- BIST10011.722-%2,89
- DOLAR49,42+%0,06
- EURO55,41+%0,20
- GRAM ALTIN6.660,20+%0,57
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN81.246-%1,08
- 16 Ekim 202612°
- BIST10011.722-%2,89
- DOLAR49,42+%0,06
- EURO55,41+%0,20
- GRAM ALTIN6.660,20+%0,57
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN81.246-%1,08
- 16 Ekim 202612°
Yeniden kullanılabilir roketler uzay yarışında ABD'nin üstünlüğünü pekiştirdi
SpaceX'in öncülük ettiği yeniden kullanılabilir roket teknolojisi, fırlatma maliyetlerini düşürerek ABD'yi küresel uzay yarışında Çin'in önüne geçirdi. Çin'in Long March 10B başarısına rağmen, ABD 2025'teki fırlatmaların yüzde 55'ini gerçekleştirdi.
Uzay erişiminin önündeki en büyük engel olan yüksek maliyetler, yeniden kullanılabilir roketlerle tarihe karışıyor. Bu teknolojik devrim, başta ABD olmak üzere küresel uzay güçlerinin dengelerini kökten değiştiriyor. SpaceX'in Falcon 9 roketi 2015'teki ilk başarılı dikey inişiyle süreci başlattı.
Geleneksel roketlerde 160 milyon dolara varan fırlatma maliyeti, Falcon 9'un yeniden kullanılabilir ilk kademesi sayesinde yaklaşık 67 milyon dolara geriledi. Yörüngeye taşıma maliyeti ise kilogram başına 10 bin dolardan 2 bin 500 dolara düştü. NASA verilerine göre, Crew Dragon görevlerinde bu sayede 500 milyon doların üzerinde tasarruf sağlandı.
ABD, Çin'i fırlatma sayılarında geride bıraktı
Maliyet avantajı ve hızlı yeniden hazırlanma süresi, fırlatma sıklığını patlattı. 2025 yılında dünya genelinde 325 fırlatma gerçekleştirildi ve 4 bin 434 uydu yörüngeye yerleştirildi. Bir önceki yıla kıyasla uydu sayısında yüzde 65 artış yaşandı.
Küresel fırlatma pazarında SpaceX'in payı 2020'de yüzde 22 iken 2025 sonunda yüzde 50'ye çıktı. ABD, bu teknolojik üstünlükle 2022'de toplam fırlatma sayısında Çin'i geride bıraktı ve farkı açtı. 2025'te ABD tüm fırlatmaların yüzde 55'ini gerçekleştirirken, Çin'in payı yüzde 28'de kaldı.
Çin, Long March 10B ile yarışa dahil oldu
ABD karşısında gerileyen Çin, yeniden kullanılabilir roket yatırımlarını hızlandırdı. Uzun süredir devam eden testlerin ardından, Falcon 9'la rekabet edebilecek ilk başarılı kontrollü iniş ve geri kazanım, 10 Temmuz'da fırlatılan Long March 10B roketiyle geldi. Çin Havacılık ve Uzay Bilimi ve Teknolojisi Kurumu'na (CASC) ait roket, Hainan eyaletindeki Wenchang Üssü'nden fırlatıldı.
Long March 10B, SpaceX'in kullandığı bacak mekanizmasının aksine, Güney Çin Denizi'ndeki yüzer platforma gerilmiş kablo-ağ sistemiyle yakalandı. Uzmanlar, bu yöntemin daha fazla yakıt verimliliği ve taşıma kapasitesi sağladığını belirtiyor.
Avrupa ve Hindistan da yarışa hazırlanıyor
Yeniden kullanılabilir roket teknolojisine yönelik rekabet yalnızca iki ülkeyle sınırlı değil. Hindistan'ın ADMIRE programı kapsamında 2027'de ilk dikey iniş denemelerini yapması hedefleniyor. Avrupa Uzay Ajansı (ESA), demonstratörü THEMIS'in ilk dikey kalkış ve iniş testini bu yıl içinde planlarken, Japonya-Fransa-Almanya ortak projesi CALLISTO'nun 2026'da Fransız Guyanası'ndan ilk uçuşunu gerçekleştirmesi bekleniyor.
Uzmanlar, yeniden kullanılabilir roketlerin uzaya erişimi demokratikleştirdiğini ve ticari uydu fırlatmaları ile bilimsel misyonların önünü açtığını vurguluyor.
RuskiGazeta'ten Haberdar Olun
Özel haberler, gelişmeler ve duyurular hakkında bilgi almak için abone olun. Sizi bilgilendireceğiz.
Kaydolarak Gizlilik Politikamızı kabul etmiş olursunuz
