Türkiye, toryum kaynaklarını yeni nesil nükleer teknolojilere taşımak için Danimarka merkezli Copenhagen Atomics ile işbirliği başlattı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın refakatinde imzalanan mutabakat zaptı, TENMAK ile şirket arasındaki çalışmaları içeriyor.
Anlaşma çerçevesinde toryum bileşiklerinin Türkiye’de yerli imkanlarla üretilmesi için projeler geliştirilecek. Yerli sanayi ve teknoloji paydaşlarıyla araştırmacıların da dahil edileceği çalışmalarla, toryum kaynaklarının yüksek katma değerli nükleer teknolojilerde kullanılması amaçlanıyor.
İşbirliğinin odağında ergimiş tuz reaktörleri var
Mutabakatın öncelikli alanlarından biri, toryumun yeni nesil nükleer reaktörlerde ve ergimiş tuz reaktörlerinde kullanılabilmesini sağlayacak üretim altyapısının Türkiye’de oluşturulması olacak. Bu kapsamda Ar-Ge ve projelendirme faaliyetleri yürütülecek.
Nükleer yakıt standartlarına uygun toryum bileşiklerinin yerli üretimiyle Türkiye’nin uluslararası ölçekte etkin bir tedarikçi konumuna ulaşması hedefleniyor.
Copenhagen Atomics, toryumun nükleer yakıt çevriminde kullanılmasına imkan sağlayabilecek dördüncü nesil reaktör konseptlerinden ergimiş tuz reaktörleri üzerinde çalışıyor. Şirket, "Onion Core" adını verdiği modüler ergimiş tuz reaktörü konseptini TENMAK ile yürütülecek işbirliği kapsamında Türkiye’nin araştırma altyapısı, insan kaynağı ve sanayi kabiliyetleri bakımından değerlendirecek.
Bayraktar toryum yakıtının öne çıktığını söyledi
Alparslan Bayraktar, imza töreninin ardından yaptığı açıklamada, büyük ölçekli reaktörlerin yanı sıra küçük modüler reaktörlerin de son dönemde hızla geliştiğini söyledi. Çok sayıda ülkenin bu teknolojiler üzerinde çalıştığını belirten Bayraktar, Türkiye’de farklı projelerin paralel şekilde sürdüğünü ve kamu kurumlarıyla yatırımcıların ortak çalışmalar yaptığını ifade etti.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının teşvik programının teknoloji alanına ilgiyi artırdığını kaydeden Bayraktar, hangi teknolojilerin ilerleyeceği ve ticarileşeceğinin önümüzdeki birkaç yıl içinde netleşeceğini belirtti.
Copenhagen Atomics’in küçük modüler reaktör teknolojisinde toryum yakıtının öne çıktığını söyleyen Bayraktar, Türkiye’de yoğun miktarda bulunduğu ifade edilen toryumun yakıt alanında dışa bağımlılığı azaltabilecek bir seçenek olduğunu dile getirdi. Bayraktar, işbirliğinin ileride ticarileşebilecek bir ürüne dönüşmesini umduğunu söyledi.