Rusya’da Yandex’in üç veri merkezinde yaşanan hasar, şirketin harita, ödeme, e-posta, bulut bilişim, taksi ve yemek teslimatı hizmetlerinde kesintilere neden oldu. Şirket, 9 Ekim’de Sasovo ve Kaluga’daki iki tesisin insansız hava araçlarıyla vurulduğunu açıkladı.
Moskova’nın doğusundaki Vladimir bölgesinde bulunan üçüncü veri merkezi de hafta sonu saldırıya uğradı ve pazar günü tamamen çevrim dışı kaldı. Sasovo’daki tesisin faaliyetleri tümüyle dururken Kaluga’daki altyapının bir bölümü devre dışı kaldı. Yandex, hizmetleri yeniden çalıştırmak için ekiplerin aralıksız görev yaptığını bildirdi.
Kesintilerin Rusya ve çevresindeki etkisi
Saldırıların bölgesel sonuçları da oldu. Kaluga bölgesinde 9 kişi yaralandı, Vladimir bölgesinde ise yaklaşık 1.600 müşteri elektriksiz kaldı.
Yandex’in bazı uygulamaları kısa süreli kesintilerin ardından yeniden kullanılabilir hale geldi. Buna karşın bazı kullanıcılar pazartesi günü de erişim sorunları yaşadı ve kimi hizmetler tamamen çalışmadı. Şirket, sorunlar giderilene kadar bazı kullanıcılarına alternatif platformları kullanmalarını tavsiye etti.
Kesintiler, Yandex’in doğrudan hizmetlerinin yanı sıra şirketin bulut altyapısını kullanan başka firmaları da etkiledi. Rusya’daki bazı marketlerin, hızlı servis restoranlarının ve ev aletleri şirketlerinin internet sitelerinde erişim sorunları görüldü.
Yandex hizmetlerine bağlı kesintiler Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’daki kullanıcılar tarafından da bildirildi. Erivan’da ise bazı kullanıcılar taksi çağırabilmek için yerel bir rakibe yöneldi.
Bulut altyapısının kapsamı
1990’larda kurulan Yandex, Rusya’da internet tarayıcısından harita ve ödeme hizmetlerine kadar uzanan geniş bir dijital ekosistem işletiyor. Yandex Go, taksi ve yemek teslimatı hizmetlerini aynı uygulamada sunuyor; şirketin bulut bilişim hizmeti de Rusya’daki büyük şirketlerin dijital altyapısında kullanılıyor.
Yandex Cloud’un internet sitesinde platformun 64 binden fazla müşteriye hizmet verdiği belirtiliyor. Bu nedenle veri merkezlerindeki arızalar yalnızca Yandex kullanıcılarını değil, bulut hizmetlerini kullanan firmaların internet sitelerini de etkiledi.
Yandex Pay’de para güvenliği açıklaması
Saldırıların en belirgin sonuçlarından biri Yandex Pay dijital cüzdan hizmetindeki kesinti oldu. Yandex Finans Teknolojileri Bölümü Üst Yöneticisi Dima Pirogov, kullanıcıların paralarının güvende olduğunu söyledi.
Pirogov, paranın veri merkezlerinde tutulmadığını, bu tesislerde hizmetleri çalıştıran sunucuların bulunduğunu açıkladı. Hizmetin tamamen ne zaman normale döneceği konusunda kesin bir takvim verilemeyeceğini belirten Pirogov, çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
Ukrayna ve Rusya’dan farklı açıklamalar
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 8 Ekim’deki açıklamasında saldırıları Rusya’nın Ukrayna’daki veri merkezlerine yönelik saldırılarına misilleme olarak niteledi.
Moskova geçen ay Kiev bölgesindeki benzer tesisleri hedef almış ve yaklaşık 100 bin hanede geçici internet kesintilerine yol açmıştı. Rusya ise vurduğu veri merkezlerinin Ukrayna askeri istihbarat kurumları tarafından kullanıldığını öne sürmüştü.
Moskova’nın koruma hazırlıkları
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin saldırılarla ilgili açıklama yapmadı. Dijital Kalkınma Bakanı Maksut Şadayev, Devlet Duması komitesinde yaptığı açıklamada veri merkezlerini korumaya yönelik önlemler için Savunma Bakanlığı ile birlikte çalıştıklarını söyledi.
Şadayev, saldırıların ölçeğinin daha önce görülmemiş düzeyde olduğunu ve teknoloji sektörünün ortaya çıkan sorunların çözümüne katkı verdiğini belirtti.
Hasar gören tesislere yedek ekipman ulaştırılmasının altı aya kadar sürebileceği ifade edildi. Bu süre, Yandex hizmetlerinin tamamen ve kalıcı biçimde normale dönmesinin zaman alabileceğine işaret ediyor.
