Moldova Başbakanı Vasily Tofan, İstanbul ziyareti sırasında Türkiye ile ekonomik ve siyasi ilişkilerin geleceğine ilişkin hedeflerini açıkladı. Tofan, iki ülke arasındaki yaklaşık 1 milyar dolarlık karşılıklı ticaret hacminin önümüzdeki yıllarda 2 milyar dolara çıkarılabileceğini söyledi.
Tofan ayrıca Moldova’nın Avrupa Birliği’ne entegrasyon sürecinin, Türk şirketleri için ülkeyi Avrupa Birliği pazarına açılan bir pencereye ve ihracat platformuna dönüştürebileceğini belirtti.
Türk şirketleri için Avrupa pazarına açılma imkanı
Moldova ile Türkiye arasındaki ilişkileri "mükemmel" olarak nitelendiren Tofan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a Moldova’ya ilgisi ve güvenilir bir ortak olması nedeniyle teşekkür etti.
Yaklaşık 1.200 Türk şirketinin Moldova’da faaliyet gösterdiğini belirten Tofan, bu şirketlerin yol yapımı, enerji, otelcilik ve sağlık turizmi alanlarında çalıştığını söyledi. Moldova Başbakanı, daha fazla Türk yatırımını ülkesinde görmek istediklerini ve ülkenin Türkiye’den gelecek yatırımlar için elverişli olduğunu ifade etti.
Tofan, Türk sanayisinin Moldova’da üretim yaparak Avrupa Birliği ve diğer ortaklarla imzalanan serbest ticaret anlaşmalarından yararlanabileceğini kaydetti. Moldova’nın daha fazla üretim tesisini ülkeye çekmek istediğini belirtti.
Ticaret hacmi iki yılda iki katına çıkabilir
Türkiye ile Moldova arasındaki ticaret hacminin yaklaşık 1 milyar dolara ulaştığını söyleyen Tofan, bu rakamın Moldova’nın gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 5’ine denk geldiğini belirtti. Türkiye’nin bölgenin önde gelen sanayi ülkelerinden biri olduğunu ifade eden Tofan, Moldova’nın Türkiye’den çok sayıda ürün ithal ettiğini aktardı.
Ticaret hacminin iki katına çıkarılması için yıllık yaklaşık yüzde 20-25 büyümenin yeterli olacağını dile getiren Tofan, artışın yaklaşık yüzde 24 seviyesinde gerçekleşmesi halinde hedefe iki yıl içinde ulaşılabileceğini söyledi. Bu hedefi iddialı ancak ulaşılabilir olarak nitelendirdi.
Enerji ihracatı ve Gagauzya bağlantısı
Moldova’nın yenilenebilir enerji alanında hızlı ilerlediğini belirten Tofan, yenilenebilir kaynaklardan elde edilen enerjinin toplam üretimdeki payının yüzde 30’u aştığını açıkladı. Türk şirketlerinin Moldova enerji sektörüne yatırım yaptığını söyleyen Tofan, daha fazla firmayı bu alana davet etti.
Tofan, Moldova’nın bölge ülkelerine elektrik ihracatında güvenilir bir ortak olabileceğini ifade etti. Ülkedeki elektrik açığının yenilenebilir enerji santralleri kurmak isteyen Türk şirketleri için fırsat sunduğunu belirten Tofan, bu tesislerde üretilecek elektriğin Ukrayna’nın da aralarında bulunduğu bölge ülkelerine ihraç edilebileceğini söyledi.
Moldova Başbakanı, Gagauzların Moldova ile Türkiye arasında köprü kurduğunu belirterek topluluğun ulusal kimliğinin korunmasının önemine dikkat çekti. Gagauzların Türkçe konuştuğunu ve Moldova için değerli bir azınlık olduğunu söyleyen Tofan, Kişinev yönetiminin Türkiye’nin Moldova’daki jeopolitik varlığının, özellikle Gagauzya-Türkiye bağının güçlendirilmesi yoluyla artmasına olumlu baktığını kaydetti.
İstanbul ziyareti ve turizm çağrısı
İstanbul ziyaretinin kendisi için özel bir anlam taşıdığını anlatan Tofan, büyük oğluyla İstanbul Boğazı’nı birlikte yüzerek geçme sözü verdiğini söyledi. Tofan, İstanbul’da iş dünyası temsilcileriyle görüşmeye karar verdiğini ve Türk yatırımcıları Moldova’ya davet ettiğini de belirtti.
Her yıl yaklaşık 400 bin Moldova vatandaşının tatil için Türkiye’ye gittiğini ifade eden Tofan, Türk turistleri Moldova’nın doğal ve kültürel güzelliklerini görmeye çağırdı.
Türk vatandaşlarının giriş sorunları
Türk vatandaşlarının Moldova’ya girişinde zaman zaman yaşanan sorunlardan üzüntü duyduğunu söyleyen Tofan, bölgedeki çatışmalı ortam nedeniyle güvenlik konularında temkinli davranmak zorunda olduklarını belirtti.
Güvenlik birimleri ve sınır polisinden insanların haklarına saygı göstermelerini istediğini aktaran Tofan, benzer olayların en aza indirilmesi gerektiğini ifade etti. Moldova Başbakanı, Türk vatandaşlarının karşılaştığı sorunları çözmek için adım atacaklarını ve kurallara uyan kişilerin Moldova’yı rahatça ziyaret edebilmesini sağlayacaklarını söyledi.
Moldova’nın Ukrayna savaşı tutumu
Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın Moldova’ya etkisini de değerlendiren Tofan, Kişinev yönetiminin Rusya’nın Ukrayna’daki saldırgan savaşını kesin biçimde kınadığını açıkladı.
Moldova’nın tarafsız statüsünü korumak istediğini belirten Tofan, buna rağmen Ukrayna’yı açıkça desteklediklerini söyledi. Tofan ayrıca Türkiye’nin bölgedeki rolünün güçlendirilmesini istediklerini kaydetti.