ABD Başkanı Donald Trump’ın, Washington ile Tahran arasında yürütülen ön anlaşma kapsamında İran’dan nükleer alanda yazılı tavizler istediği bildirildi. Görüşmelere yakın kaynaklara dayandırılan haberde, İranlı müzakerecilerin ABD’ye sözlü güvence verdiği ancak bunun Trump tarafından yeterli görülmediği aktarıldı.
İddiaya göre söz konusu değerlendirme, 29 Mayıs’ta Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda yapılan toplantıda ortaya çıktı. Trump’ın, İran’dan gelen güvencelerin yazılı ve daha bağlayıcı bir çerçeveye dönüşmesini istediği belirtildi.
Öne çıkanlar
- Trump’ın İran’dan nükleer alanda yazılı taahhüt istediği bildirildi
- Sözlü güvencelerin yeterli bulunmadığı aktarıldı
- Görüşmelerin ön anlaşma çerçevesinde sürdüğü belirtildi
- Taslakta ateşkesin uzatılması ve Hürmüz Boğazı’nın kademeli açılması yer alıyor
- Nükleer müzakereler için bir zaman çizelgesi oluşturulması hedefleniyor
Taslakta neler var?
Habere göre görüşmelerin merkezinde, Washington ile Tahran arasında bir mutabakat zaptı bulunuyor. Bu çerçeve, ateşkesin resmen uzatılmasını, Hürmüz Boğazı’nın kademeli biçimde açılmasını ve İran’ın nükleer programına ilişkin sonraki görüşmelerin takvimlendirilmesini öngörüyor.
Geçen hafta İranlı ve Amerikalı müzakerecilerin, her iki tarafın da kabul edebileceğini düşündüğü bir taslak üzerinde uzlaştığı belirtildi. Ancak bu versiyonda İran’ın nükleer silah arayışına girmeyeceğine dair yazılı bir taahhüt yer alsa da, nükleer programın tamamına ilişkin somut yükümlülüklerin bulunmadığı aktarıldı.
Trump neden yeni talep ortaya koydu?
Haberde, Trump’ın 29 Mayıs’taki görüşmede İran’dan gelen güvenceleri yetersiz bulduğu vurgulandı. Bu nedenle de anlaşmanın yazılı ve daha açık yükümlülükler içermesi yönünde baskı kurduğu ileri sürüldü.
Bir başka haberde de Trump’ın, İran’la ihtilafın çözümüne dair taslak metnin şartlarını sertleştirdiği ve Tahran’a yeni öneriler gönderdiği öne sürülmüştü. Böylece müzakere sürecinde beklentilerin yükseldiği ve tarafların yeni metinler üzerinden pazarlık yaptığı anlaşılıyor.
Tahran’ın tutumu
İran yönetimi ise nükleer programın tamamen barışçıl olduğunu savunmayı sürdürüyor. Tahran, ülkenin hiçbir zaman atom bombası istemediğini defalarca açıkladı.
Görüşmelerin nasıl sonuçlanacağına ilişkin nihai tablo ise, yazılı güvenceler ve müzakere başlıklarında atılacak yeni adımlara bağlı görünüyor. Özellikle nükleer program, ateşkes ve Hürmüz Boğazı başlıkları, taraflar arasındaki pazarlığın ana eksenini oluşturuyor.