yaşayan Alexander Berkutov, TikTok paylaşımlarında 1989’da LDPR’yi kuran ve 2022’de hayatını kaybeden eski milliyetçi siyasetçi Vladimir Jirinovskiy’nin sert ve gösterişli konuşma tarzını taklit ediyor. Berkutov, yeşil ekran önünde hazırladığı videolarda yolsuzluğu, kapanan kamu tuvaletlerini ve sıradan insanların sorunlarını işliyor.
Sekizinci sınıfta video paylaşmaya başlayan Berkutov’un yaklaşık 8 bin takipçisi bulunuyor. İlk videolarında okulda verilen propaganda derslerini sorgulayan Berkutov, Jirinovskiy’yi övdü ve Rus siyasetini Minecraft oyunu üzerinden anlattı.
Berkutov, bir paylaşımında artan vergiler nedeniyle Birleşik Rusya’yı eleştirdi; ekmeğin pahalandığını, mağazaların kapandığını ve yetkililerin kürsülerden denetimden söz ettiğini söyledi. Yaklaşık 1 milyon kez izlenen bu videonun yanı sıra, silah tüccarı Viktor Bout ile yolsuzluk üzerine hazırladığı başka bir video da 350 binden fazla görüntülenme aldı.
LDPR ile bağlantılı en az 35 TikTok hesabı bulunuyor. Bu hesapları yöneten gençler arasında kendi takipçi kitlelerini oluşturan ergenler de yer alıyor. Bu gençleri birleştiren unsur ise Jirinovskiy’ye duydukları hayranlık.
Komünist gençlik kolu değişimi Kremlin sınırlarında savunuyor
Rus siyasi partilerinin gençlik kolları için ortak bir asgari yaş şartı bulunmuyor. Komünist Parti, 9-14 yaş arasındaki çocukları Genç Öncüler adlı oluşumuna kabul ediyor.
Komünist Parti’nin gençlik kolu Komsomol Moskvy’nin TikTok hesabını Olga Serikova yönetiyor. Serikova, gençlere hitap etmek için Grand Theft Auto göndermeleri, popüler şarkılar ve internet memleri kullanıyor. Hesabın paylaşımlarında Birleşik Rusya ve LDPR de eleştiriliyor.
Komsomol Moskvy, siyasi değişimin Kremlin’in izin verdiği yöntemlerle yürütülmesi gerektiğini savunuyor. Gençlik kolu ayrıca Rusya dışındaki protesto hareketlerini, savaş karşıtı Rusları ve sürgündeki muhalifleri hedef alan içerikler yayımlıyor.
Serikova, 2024’te Komsomol Moskvy ile Ukrayna’nın Rusya’nın kontrolündeki bölgelerine giderek yerel Komünist Parti gençlik aktivistleriyle görüştü. Bununla birlikte gençlik kolu, yetkililerin savaş karşıtı Ruslara ve muhaliflere yönelik baskılarını da eleştirdi.
Yapay zekâ içerikleri yerel sorunları öne çıkarıyor
Sol eğilimli Adil Rusya Partisi, 2020’de 16-35 yaş arasındaki kişilere açık bir gençlik kolu kurdu. Partinin Karelya’daki yapılanması TikTok’ta yapay zekâyla hazırlanan ve Simpsonlar karakterlerini andıran sarı tenli figürlerin kullanıldığı videolar paylaşıyor.
Bu videolarda yolsuzluğun yanı sıra yaşlanan toplu taşıma araçları, lise yemekhanelerindeki fiyatlar, akaryakıt istasyonlarındaki kuyruklar ve yollardaki çukurlar ele alınıyor. Petrozavodsk sakinleriyle akaryakıt istasyonlarındaki kuyruklar hakkında hazırlanan bir video yaklaşık 200 bin kez izlendi.
Partinin Karelya’daki hesabı seçimlerden birkaç ay önce, mayısta açıldı. Hukuk eğitimi alan ve fotoğrafçılık yapan Nicole adlı blog yazarı da partiye katıldı; Nicole’ün yaklaşık 2 bin sosyal medya takipçisi bulunuyor.
TikTok görünürlüğü siyasi katılımı tek başına göstermiyor
Gençlik kolları gündelik sorunları gündeme taşısa da bu faaliyetlerin anlamlı bir siyasi katılıma dönüşüp dönüşmediği tartışılıyor. Gençlik siyaseti üzerine çalışan Leonid Spirin, parti içeriklerinin büyük bölümünün estetik tercihler, renkler, internet dili ve semboller çevresinde şekillendiğini değerlendirdi.
Spirin’e göre gençler farklı parti sembollerini ve hitap biçimlerini benimseyebiliyor; ancak bu tercihler savaş, Putin yönetimi veya somut siyasi eylemler konusunda belirgin tutumlara dönüşmüyor. Bu nedenle TikTok’taki görünürlük, genç seçmenlerin siyasi tercihlerinin kapsamını tek başına ortaya koymuyor.