Fas ile İsrail arasındaki diplomatik ilişkilerin büyükelçilik seviyesine taşınması ve karşılıklı büyükelçi atanması kararlaştırıldı. Adım, Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ve ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz'ın katıldığı üçlü görüşmeyle bağlantılı olarak gündeme geldi.
Karar, büyükelçiliklerin fiilen açıldığı ya da büyükelçilerin göreve başladığı anlamına gelmiyor. Uygulama için karşılıklı atamaların yapılması, diplomatik belgelerin tamamlanması ve Rabat ile Tel Aviv'deki temsilciliklerin statüsünün resmen değiştirilmesi gerekiyor. Büyükelçilerin isimleri ile uygulama takvimi henüz açıklanmadı.
İrtibat ofislerinden büyükelçilik düzeyine
İki ülke arasındaki normalleşme süreci 2020'de başladı. Fas, 10 Aralık 2020'de İsrail ile diplomatik ilişkileri yeniden başlatma ve normalleşme sürecine girme kararı alan Arap ülkeleri arasında yer aldı. Süreç, ABD'nin Fas'ın Batı Sahra üzerindeki egemenlik iddiasını tanımasıyla bağlantılı üçlü diplomatik düzenleme kapsamında ilerledi.
Fas, ABD ve İsrail'in 22 Aralık 2020'de yayımladığı ortak bildiriyle resmi temasların yeniden başlatılması ve barışçıl, dostane ilişkiler kurulması hedeflendi. O dönemde tam büyükelçilikler yerine Rabat ve Tel Aviv'deki irtibat ofislerinin yeniden faaliyete geçirilmesi öngörüldü. Bu nedenle diplomatik temaslar, büyükelçilik statüsüne geçilmeden sürdürüldü.
Ekonomik ve güvenlik boyutu
2021 boyunca ilişkilerin irtibat ofisleri düzeyinin ötesine taşınmasına yönelik görüşmeler yapıldı. Normalleşmenin ardından ekonomik işbirliği, turizm, doğrudan uçuşlar, güvenlik ve savunma alanları ilişkilerde öne çıktı. Büyükelçilik düzeyine geçiş kararı, bu temasların daha kurumsal bir diplomatik çerçeveye taşınmasını amaçlıyor.
Karar, 2020'de başlayan normalleşme sürecinin yeni bir aşamaya taşınması bakımından önem taşıyor. Aynı zamanda İsrail'in Arap ülkeleriyle normalleşme sürecinin ve İbrahim Anlaşmaları çerçevesinin genişlemesi açısından sembolik bir anlam taşıyor. Bununla birlikte Fas'ın İsrail ile yakınlaşması, Filistin meselesi ve Gazze savaşı nedeniyle Fas içinde ve Arap dünyasında siyasi hassasiyet taşıyan bir başlık olmayı sürdürüyor.
