Azerbaycan'ın Ağdam bölgesinde mayın temizleme çalışmalarını yerinde inceleyen Türkiye'den bir basın heyetine, Azerbaycan Mayın Temizleme Ajansı (ANAMA) yetkilileri tarafından brifing verildi. ANAMA Ağdam operasyon rehberi Halik Zülfukarov, Ermenistan tarafından verilen mayın haritalarının tamamının yanlış olduğunu açıkladı.
Zülfukarov, 1993'te Ermenistan silahlı kuvvetlerince işgal edilen ve 27 yıl boyunca mayınlarla kirletilen bölgenin, 2. Karabağ Savaşı'nda kurtarıldığını hatırlattı. Eski temas hattının bir parçası olan Ağdam'ın, mayınlarla en yoğun şekilde kirletilen alanlardan biri olduğunu, ancak artık tamamen temizlendiğini söyledi.
Mayın temizleme operasyonlarının kapsamı
Zülfukarov, Ağdam başta olmak üzere Cebrayıl, Fuzuli, Laçın, Kubadlı ve Ağdere'de eş zamanlı mayın temizleme çalışmalarının sürdüğünü belirtti. 350'den fazla personelin görev yaptığını kaydeden yetkili, ekipler arasında mayın arama köpekleri, mekanik temizleme timleri ve yerli özel kuruluşların yanı sıra Savunma Bakanlığı ile Olağanüstü Haller Bakanlığı ekiplerinin de bulunduğunu ifade etti.
Ermenistan'ın mayın döşeme yöntemi
ANAMA yetkilisi, işgalin ilk yıllarında mayınların düzensiz yerleştirildiğini, daha sonra belirli hatlar oluşturulduğunu, bölge terk edilirken de çok sayıda mayının rastgele bırakıldığını söyledi. Zülfukarov, "Sayın Cumhurbaşkanımıza mayın haritalarını teslim ettiler. Ancak yapılan incelemelerde bu haritaların tamamının yanlış olduğu ortaya çıktı" dedi.
İmha edilen patlayıcılar ve temizlenen alan
Karabağ ve Doğu Zengezur'da bugüne kadar yürütülen operasyonlarda 42 bin 664 personel mayını, 23 bin 954 tanksavar mayını ve 190 bin 352 farklı türde patlayıcı olmak üzere toplam 250 binden fazla mühimmatın etkisiz hale getirildiğini açıklayan Zülfukarov, 291 bin 684 hektar alanın mayından arındırıldığını kaydetti. Sadece Ağdam'da 45 bin 130 hektarlık alanda 13 bin 77 personel mayını, 7 bin 895 tanksavar mayını ve 17 bin 134 patlayıcının imha edildiğini sözlerine ekledi.
Mayın patlamalarının bilançosu
10 Kasım 2020'den 3 Ağustos'a kadar geçen sürede bölgede 268 mayın patlaması meydana geldiğini belirten Zülfukarov, bu olaylarda 433 kişinin zarar gördüğünü, 73 kişinin hayatını kaybettiğini, 360 kişinin ise yaralandığını açıkladı. Patlamaların yalnızca eski temas hattında değil, 80-90 kilometre gerideki bölgelerde de yaşandığını vurgulayarak mayın kirliliğinin boyutuna dikkat çekti.
Brifingin ardından heyet, sahada kontrollü olarak gerçekleştirilen mayın imhasına tanıklık etti. Daha sonra işgal döneminde hasar gören ve restorasyonunun ardından yeniden ibadete açılan Ağdam Cuma Mescidi'ni ziyaret eden ekip, şehir merkezindeki yeniden imar çalışmalarını yerinde gördü.
Yetkililer, Ağdam'da 13 hektarlık alanda 60'ı konut olmak üzere 66 bina ve 1268 daireden oluşan ikinci konut kompleksinin tamamlandığını, bugüne kadar 814 ailenin yerleştirildiğini, yeni konut inşaatlarının da sürdüğünü aktardı.
1993'te Ağdam'dan ayrılmak zorunda kalan Mezahir Aliyev, 30 yıl sonra yeniden inşa edilen evlerine döndüklerini ve duygusal anlar yaşadıklarını söyledi. Ücretsiz konut tahsisi ile normal yaşama döndüklerini belirten Aliyev, "Türkiye'ye ve Türk halkına teşekkür ederiz. Onlar bizim daimi kardeşlerimiz. Her zaman bize yardım ediyorlar, arkamızda duruyorlar" dedi.
Heyet son olarak Sanayi Parkı'ndaki ayakkabı ve duvar kağıdı fabrikasını ziyaret ederek üretimi inceledi.