Fransa’da cumartesi günü hayat pahalılığındaki artışa karşı ülke genelinde düzenlenen art arda beşinci protesto eylemi gerçekleştirildi, ancak katılım belirgin şekilde azaldı. İçişleri Bakanlığına göre yaklaşık 106 bin kişi sokağa çıktı; bunların 24 bini Paris’teydi. Bakanlık, bir hafta önce 7 Kasım’da 146 bin gösterici saymıştı.
Aralarında öğrenci ve gençlik sendikalarının da bulunduğu organizatörler ise farklı rakamlar veriyor: ülke genelinde 200 bin, başkentte ise yaklaşık 100 bin kişi. Organizatörlere göre bir hafta önce bu sayılar sırasıyla 250 bindi.
Zirve geride mi kaldı?
Hareketin en geniş katılımlı günü, resmi verilere göre yarım milyondan fazla kişinin sokağa çıktığı 5 Kasım’daki sendika grevi oldu. Bir aydan uzun süre önce liselerin ablukaya alınmasıyla başlayan protestolar; sendikaları, öğrencileri, “sarı yeleklileri”, iklim aktivistlerini ve çocuk hakları savunucularını bir araya getirdi.
Anadolu’nun Paris’ten servis ettiği görüntülerde, koruyucu ekipman giyen polislerin biber gazı bulutu içinde sokakta ilerlediği, göstericilerin ise polise taş attığı görülüyor. Başkentteki kortej République Meydanı’ndan Nation Meydanı’na ilerledi. Varış noktasında polis, şişe atan katılımcılara cop ve gazla müdahale etti.
Zam yerine “kırıntılar”
Sendikalar, hükümetin asgari ücreti yüzde 0,6 artırma vaadini “kırıntılar” olarak nitelendirdi ve 17 Kasım Salı günü yeni bir grev ve gösteri günü düzenlenmesi çağrısı yaptı. Hükümetin kamu çalışanlarının temel ücret tarifesini artırmayı reddetmesinin ardından VKT’nin çağrısına KFDТ kamu çalışanları federasyonu da katıldı.

Katılımcılar ayrıca eğitime daha fazla kaynak ayrılmasını, çocukların şiddetten korunmasını ve insan hakları savunucularının “öldürme ruhsatı” olarak nitelendirdiği, polisin silah kullanmasının hukuka uygun olduğu varsayımını düzenleyen yasa tasarısından vazgeçilmesini talep etti. Paris’teki pankartlarda “Daha az biber gazı, daha fazla felsefe” ifadeleri yer aldı.
Gözaltılar ve çatışmalar
Güvenliği 70 bin polis ve jandarma sağladı. İçişleri Bakanlığına göre saat 17.00 itibarıyla 121 kişi gözaltına alındı; France 24’ün aktardığına göre akşam saatlerinde bu sayı 219’a ulaştı. Yaklaşık 8 bin kişinin katıldığı Lyon’daki gösteride BFMTV televizyonunun çekim ekibine saldırı düzenlendi. Bordeaux’da kortejin etrafı çevrilerek gazla dağıtıldı; Marsilya’da ise binlerce kişi yasağa rağmen kent merkezinden geçti.

Protestolar, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un kamuoyu desteğinin rekor düzeyde düşük olduğu ve 2027 cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde aşırı sağın anketlerde önde bulunduğu bir dönemde düzenleniyor.
Strasbourg’dan video ve fotoğraflar: Anadolu. Paris’ten fotoğraf: FreCha / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)