AB, Rusya'nın hibrit saldırılarına karşı NATO dışı protokol hazırlıyor

AB, Rusya'nın hibrit saldırılarına karşı NATO dışı protokol üzerinde çalışıyor

AB Yüksek Temsilcisi Kallas, Brüksel'deki AB Savunma Bakanları toplantısının ardından NATO'nun 5. maddesi dışında kalan saldırılara karşı acil güvenlik protokolü hazırlanması için çalışma yürütüldüğünü açıkladı. Toplantıda Avrupa'nın savunma hazırlığı, Kızıldeniz misyonu, Ukrayna ve Rusya'nın gölge filosuna yönelik operasyonlar da ele alındı.

Brüksel'deki AB Savunma Bakanları toplantısının ardından konuşan AB Yüksek Temsilcisi Kallas, bakanlarla NATO'nun 5. maddesi kapsamına girmeyen saldırılara karşı kullanılacak bir "acil güvenlik protokolü" üzerinde çalıştıklarını söyledi.

AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas (sağda), İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ile (arşiv, 2025)

Planlanan mekanizma, "gri bölge" saldırılarına karşı ortak koordinasyon sağlamayı ve AB'nin Rusya'nın hibrit saldırılarına daha güçlü yanıt vermesine imkan tanımayı amaçlıyor. Kallas, düzenlemenin NATO'nun yerini almayacağını, ittifakı tamamlayıcı nitelikte olması gerektiğini belirtti.

Kallas, protokolün hangi yöntemle işleyeceğini söylemek için henüz erken olduğunu ifade etti. Çalışmanın AB üyesi ülkelerin yanı sıra NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile de yürütülmesi gerektiğini kaydetti.

Düzenlemenin, silahlı saldırı niteliği taşımayan ve NATO'nun 5. Maddesi kapsamı dışında kalan eylemler karşısında AB ülkelerinin atabileceği adımlara odaklanması planlanıyor. Kallas, birçok üye ülkenin mekanizmanın NATO ile kesinlikle tamamlayıcı olması gerektiğini vurguladığını söyledi.

Kallas ayrıca, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in NATO üyesi olmayan bir AB ülkesinin hibrit saldırıya uğraması halinde Birliğin ortak yanıt vermesi amacıyla böyle bir protokol önerdiğini aktardı.

Avrupa savunmasında hızlanma çağrısı

Toplantıda Avrupa Savunma Ajansı'nın Avrupa'nın savunma hazırlık durumuna ilişkin raporu da görüşüldü. Kallas, Avrupa'nın 2030 savunma hedeflerine ulaşabilmesi için yeniden silahlanma sürecini daha hızlı ve etkili yürütmesi gerektiğini söyledi.

Avrupa'nın savunma yatırımlarında yetenek geliştirme, inovasyon ve sanayi kapasitesi bakımından daha büyük ölçeğe ve daha yüksek hıza ihtiyaç bulunduğunu belirten Kallas, Avrupa Savunma Ajansı'nın ortak tedarik ve yenilikçilik alanlarında daha fazla rol üstlenmesi önerisinin kabul edildiğini açıkladı.

Karadeniz ve Kızıldeniz'de seyrüsefer güvenliği

Bakanlarla seyrüsefer serbestliğini de ele aldıklarını belirten Kallas, Hürmüz ve Babulmendeb boğazları ile Karadeniz'deki aksamaların sonuçlarının ilgili bölgelerin dışına taştığını vurguladı.

İki AB ülkesinin Birliğin Kızıldeniz'deki Aspides misyonuna ilave destek vermeye hazırlandığını aktaran Kallas, misyonun mayın tarama görevi olmadığını hatırlattı. Fırkateynlere, hava savunma desteğine ve ticari gemilere eskort sağlayabilecek gemilere ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Ukrayna için savunma ve eğitim kararları

Kallas, Ukrayna'nın Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan ABD yapımı PAC-3 füzelerini satın almasını sağlayacak finansmanın onaylandığını hatırlattı. Üretim süresinin uzun olduğunu belirten Kallas, AB ülkelerinin kendi stoklarındaki füzeleri Kiev'e gönderebileceğine işaret etti.

AB'nin Ukraynalı askerlere eğitim ve danışmanlık veren Askeri Yardım Misyonu'nun görev süresinin iki yıl uzatılmasına yönelik stratejik gözden geçirme sürecinin ilk aşamasında anlaşma sağlandığını açıklayan Kallas, Kiev'de askeri eğitimi güçlendirecek bir koordinasyon birimi kurulacağını söyledi.

Kallas, Ukrayna'daki iki askeri eğitim merkezinin modernizasyonunun finanse edilmesi konusunda da ilerleme kaydedildiğini belirtti. Rusya'nın savaşı finanse etme kapasitesini azaltmak için "gölge filo"ya karşı operasyonların koordinasyon içinde devam etmesi gerektiğini ifade etti.

AB'nin Akdeniz'deki IRINI deniz operasyonunun son aylarda gölge filoya ait olduğu tespit edilen altı gemiye çıkma operasyonu düzenlediğini aktaran Kallas, Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul'dan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'la yaptığı görüşmeye ilişkin bilgi aldığını söyledi.

Kallas, Lavrov'un görüşmenin ardından alaycı yorumlarda bulunduğunu öne sürdü. Bunun Rusya'nın barışla ilgilenmediğini gösterdiğini savundu.

AB, Rusya'nın hibrit saldırılarına karşı NATO dışı protokol üzerinde çalışıyor