Enerji piyasalarında ABD ile İran arasındaki gerilimin etkisi hissedilirken petrol fiyatları 9 Eylül Çarşamba günü yüzde 3,5 arttı. Uluslararası ölçüt kabul edilen Brent petrolün varil fiyatı, 15.30 Greenwich saati itibarıyla 101,20 dolara yükseldi.
Fiyat hareketinde, iki ülke arasındaki yeni karşılıklı saldırıların küresel enerji arzına yönelik kaygıları artırması etkili oldu. Piyasa aktörleri, petrol sevkiyatının önemli güzergâhlarından Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek aksamaları izliyor.
Hürmüz Boğazı çevresinde güvenlik riski
ABD ve İran arasındaki gerilim tırmanırken Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığına ilişkin endişeler de petrol fiyatlarını destekledi. Söz konusu su yolu, dünya petrol taşımacılığının en önemli güzergâhlarından biri olarak öne çıkıyor.
Geçen hafta sonu İran'ın ABD donanmasına ait iki savaş gemisine balistik füzeler fırlatmasının ardından ABD ordusu üç İran petrol tankerine saldırı düzenledi.
İran ise Kuveyt ve Bahreyn limanlarının yakınındaki gemilerin mürettebatını gemilerden ayrılmaları konusunda uyardı. Bu gelişme, bölgedeki deniz güvenliği ile petrol sevkiyatına yönelik riskleri artırdı.
Suudi Arabistan'ın güneyindeki enerji altyapısı hedef alındı
Yeni gerilim, petrol arzına ilişkin mevcut risklerin üzerine eklendi. İran tarafından desteklenen Husiler, Suudi Arabistan'ın güneyindeki enerji altyapısına saldırılar düzenledi. Hedefler arasında günlük yaklaşık 400 bin varil kapasiteye sahip Cizan'daki petrol rafinerisi de yer aldı.
Ham petrol ve petrol ürünlerinin önemli bir bölümü Hürmüz Boğazı çevresinden taşınıyor. Tanker trafiğinin bu su yolunda uzun süre aksaması, küresel arzın azalmasına ve enerji fiyatlarının yükselmesine yol açabilir.
Çinli rafineriler alternatif kaynaklara yöneldi
Çin'den gelen talepteki toparlanma da petrol fiyatlarına destek verdi. Körfez bölgesindeki sevkiyat kesintileri nedeniyle Çinli rafineriler, Afrika, Kanada ve Latin Amerika'daki üreticilerden alternatif ham petrol aradı.
Daha uzak tedarikçilere yönelimin nakliye maliyetlerini yükseltmesi ve Orta Doğu dışındaki petrol türleri için rekabeti güçlendirmesi bekleniyor.