Almanya’da AfD’nin yükselişi ve hükümete yönelik desteğin gerilemesi, Başbakan Friedrich Merz’in CDU içindeki konumunu zayıflatıyor. Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) içinde Merz’in yerine başka bir ismin geçmesi ihtimali tartışılırken, bu ihtimalin sonbahardaki eyalet seçimlerinin ardından daha fazla gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.
Merz’e destek yüzde 13’e indi
ARD’nin yayımladığı ankette, Almanya’da Merz’in liderliğinden memnun olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 13 olarak ölçüldü. Bu oran, yaklaşık 30 yıllık anket tarihinde görevdeki bir Almanya başbakanı için kaydedilen en düşük destek düzeyi oldu.
Merz’e yönelik memnuniyetsizlik, Almanya ekonomisine ilişkin kaygıların yanı sıra emeklilik ve sağlık sistemi için planlanan reformlara yönelik şüphelerle ilişkilendirildi. CDU ile koalisyon ortağı Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) destekçilerinin yüzde 46’sı hükümetin başında değişiklik yapılmasını desteklerken, yüzde 48’i bu fikre karşı çıktı.
AfD eyalet seçimlerine güçlenerek gidiyor
Aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif (AfD), yüzde 28’lik destek oranıyla ülkenin en fazla oy alan partisi konumuna geldi. Merz’in CDU’su yaklaşık yüzde 21 destekle ikinci sırada bulunuyor.
6 Eylül’de Saksonya-Anhalt’ta, 20 Eylül’de ise Mecklenburg-Batı Pomeranya ile Berlin’de yapılacak seçimler, Merz’in başbakanlığı bakımından kritik bir döneme işaret ediyor. Anketler, AfD’nin Saksonya-Anhalt’ta tek başına çoğunluğu elde edebileceğini ve Mecklenburg-Batı Pomeranya’daki seçimi kazanabileceğini gösteriyor.
CDU içindeki eleştiriler sertleşiyor
Merz’in kabinede gerçekleştirdiği ve düzensiz ilerlediği belirtilen değişiklikler, CDU içindeki otorite kaybına yönelik eleştirileri artırdı. Der Spiegel’in CDU yönetim çevreleri ve başbakana yakın kişilerle yaptığı görüşmeler, parti içinde Merz’e duyulan güvenin zayıfladığını ortaya koydu.
Dergide yer alan değerlendirmelerde, Merz’in durumunun 1966’da CDU’lu Başbakan Ludwig Erhard’ın görevden uzaklaştırılması döneminden çok daha hızlı kötüleştiği savunuldu. Der Spiegel’e konuşan kişiler, Merz’in otoritesinin birkaç gün içinde aşındığını ve yıl sonunda hâlâ görevde olacağına ilişkin parti içindeki beklentinin düşük olduğunu söyledi.
21 Eylül için istifa senaryosu
İsmi açıklanmayan üst düzey bir CDU yetkilisi, Merz’in en geç 21 Eylül’de görevini bırakmak zorunda kalabileceğini öne sürdü. Yetkili, Merz’in partiyle iletişim kuramadığını savunarak, "Bu durum sona erdi" değerlendirmesinde bulundu.
Aynı yetkiliye göre Merz, Berlin ve Mecklenburg-Batı Pomeranya’daki seçimlerin ardından istifa etmek ya da görevden ayrılmaya zorlanmak durumunda kalabilir. CDU yöneticileri ise bu senaryolar hakkında kamuoyu önünde net bir tutum açıklamaktan kaçınıyor.
Wüst’ün adı muhtemel halefler arasında
Merz’in yerine geçebilecek isimler arasında Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin başbakanı Hendrik Wüst öne çıkıyor. Wüst’ün ilkbaharda yeniden seçilmek için yarışması bekleniyor. Ancak Almanya’nın siyasi ve ekonomik sorunlarının yoğunlaştığı bir dönemde başbakanlık görevini üstlenmesinin zor olabileceği değerlendiriliyor.
Wüst, Funke Medya Grubu podcastinde başbakanlığın şu an için kendisi açısından bir seçenek olmadığını söyledi. Bununla birlikte, gelecekte başbakan adayı olma ihtimalini tamamen reddetmedi ve büyük bir eyaleti yönetirken "asla" dememek gerektiğini ifade etti.
Başbakan değişikliği için anayasal yollar
Görev süresi devam eden bir başbakanın değiştirilmesi, istifa veya Federal Mecliste yapılacak yapıcı güvensizlik oyu yoluyla mümkün. Merz’in anketlerdeki düşük sonuçlarına rağmen bu iki senaryonun şu aşamada olası görülmediği belirtildi.
