Belarus ile ABD arasındaki yaptırım ve tutuklu takasında yeni bir adım atıldı. ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcisi John Coale, Minsk’te yaptığı açıklamada Belarus’un 25 tutukluyu serbest bırakması karşılığında iki şirkete yönelik ABD yaptırımlarının kaldırılması konusunda geçici anlaşmaya varıldığını söyledi.
Anlaşmanın iyi niyet göstergesi olduğunu belirten Coale, yaptırım kapsamından çıkarılması planlanan şirketlerin boya ve endüstriyel kaplama üreticisi Lakokraska ile ormancılık, kağıt hamuru ve kağıt sektörlerini yöneten devlete ait Bellesbumprom olduğunu açıkladı. Lakokraska’ya yönelik yaptırımlar 2008’den, Bellesbumprom’a yönelik yaptırımlar ise 2023’ten bu yana yürürlükte bulunuyor.
Coale, Washington ve Minsk’in ilişkileri geliştirmeyi sürdüreceğini, daha fazla kişinin serbest bırakılması için de çalışacağını belirtti. Ayrıca Belarus’ta dondurulan ve on milyonlarca doları bulan varlıkların ABD bankalarınca iade edilmesi için çaba göstereceği sözünü verdi.
Yeni tahliyeler ve yaptırım kararları gündemde
Washington’un Belarus’ta insan hakları savunucuları, siyasi aktivistler, gazeteciler ve avukatlar dahil yüzlerce kişinin serbest bırakılması için uzun süredir müzakere yürüttüğünü söyleyen Coale, yeni bir tahliye sürecinin ve ilave yaptırım kaldırma kararlarının önünün açılabileceğini ifade etti.
Yeni anlaşmada serbest bırakılması öngörülen 25 kişi, Coale’nin mart ayında Minsk’e yaptığı ziyarette Belarus yönetiminin serbest bırakmayı kabul ettiği 250 kişiden daha az. Coale, tarafların çözülmemiş konuları görüşmeye devam edeceğini bildirdi.
Viasna yeni af sürecini duyurdu
Belarus’ta yasaklı olan insan hakları kuruluşu Viasna, yeni bir tutuklu affı sürecinin başladığını açıkladı. Kuruluş, bazı tutukluların yakınlarına çarşamba sabahı cezaevlerinden sevdiklerini alabileceklerinin bildirildiğini duyurdu.
Viasna, siyasi tutuklu olarak nitelendirdiği 900’den fazla kişinin Belarus’ta hâlâ cezaevinde bulunduğunu belirtiyor. Kuruluşa göre bu kişiler hakkındaki en yaygın suçlamalar arasında "aşırılıkçı" faaliyet, iktidarı ele geçirmeye teşebbüs, nefrete teşvik ve devlet başkanına hakaret bulunuyor.
Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko ise salı günkü görüşmelerde bu kişilerin siyasi tutuklu olduğu görüşünü reddetti. Lukaşenko, hak grupları ile sürgündeki muhalefetin, serbest bırakılanların yerine yeni kişilerin tutuklandığı yönündeki değerlendirmesini de kabul etmedi.
Tahliyeler siyasi değişim tartışmasını büyüttü
Coale’nin geçen yıldan bu yana yürüttüğü temasların ardından Nobel Barış Ödülü sahibi Ales Bialiatski ve önde gelen muhalif isimler dahil çok sayıda kişi serbest bırakıldı.
Sürgündeki muhalefet lideri Sviatlana Tsihanovskaya, tahliyelerin hayat kurtarmak bakımından önemli olduğunu, ancak siyasi değişimle karıştırılmaması gerektiğini söyledi. Tsihanovskaya, baskının devam ettiğini ve Lukaşenko’nun Rusya’nın savaşını desteklemeyi sürdürdüğünü savundu. Hedefin Belarus yönetimini meşrulaştırmak değil, cezaevlerini boşaltmak olması gerektiğini ifade etti.
