Rusya ile ABD arasındaki diplomatik temasların yeniden gündeme geldiği bir dönemde Sergey Lavrov, Vladimir Putin’in Steve Witkoff ile Jared Kushner’ı Rusya’ya gelmeleri halinde kabul etmeye hazır olduğunu açıkladı. Rusya Dışişleri Bakanı, Moskova’nın iki isimle görüşmeyi reddetmediğini ve Putin’in onları daha önce olduğu gibi yeniden kabul edebileceğini söyledi.
Lavrov, böyle bir ziyaretin hangi önerilerle yapılacağının önem taşıdığını belirtti. Bakan’a göre Witkoff ve Kushner, ABD Başkanı Donald Trump’ın güvenini kazanmış ve Trump üzerinde etkili olabilecek bir konumda bulunuyor. Lavrov, Witkoff’un önceki ziyaretinde Trump’ın önerilerini Moskova’ya ilettiğini, Putin’in de bu önerileri değerlendirmeye aldığını ifade etti.
Washington’dan saldırılar konusunda yanıt bekleniyor
Lavrov, Putin’in Alaska’daki görüşmede Washington tarafından iletilen önerileri, uzlaşma gerektiren bazı konulara rağmen aktarıldığı şekliyle kabul etmeye hazır olduğunu açıkladığını söyledi. Rus bakan, bunun ardından bir bekleme dönemi yaşandığını ve ABD’nin Lukoil ile Rosneft’e yaptırım uyguladığını belirtti.
Moskova’nın ABD Dışişleri Bakanlığına Ukrayna’ya sağlanan istihbarat desteği ile ABD’nin Rusya topraklarına yönelik saldırıların planlanması ve uygulanmasına ne ölçüde dahil olduğu konusunda sorular yönelttiğini aktaran Lavrov, bu sorulara yanıt beklediklerini kaydetti. Olası Witkoff ve Kushner görüşmeleri öncesinde Washington’a ültimatom vermeyeceklerini de söyledi.
Ukrayna’daki çatışmalar ve Avrupa’nın yaklaşımı
Rusya’nın Ukrayna’ya atfettiği yöntemleri kullanmayacağını belirten Lavrov, Batı’nın Kiev’in askeri kapasitesine verdiği desteği hedef alan Rus yöntemlerinin sertleştirileceğini ifade etti. Bakan, çatışmaların hemen durdurulması yönündeki çağrıların uzun vadeli ve kalıcı bir çözüm ihtiyacını göz ardı ettiğini savundu.
Lavrov, mevcut temas hattında çatışmaların durdurulmasını Moskova açısından kabul edilemez olarak niteledi ve bu yaklaşımı Rusya yönetiminin tarihsel sorumluluk anlayışıyla ilişkilendirdi. Ayrıca Avrupa Birliği ve NATO yöneticilerinin, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile birlikte Washington’a giderek Donald Trump’ı çözüm girişimlerini sürdürmekten vazgeçirmeye çalıştığını ileri sürdü.
Rus ticaret gemilerine yönelik denetim planları
Avrupa Birliği’nin Rus ticaret gemilerine yönelik denetim planlarını da değerlendiren Lavrov, "gölge filo" ifadesinin uluslararası belgelerde bulunmadığını söyledi. Bu tanımın, Rusya’nın enerji kaynaklarını dünya pazarlarında satma imkanlarını kısıtlamak amacıyla kullanıldığını savundu.
Gemilerin durdurulup aranması, taşınan yüklerin alınması veya bu yüklerin satışından elde edilen gelirin Ukrayna’ya aktarılması yönündeki olası adımların Moskova tarafından yasa dışı kabul edileceğini belirten Lavrov, Rusya’nın bu tür girişimlere karşılık vereceğini söyledi. Yanıtın hangi gemilere yöneltileceğine ise Rusya’nın karar vereceğini ifade etti.
Japonya’nın Rusya politikası
Japonya’nın askeri doktrininde Rusya’nın konumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Lavrov, eski Japonya Başbakanı Şinzo Abe’yi ulusal çıkarların Rusya ile iş birliği olmadan korunamayacağını anlayan "son derece düzgün" bir siyasetçi olarak tanımladı. Mevcut Japon yönetiminin ise ABD’ye ve ülkenin askerileştirilmesine dayanan bir politika izlediğini ileri sürdü.
Lavrov, Filipinler’deki ASEAN etkinlikleri sırasında Japonya’nın ilgili bakanının kendisini selamlayıp elini sıktığını ve ardından yerine geçtiğini anlattı. Japon tarafının daha sonra bu kısa teması ikili ilişkiler ve bölgesel durum hakkında bir görüşme olarak sunduğunu söyledi.
Rus bakan ayrıca Japon iş insanlarından oluşan bir heyetin Rusya ziyareti sırasında, Tokyo yönetiminin Rus tarafıyla proje görüşülmemesi yönünde talimat verdiğini aktardığını belirtti.
Almanya ve Sırbistan’a ilişkin değerlendirmeler
Almanya hakkında konuşan Lavrov, bir Alman gazetecinin Sırbistan ve Ukrayna cumhurbaşkanlarının basın toplantısında Almanya’nın Ukrayna’ya nasıl yardım edebileceğini sormasını kabul edilemez bulduğunu söyledi. Bakan, Almanya’nın Avrupa’nın önde gelen askeri gücü haline gelmesi gerektiğini savunan Almanya Başbakanı Friedrich Merz’i de eleştirdi.
Lavrov, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in Avrupa entegrasyonu hedefi nedeniyle zor koşullarda hareket ettiğini ve Brüksel’in Belgrad’a ciddi baskı uyguladığını ileri sürdü. Bu baskının Kosova’nın bağımsızlığının tanınması ve Avrupa Birliği’nin Rusya politikasına katılınması taleplerini içerdiğini söyledi.
Rusya’nın Sırbistan’a uygun fiyatlarla doğal gaz sağladığını belirten Lavrov, Belgrad’ın Ukrayna’nın silahlandırılmasına katılmamasının Moskova açısından önemli olduğunu ifade etti. Vucic’in daha önce bu yönde özel bir karar aldığını söyleyen Lavrov, Sırbistan Cumhurbaşkanı’nın Zelenskiy ile görüşmeyi kabul etmesinin Avrupa Birliği baskısını azaltma arzusuyla bağlantılı olabileceğini öne sürdü.
Bulgaristan’ın olası tutumu
Bulgaristan’ın Ukrayna’daki çatışma ve "istekliler koalisyonu"na olası katılımı hakkında da değerlendirme yapan Lavrov, Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev’in seçimlere ulusal çıkarları koruma söylemiyle girdiğini hatırlattı.
Lavrov, iktidara benzer vaatlerle gelen siyasetçilerin daha sonra farklı tutumlar sergileyebileceğini söyledi. Avrupa Birliği içindeki ilişkilerin geleceğinin ise Avrupa ülkelerinin kendi meselesi olduğunu ifade etti.
