Rusya bölgelerinde bütçe açığı 1,9 trilyon rubleye çıkarken Devlet Başkanı Vladimir Putin, mali açıdan en zor durumdaki yönetimlere 100 milyar ruble aktarılmasını istedi. Putin, bölgesel maliyenin istikrara kavuşturulması için hükümete talimat verdi.
Üst düzey yetkililerle yaptığı toplantıda konuşan Putin, federal hükümet ile Maliye Bakanlığının bölgelerin mali istikrarından doğrudan sorumlu olduğunu söyledi. Federal bütçedeki açık da 6,5 trilyon rubleye ulaşmış durumda.
Federal krediler siliniyor
Maliye Bakanı Anton Siluanov, bölgesel yönetimlerin toplam borcunun 3,3 trilyon rubleye ulaştığını açıkladı. Bu tutar, bölgelerin kendi gelirlerinin yaklaşık yüzde 17'sine denk geliyor.
Borcun yaklaşık üçte ikisini federal hükümetten alınan düşük faizli krediler oluşturuyor. Geri kalan bölüm ise daha yüksek faizli piyasa borçlarından meydana geliyor.
Federal hükümet, borç yükünü hafifletmek amacıyla bazı kredileri siliyor, bazı kredilerin geri ödeme takvimini ise uzatıyor. Siluanov, yıl başından bu yana 76 bölgenin toplam 518 milyar ruble tutarındaki federal kredisinin silindiğini ve bu işlemin bölgelerin toplam borcunu 115 milyar ruble azalttığını belirtti.
Bölgelerin federal hükümete olan borcunun üçte ikisine kadar olan kısmı silinebiliyor. Kalan borcun ödemesi de ertelenebiliyor. Bu yıl ödenmesi gereken yaklaşık 100 milyar rublelik kredi geri ödemesi 2030'a bırakılırken, 2027-2029 döneminde vadesi gelecek kredilerin üçte birinin ödemesi 2031-2033 yıllarına ertelenecek.
Siluanov, bu ertelemelerin bölgesel yönetimlerin üç yıl içinde harcayabileceği yaklaşık 300 milyar rublelik ek kaynak yaratacağını söyledi. Ancak bu kaynağın önemli bölümü Ukrayna'daki savaşla bağlantılı harcamalar ve askeri ailelere yönelik destek için kullanılıyor.
Askeri giderler yükselirken sağlık harcamaları geriledi
Siluanov, silinen 517 milyar rublenin 300 milyar rubleden fazlasının askeri ailelere destek ile özel askeri operasyon olarak adlandırılan süreçle bağlantılı diğer giderlere ayrıldığını açıkladı. Bölgeler, savaş için asker çekmek amacıyla yüksek imza ödemeleri de yapıyor.
Alman Uluslararası ve Güvenlik İşleri Enstitüsünde araştırmacı Janis Kluge, bölgesel yönetimlerin kişi başına ödediği ortalama imza parasının son bir yılda yüzde 30 artarak 1,8-1,9 milyon rubleye yükseldiğini söyledi. Kluge, bölgesel bütçe verilerine dayanarak ikinci çeyrekte 93 bin kişinin askeri sözleşme imzaladığını ve bu ödemelerin toplam maliyetinin yaklaşık 167 milyar ruble olduğunu hesapladı.
Rusya Bilimler Akademisi Ekonomik Tahmin Enstitüsünün tahminlerinde, ocak-nisan döneminde bölgelerin ulusal güvenlik harcamalarının yıllık bazda yüzde 36 arttığı belirtildi. Konut ve kamu hizmetleri harcamaları da yüzde 17 yükseldi. Ekonomi ve sağlık harcamaları azalırken faiz ödemeleri bir önceki yıla göre 2,4 katına çıktı.
Vergi gelirleri bölgelerde aynı yönde ilerlemedi
Son vergi artışlarından sağlanan ek gelirin büyük kısmı federal bütçeye aktarılıyor. Bu nedenle bölgeler söz konusu artışlardan sınırlı ölçüde yararlanıyor. Bölgesel yönetimlerin iki temel gelir kaynağı kurumlar vergisi ile kişisel gelir vergisi olarak öne çıkıyor.
Expert RA derecelendirme kuruluşunun verilerine göre, ilk çeyrekte kişisel gelir vergisi tahsilatı yüzde 14,9 artarken kurumlar vergisi geliri yüzde 11,8 geriledi. Ücret artışındaki ivmenin zayıflaması, kişisel gelir vergisi gelirlerindeki büyümeyi de yavaşlatabilir.
Ekonomist Vyacheslav Shiryaev, federal kredi silme uygulamasını gizli temerrüt biçimi olarak nitelendirdi. Shiryaev, bölgelerin borçlarını geri ödeyemediğini ve federal hükümetin bu borçları silerek yükümlülüklerin yerine getirilmemesini fiilen kabul ettiğini söyledi.
