Ermenistan ile Rusya arasındaki diplomatik ve askeri bağların geleceği, Gümrü'deki Rus üssünün durumu ve Erivan'ın Avrupa'ya yönelimiyle birlikte yeniden tartışılıyor. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, hafta sonu yayımlanan röportajında iki ülke ilişkilerinin, iktidarda hangi kişi ya da siyasi gücün bulunduğundan bağımsız olarak değişeceğini söyledi.
Gümrü üssü için açık kapı
Paşinyan geçen hafta, Türkiye sınırı yakınındaki Gümrü kentinde bulunan Rus askeri üssünün olası kapanmasına karşı çıkmayacaklarını açıkladı. Tesiste yaklaşık 3 bin Rus askerinin bulunduğu belirtildi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Ermenistan'ın ülkedeki Rus askeri varlığını istemediğine karar vermesi halinde üssün "yarın bile" kapatılması talimatını vermeye hazır olduğunu söyledi. 2010 tarihli anlaşma, Rusya'nın Gümrü'deki üssü işletme hakkını 2044'e kadar uzatıyor.
Karabağ sonrası değişen ilişkiler
Rusya-Ermenistan gerilimi, Azerbaycan'ın 2023'te Dağlık Karabağ'da kontrolü yeniden sağlamasının ardından yükseldi. Ermenistan, Rusya'yı ve bölgedeki Rus barış gücü unsurlarını Azerbaycan'ın askeri operasyonunu caydırmamakla suçladı.
Paşinyan, ilişkilerin çatışma koşullarında ve barış ortamında aynı biçimde yürütülemeyeceğini belirtti. Değişimin belirli bir kişi ya da siyasi güçle bağlantılı olmadığını söyleyen Paşinyan, Rusya-Ermenistan ilişkilerinin önceki haliyle devam etmeyeceğini ifade etti.
Erivan'ın Avrupa yönelimi
Ermenistan, 2024'te Rusya öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'ne katılımını dondurdu ve Avrupa Birliği üyeliği ihtimaline yönelik adımlar attı.
Kremlin ise bu yıl Ermenistan mallarına ithalat yasakları ve başka kısıtlamalar getirerek ekonomik baskıyı artırdı. Putin, haziran ayında Erivan'ın Brüksel'le yakınlaşmasına karşı uyarıda bulundu ve bu süreci Ukrayna'nın Avrupa ile ilk entegrasyon girişimleriyle karşılaştırdı.