Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 5 Kasım Perşembe günü Kremlin’de İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi (UYK) Sekreteri Muhsin Rezai’yi kabul etti. Devlet Başkanı’nın basın sözcüsü Dmitriy Peskov açıklama yaptı. Peskov’un sözlerini Interfax şöyle aktardı: “Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova’da bulunan İran İslam Cumhuriyeti Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rezai’yi Kremlin’de kabul etti.”
TASS ve RIA Novosti’nin verdiği bilgilere göre görüşme, Senato Sarayı’ndaki Devlet Başkanı Kabul Odası’nda yapıldı. Görüşmeye Rusya tarafından Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov ve GRU Başkanı İgor Kostyukov katıldı. Görüşmenin ayrıntıları yayın saatine kadar resmen açıklanmadı.
TASS’ın yayımladığı sessiz görüntülerde Putin, Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) general üniformasını giyerek Kremlin’e gelen Rezai’yi karşılıyor ve İran heyeti üyeleriyle tokalaşıyor. Ardından heyetler oval müzakere masasının karşılıklı taraflarına oturuyor.
Telefon görüşmesinden üç gün sonra
Yüz yüze görüşme öncesinde Putin ile Rezai, 2 Kasım’da telefon görüşmesi yaptı. Tasnim ajansının aktardığına göre taraflar “üst düzey istişareler kapsamında” “bölgede ve dünyada, özellikle Batı Asya’ya odaklanarak mevcut durumu” ele aldı ve iki ülkenin üst düzey yönetimleri tarafından hazırlanan eylem planı temelinde stratejik ortaklığın sürdürülmesi gerektiğini vurguladı. Fars ajansına göre Rezai, Rusya tarafına İran’a verdiği destek, özellikle hayatını kaybeden yüce lider Ali Hamaney’e destek açıklamaları için teşekkür etti.
Son haftalarda Rusya ile İran arasındaki temaslar yoğunlaştı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 19 Ekim’de Tahran’ı ziyaret etti; Reuters’a göre bu, Orta Doğu’daki savaşın başlamasından beri gerçekleştirdiği ilk ziyaretti. Putin, 27 Ekim’de Moskova’da düzenlenen Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu zirvesi kapsamında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüştü. Peskov, 29 Ekim’de Washington’dan talep gelmesi halinde Moskova’nın ABD ile İran arasındaki çatışmada arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu açıkladı.
Muhsin Rezai kimdir?
Rezai, 1981-1997 yılları arasında Devrim Muhafızları Ordusu’na komuta eden eski DMO başkomutanı ve İran’ın yüce liderinin askeri danışmanıdır. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, 10 Ağustos 2026’da yayımladığı kararnameyle Rezai’yi UYK sekreterliğine atadı. Rezai bu görevde, yüce lider Mucteba Hamaney’in siyasi konulardaki danışmanı olan Muhammed Bakı Gülpaigani’nin yerine geçti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in doğrudan görüşme önerisi içeren ve ekim sonunda gündeme gelen mektup Rezai’ye gönderildi. Rezai, 31 Ekim’de İran’ın IRINN televizyonuna verdiği röportajda mektubu okuduğunu, ancak henüz yanıtlamadığını söyledi. Konseyin önceki sekreteri Ali Laricani, Putin ile Ekim 2025’te ve 30 Ocak 2026’da Moskova’da görüşmüştü.
Yeni gerilim tırmanışı riskleri
Orta Doğu’daki savaş, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başladı. Nisan ayında ateşkes ilan edildi, ancak Reuters’ın belirttiği üzere Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim devam ediyor ve ABD İran limanlarına yönelik deniz ablukasını destekliyor.
Axios’un verdiği bilgilere göre ABD güçleri olası bir askeri operasyonun yeniden başlatılması için hazırlıkları tamamlıyor ve bölgeye ilave kuvvetler sevk ediyor. Aynı zamanda Katar’daki arabulucular, yayına göre tırmanmayı önleyebilecek ve Washington ile Tahran arasında doğrudan görüşmelerin önünü açabilecek bir anlaşma hazırlıyor. Aynı gün Türkiye ve İran dışişleri bakanları Hakan Fidan ile Abbas Arakçi, Tahran’ın Washington’la yürüttüğü müzakerelerin seyrini telefonla görüştü.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, 5 Kasım’da vatandaşlarına İran’a seyahat etmemeleri çağrısını yineledi. Bakanlığın sözcüsü Mariya Zaharova, yeni bir tırmanış riskinin devam ettiğini belirterek “Daha önce olduğu gibi, durum çözülene kadar şimdilik bu ülkeye seyahat etmekten geçici olarak kaçınmanızı tavsiye ediyoruz” dedi.
Rusya ile İran arasında, Putin ve Pezeşkiyan’ın 17 Ocak 2025’te Moskova’da imzaladığı Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması bulunuyor. Belge Ekim 2025’te yürürlüğe girdi.
Video: TASS / sosyal medya. Fotoğraf: Sergey Bobılyov / Kremlin.ru, Mehr News (CC BY 4.0); Alexxx1979 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
