Ukrayna, Rusya ile dört yılı aşkın süredir devam eden savaşta stratejik bir dönüşüm geçiriyor. Kiev yönetimi, insan kaybı açısından maliyetli olan klasik kara muharebeleri yerine, Moskova'yı ekonomik ve askeri olarak yıpratmayı amaçlayan uzun menzilli saldırılara yöneldi.
Stratejik nötralizasyon dönemi
Al Jazeera'nın haberine göre Ukrayna, askeri kaynaklarda "stratejik nötralizasyon" olarak adlandırılan yeni bir yaklaşımı benimsedi. Bu strateji, Rusya'nın savaş makinesinin can damarlarını oluşturan petrol, doğalgaz ve ileri teknoloji üretim tesislerini felç etmeyi hedefliyor.
ABD merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü'nün (ISW) verilerine göre Ukrayna kuvvetleri yalnızca haziran ayında en az 803 orta menzilli operasyonel saldırı gerçekleştirdi. Bu saldırılar Rusya'nın derin bölgelerine uzanarak ikmal hatlarını hedef aldı.
Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi (CSIS) bu yaklaşımı, geleneksel uçaklar yerine insansız hava araçları ve füzelerle yürütülen yeni bir hava engelleme biçimi olarak tanımlıyor.
Rus enerji sektöründe daralma
Ukrayna'nın saldırıları Rus enerji sektöründe somut bir daralmaya yol açtı. Geçen nisan ayında 20 petrol rafinerisi ve bir ihracat terminalinin vurulmasının ardından Rus rafinerilerinin günlük üretimi 4 milyon 690 bin varile geriledi. Bu, Rusya'nın Aralık 2009'dan bu yana kaydedilen en düşük seviye oldu.
Aynı dönemde Rusya'nın deniz yoluyla petrol ihracatı da günlük 300 bin varil azaldı.
Düşük maliyetli İHA'lar dengeleri değiştiriyor
Ukrayna'nın stratejik dönüşümünün arkasında akıllı bir teknolojik denklem yatıyor. Saha raporları, düşük maliyetli "Hornet" insansız hava araçlarının savaşın seyrini değiştiren bir silah haline geldiğini ortaya koyuyor.
Tamamen otonom yazılım işleme kapasitesine sahip Hornet İHA'ları, hedefleri yüksek hassasiyetle tespit edebiliyor, aldatma unsurlarını ayırt edebiliyor ve son dalış aşamasında Rus elektronik harp sistemleri ile sinyal karıştırıcılarını tamamen devre dışı bırakabiliyor.
Kremlin'de sessiz bir tedirginlik
Kiev'in bu stratejisi Kremlin'de sessiz bir tedirginliğe yol açmış görünüyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Zafer Günü'ndeki yıllık askeri geçit törenini dramatik biçimde iptal etmesi bu durumun bir yansıması olarak değerlendiriliyor. CSIS, Putin'in bu kararını sahadaki bir karmaşanın itirafı olarak nitelendirdi.
ISW raporuna göre Kiev, kara cephelerinde Rus ilerleyişini tamamen durdurmaktan ziyade ilerlemenin maliyetini artırmayı hedefliyor. Rus kuvvetleri haziran ayında günde yalnızca bir kilometrekarelik sürünme hızında ilerleme kaydedebildi. Ancak bu ilerlemenin insani maliyeti ağır oldu: Her kilometrekare başına 1298 ölü ve yaralı kayıp verildi.
Moskova'nın karşı stratejisi
Moskova ise kademeli kara ilerlemesi, insan gücü ve ateş yoğunluğuna dayalı stratejisini sürdürüyor. Ancak Rus yaklaşımı, ilerleme hızının yavaşlaması, kayıpların artması ve Ukrayna saldırılarının ikmal hatları ile Rusya'nın iç bölgeleri üzerindeki etkisinin büyümesiyle giderek artan zorluklarla karşı karşıya.
Rusya Savunma Bakanlığı cumartesi günü yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın doğusunda Harkiv bölgesinde Şikiyivka, Novi Mir, Çernişina ve Drujlyubivka ile Donetsk bölgesinde Vasilivka olmak üzere beş köyü kontrol altına aldığını duyurdu.