ABD Başkanı Donald Trump, Çin’in de ABD gibi Ukrayna’daki çatışmanın sona ermesini istediğini söyledi. Trump, bu açıklamayı APEC Zirvesi kapsamında Vladimir Putin’le yaptığı görüşmenin hemen ardından Şıncın’da Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği görüşmede yaptı.
TASS’a göre Trump, ABD ve Çin’in Ukrayna’daki çatışmanın çözümüne katkı sunmaya çalıştığını ve Putin’le görüşmesinin Rusya, ABD ve Çin arasında başarılı bir üçlü toplantının temelini oluşturduğunu belirtti. Rusya Devlet Başkanı’nın yardımcısı Yuri Uşakov daha önce Putin ile Trump arasındaki görüşmenin ana konusunun Ukrayna olduğunu açıklamıştı.
“İlişkileri adil hale getirdik”
Çilin Villası’ndaki görüşme, ABD ve Çin liderlerinin bu yıl gerçekleştirdiği üçüncü buluşma oldu: Trump mayıs ayında Pekin’i ziyaret etmiş, Şi Cinping ise eylül ayında Washington’a resmi ziyarette bulunmuştu. Görüşmenin basına açık bölümünde Trump, daha önce Çin’le ilişkilerin “çok tek taraflı” olduğunu, çünkü kendisinden önceki başkanların “işlerini yapmadığını” söyledi; ancak ilişkilerin artık adil hale geldiğini belirtti.
Hürmüz Boğazı ve İran
Trump’a göre ABD ve Çin, enerji kaynaklarının Hürmüz Boğazı’ndan engelsiz şekilde geçmesini ve İran’ın nükleer silah elde edememesini istiyor. ABD Başkanı, “İkimiz de bu konuda çok kararlıyız” dedi.
“Sen benim arkadaşımsın”
Trump, Çin liderine duyduğu sıcak yaklaşımı gizlemedi. Şi Cinping’e hitaben, “Sen benim arkadaşımsın ve aramızda çok özel bir ilişki var. İkimiz yönetimde olduğumuz sürece hiçbir zaman sorun yaşamayacağız” dedi. Trump’a göre ABD ve Çin’in dünyada başka hiçbir ülkede bulunmayan imkânları var; Çin’in “doymak bilmeyen iştahını” ise ABD’li üreticiler karşılamaya hazır.
Trump ayrıca, bir önceki akşam Şi Cinping ile iki saat görüştüklerini ve iki tarafın ticarette 30 milyar dolarlık gümrük vergisi indirimi konusunda anlaşarak “gümrük vergilerini çok adil biçimde paylaştırdığını” söyledi. ABD Başkanı, Çin’den ABD’li çiftçiler için daha fazla adım atmasını isteyeceğini de belirtti.
Görüşmelere ABD tarafından Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Hazine Bakanı Scott Bessent katıldı. Reuters’a göre Şi Cinping, Trump’la işbirliğini sürdürmeye hazır olduklarını belirterek, “Yapıcı Çin-ABD ilişkilerini stratejik istikrar temelinde yeniden tanımladık ve bu ilişkilere saygı, adalet ve karşılıklılık temelinde yeni bir içerik kazandırdık” dedi. Sırada Rusya, Çin ve ABD liderleri arasında tarihteki ilk üçlü toplantı bulunuyor.
Görüşmelerin ardından Çin tarafı, Trump’ın Şi Cinping’e ABD’nin “Tayvan’ın bağımsızlığını” desteklemediğini söylediğini açıkladı. Çin Merkez Televizyonu’nun aktardığına göre Çin Devlet Başkanı da Washington’a, iki ülke ilişkilerinde ciddi sarsıntıları önlemek için Tayvan meselesine doğru bir yaklaşım sergilemesi çağrısında bulundu. Şi Cinping ayrıca, yapay zekâyla bağlantılı güvenlik tehditlerini önlemek amacıyla Çin ve ABD’nin iletişimi güçlendirmesi gerektiğini söyledi ve tarafların bir arada yaşama konusunda doğru yolu seçtiğini belirtti. Liderler, ortak çıkarları ilgilendiren uluslararası ve bölgesel konuları da ele aldı.

Fotoğraf: Reuters. Video: havuz.