Rusya ile Japonya arasındaki Kuril Adaları anlaşmazlığı, Vladimir Putin’in İturup Adası ziyaretinin ardından yeni bir diplomatik gerilime dönüştü. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Japonya’nın Moskova Büyükelçisi Akira Moto’yu görüşmeye çağırdı.
Moto, Japonya yönetiminin talimatı üzerine Moskova’daki Dışişleri Bakanlığı binasına gitti. Büyükelçi içeride yaklaşık 20 dakika kaldı, ancak çıkışında gazetecilerin sorularını yanıtsız bıraktı.
Kuril anlaşmazlığının arka planı
Putin, geçen perşembe Kuril Adaları’ndaki İturup Adası’nı ziyaret etti. Japonya’da Etorofu adıyla anılan ada, Dmitri Medvedev’in 2010’daki ziyaretinden bu yana bir Rusya devlet başkanının takımadaya yaptığı ilk ziyaret oldu.
Tokyo, Hokkaido’nun kuzeyindeki Kuril zincirinin en güneyinde yer alan dört adanın, İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinin ardından Sovyetler Birliği tarafından hukuka aykırı biçimde ele geçirildiğini savunuyor. Ada grubunun statüsüne ilişkin anlaşmazlık, Rusya ile Japonya’nın İkinci Dünya Savaşı için resmi bir barış anlaşması imzalamasını engelliyor.
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, Putin’in ziyaretini "kesinlikle kabul edilemez" diye nitelendirdi ve Rusya’nın Tokyo Büyükelçisini çağırdı.
Moskova’nın protestoya tepkisi
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Japonya’nın protestosunun "edep sınırını" aştığını söyledi ve Akira Moto’nun bakanlığa çağrılmasını istedi.
Moto’nun çağrıya hemen uymaması üzerine Lavrov, pazartesi günü büyükelçinin Moskova’da bulunmadığı veya rahatsızlandığı yönünde farklı bilgiler aldıklarını açıkladı. Bakan, bu durumdan duyduğu rahatsızlığı da dile getirdi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Moto’nun sağlık durumunun "birdenbire düzelmeye başladığını" söyledi ve büyükelçinin salı günü görüşmeye katılacağını açıkladı.
İlişkilerde gerileme
Tokyo ile Moskova arasındaki ilişkiler, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinin ardından düzenli olarak geriledi. Japonya, G7 ortaklarıyla birlikte Moskova’ya yaptırım uyguluyor ve Ukrayna’ya mali yardımın yanı sıra sınırlı askeri destek sağlıyor.