Rusya ve Ukrayna, Ukrayna’nın Oleşki kasabasında sivillerin tahliyesi ve insani yardım ulaştırılması amacıyla 27 Ekim’de yürürlüğe girmesi planlanan ateşkes üzerinde uzlaştı. Rus güçlerinin kontrolündeki kasabada uygulanacak düzenleme, belirlenen koridorlar üzerinden sivil geçişini ve yardım operasyonlarını kapsıyor.
Tahliye ve yardım planı
Ateşkes süresince tahliye edilmek isteyen sivillere ulaşım ile koordinasyon desteği verilmesi planlanıyor. Kasaba sakinlerinin bir bölümünün Rusya’ya, bir bölümünün ise Ukrayna’ya gitmek isteyebileceği belirtildi.
Rus güçlerinin kurmay başkanı Valeri Gerasimov, ateşkesin 27 Ekim’de yerel saatle 04.00’te başlayacağını ve insani operasyonların bu saatten sonra yapılacağını açıkladı. Ukrayna Genelkurmayı da aynı saatte ateşkese uyacağını ve Oleşki halkına yardım etmek için mümkün olan her şeyi yapacağını bildirdi.
Plan kapsamında Oleşki’ye ulaşan yolların mayınlardan temizlenmesi, gıda ve diğer temel ihtiyaçların kasabaya ulaştırılması öngörülüyor. Ukrayna, daha önce Oleşki’ye iki kez insansız hava araçlarıyla gıda gönderdiğini açıkladı.
Kasabadaki nüfus ve insani durum
Dnipro Nehri’nin karşı kıyısında, Ukrayna’nın kontrolündeki Herson kentinin karşısında yer alan Oleşki’de savaş öncesinde yaklaşık 24 bin kişi yaşıyordu. Beyaz Saray, kasabada 1.700 ila 2 bin kişinin kaldığını ve nüfusun çoğunlukla acil tıbbi yardım, ilaç, gıda ile temiz suya ihtiyaç duyan yaşlılardan oluştuğunu bildirdi.
Rusya ile Ukrayna, Oleşki halkına yardım ulaştırılmasının engellenmesinden birbirini sorumlu tutuyor. Rusya’nın kasabadaki kontrolü Şubat 2022’den bu yana devam ederken, Ukrayna güçleri Oleşki’yi yeniden ele geçirmeye çalışıyor.
Melania Trump’ın arabuluculuğu
ABD Başkanının eşi Melania Trump, Rusya ve Ukrayna’nın ateşkesin teknik şartları üzerinde çalışacak ekipleri görevlendirmesine aracılık ettiğini açıkladı. Trump, tarafların mayınlı yolların temizlenmesi de dahil olmak üzere sürecin ayrıntıları üzerinde yoğun biçimde çalıştığını söyledi.
Melania Trump, Oleşki’yi büyük bir insani felaketin eşiğindeki cephe kenti olarak niteledi ve kasabada kalan nüfusun tıbbi bakım, ilaç, gıda ve temiz suya acil ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Beyaz Saray ise iki tarafın, insani yardımın ulaştırılması ve sivillerin tahliye edilmesi için askeri faaliyetleri geçici olarak durdurmayı kabul ettiğini açıkladı.

Abu Dabi’de teknik görüşme beklentisi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya, Ukrayna ve ABD’den müzakerecilerin kasımın ilk yarısında Abu Dabi’de teknik düzeyde görüşme yapma konusunda anlaştığını söyledi. ABD’li bir yetkili, toplantının birkaç hafta içinde Abu Dabi veya İsviçre’de düzenlenebileceğini belirtti.
Zelenskiy, teknik görüşmelerin ardından üç ülkenin liderleri arasında bir toplantı yapılmasını umduğunu açıkladı. Olası bir barış anlaşmasının Ukrayna için güçlü güvenlik garantileri ve ordunun 10 yıl boyunca sürdürülebilmesi için finansman içermesi gerektiğini söyledi.
Ukrayna Devlet Başkanı ayrıca Avrupa’nın müzakerelere dahil edilmesi gerektiğini belirtti. ABD öncülüğündeki önceki müzakere turları şubatta sonuç alınamadan durmuştu. Rusya, Ukrayna’nın işgal edilmemiş bölgeler de dahil olmak üzere doğu Donbas bölgesinden vazgeçmesini isterken, Kiev kontrolündeki toprakları bırakmayı kabul etmiyor.
Washington ile Kiev arasındaki sorunlar
Yeni diplomatik girişim, Washington ile Kiev arasında son haftalarda yaşanan anlaşmazlıkların ardından gündeme geldi. Ukrayna’nın saldırılara karşı korunmak için kullandığı SpaceX’in Starlink iletişim sistemine getirilen hız kısıtlamaları, iki taraf arasındaki başlıca sorunlardan biri oldu.
ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’nın Starlink konusunda sorun yaşamayı sürdürmesi halinde SpaceX Üst Yöneticisi Elon Musk ile görüşerek meseleyi çözeceğini söyledi. Ukraynalı yetkililer ise sistemdeki hız kısıtlamalarının devam ettiğini bildirdi. Kısıtlamaların 13 Ekim’den bu yana uygulandığı belirtildi.
Trump’ın Rusya’nın ABD ve küresel pazarlara motorin sağlamasına yönelik bir anlaşmayı duyurması da Kiev’in tepki gösterdiği konular arasında yer aldı. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Rus motorini taşıyan ilk üç tankerin Kuzey Amerika’ya doğru yola çıktığını açıkladı.
270’er asker takas edildi
Rusya ve Ukrayna aynı gün 270’er askerin yer aldığı bir esir takası gerçekleştirdi. Zelenskiy, ağustos ayından bu yana yapılan ilk takası önemli bir sonuç olarak nitelendirdi.
Ukrayna’nın görevdeki başsavcısı Anton Kovalskiy ise Rusya’nın geniş çaplı savaşının başlamasından bu yana 762’si çocuk olmak üzere 19 binden fazla Ukraynalı sivilin hayatını kaybettiğini öne sürdü.