Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Belarus'un başkenti Minsk'te 3-4 Kasım tarihlerinde düzenlenen IV. Minsk Avrasya Güvenliği Uluslararası Konferansı'nın üst düzey genel kurul toplantısında konuştu. Organizatörler, Birlik Devleti, Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü, Bağımsız Devletler Topluluğu ve Şanghay İşbirliği Örgütü temsilcilerinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 50 ülkeden 600'den fazla delegenin foruma katıldığını açıkladı. Lavrov, Rusya heyetine konferansın bir gün öncesinde, 2 Kasım'da Minsk'e gelerek başkanlık etti.
Dışişleri Bakanı konuşmasının önemli bölümünü Ukrayna krizine ayırdı. Lavrov, "Ateşkesin derhal sağlanması, 'enerji', 'gıda', 'hava' ve 'deniz' ateşkesleri konusunda anlaşılması çağrıları yapılıyor. Bunların hepsi barış için değil. Buna defalarca tanık olduk" dedi. Lavrov, tüm bu "yakınmaların" tek amacının, Kiev'e dış destekçilerin yardımıyla savaş kapasitesini yeniden oluşturması için soluklanma fırsatı vermek olduğunu söyledi. Rusya'nın geçici ateşkes değil, krizin temel nedenlerinin güvenilir biçimde ortadan kaldırılmasında ısrar ettiğini vurguladı.
"Neyi istikrara kavuşturacaklar?"
Lavrov, çatışmanın temas hattında dondurulması, ardından Ukrayna'nın yeniden inşa edilmesi ve ülkenin kontrolünde kalan bölgelere uluslararası "istikrar güçleri" yerleştirilmesi fikrini de eleştirdi. Bunun Londra ve Paris'in planı olduğunu söyleyen Lavrov, bu güçlerin tam olarak neyi istikrara kavuşturmayı planladığını sordu ve Kiev yönetimini "açıkça Nazi rejimi" olarak nitelendirdi.
AGİT, "Avro-Atlantik modelin başarısızlığının simgesi"
Bakan, 1999'da İstanbul'da ve 2010'da Astana'da düzenlenen AGİT zirvelerinde güvenliğin bölünmezliği ilkesinin üst düzeyde kabul edildiğini hatırlattı. Bu ilkeye göre hiçbir ülke güvenliğini başkalarının güvenliği pahasına güçlendirmemeli, hiçbir örgüt veya devlet grubu da Avro-Atlantik bölgesinde hâkimiyet iddiasında bulunmamalıydı. Bu güvencelere rağmen başta NATO olmak üzere Batı, Rusya'yı çevreleme hedefini açıkça dile getirerek doğuya doğru genişlemeye başladı.
Lavrov, "Tarihi Avro-Atlantik güvenlik modelinin başarısızlığını simgeleyen bir örgütün geleceği var mı? Kökleri Soğuk Savaş'ın son dönemindeki yanılsamalara dayanan bu model, ayakta kalmak istiyorsa kapsamlı bir yenilemeden geçmeli" dedi. Brüksel'den Rusya ve Belarus olmadan "Avrupa güvenliği" oluşturulması çağrıları geldiğini belirten Lavrov, "Açık konuşmak gerekirse, bu iki ülkeye karşı" ifadelerini kullandı. Moskova'nın bunun yerine, kıtanın tüm ülkelerine açık, Avro-Atlantik değil ortak bir Avrasya güvenlik mimarisinin oluşturulması çerçevesinde "güvenliğin bölünmezliğini" önerdiğini söyledi.
"Kimseye kendimizi dayatmayacağız"
Lavrov, Avrupa ülkelerine kapının kapatılmadığını söyledi: "Düşmanca niyetlerinden vazgeçecek ve pratikte çıkarların adil dengesini sağlamaya yönelecek herkesle etkileşimden kaçınmayacağız." Lavrov, Rusların nazik insanlar olarak kimseye kendilerini dayatmayacağını, kendine saygı duyan insanlar olarak da kimsenin peşinden koşmayacağını belirtti. Bakan, "Şimdilik Avrupa ile gerçekçi bir diyalog ihtimali görünmüyor. Dahası Batı, çok kutupluluğa yönelik nesnel tarihsel eğilime karşı hareket ediyor" dedi.
Lavrov, Batı'nın etkisini Avrasya'nın doğu kesimine de yaymaya çalıştığını söyledi. Asya'da NATO örneğinde bir askerî-siyasi blok kurulmasının ciddi biçimde tartışıldığını belirten Lavrov, bu yapı için şimdiden "Hint-Pasifik Antlaşması Örgütü" adının düşünüldüğünü ve bunun kendi ifadesiyle Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün bir kopyası olduğunu kaydetti.
Avrasya Şartı ve Sinirlioğlu ile görüşme
Lavrov, toplantının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlarken, önceki üç konferansın sonuçları doğrultusunda Rusya ve Belarus'un "21. yüzyılda çeşitlilik ve çok kutupluluk için Avrasya Şartı" başlıklı bir belge taslağı hazırladığını açıkladı. Amerikalıların "NATO'dan hiçbir yere gitmeyeceğini", ancak askerî varlıklarını kademeli olarak doğuya kaydırdığını söyleyen Lavrov, Avrupalılara askerî harcamalardaki rekor artışın hesabını vatandaşlarına vermeleri çağrısında bulundu. Lavrov, konferans kapsamında AGİT Genel Sekreteri ve eski Türkiye Dışişleri Bakanı Feridun Sinirlioğlu ile görüştü; taraflar örgütteki durum hakkında görüş alışverişinde bulundu.
Fotoğraf: Rusya Dışişleri Bakanlığı. Video: sosyal medya
