18-20 Eylül’de düzenlenecek Devlet Duması ve bölgesel meclis seçimleri öncesinde Rusya’daki muhalif adayların seçimlere katılımı kısıtlandı. Liberal Yabloko partisinin 29 adayı Duma yarışından çıkarılırken, Komünist Parti’den en az 8 adayın adaylığı da iptal edildi.
Udmurtya Cumhuriyeti’nde siyaset yapan Iya Boronina’nın adaylığı, kampanya videolarında George Thorogood & The Destroyers’ın "Bad to the Bone" şarkısını kullanması nedeniyle iptal edildi. Udmurtya’nın en yüksek mahkemesi, bu kullanımın fikri mülkiyet yasasını ihlal ettiğine hükmetti.
Karar, seçimlere Yabloko’nun ardından giren Adil Rusya partisinden bir adayın başvurusu üzerine alındı. Başvuruda, şarkının lisansının yalnızca ABD dolarıyla satın alınabildiği ve ödemenin Boronina’nın kampanya hesabından yapılamayacağı savunuldu.
Boronina, davanın kendisinin katılımı olmadan görüldüğünü ve duruşmanın tarihinden ya da saatinden haberdar edilmediğini söyledi. Daha sonra yaptığı itiraz da reddedildi.
Yabloko’nun seçimlerdeki varlığı daraldı
Yabloko, dört bölgesel teşkilat yöneticisinin de aralarında bulunduğu toplam 29 adayını Devlet Duması yarışında kaybetti. Parti, tek üyeli seçim bölgelerinde aday göstermeyi sürdürebiliyor; ancak perşembe günü itibarıyla 45 bölgede 106 adayının yarışta kaldığını açıkladı. Kampanyanın başında bu sayı 135’ti.
Parti, ülke genelindeki parti listesi seçimlerinden de geçen ay çıkarıldı. Rusya’da Devlet Duması’nın 450 sandalyesinin yarısı, oyların en az yüzde 5’ini alan partilerin listeleriyle belirleniyor. Kalan 225 sandalye ise tek üyeli seçim bölgelerinde dağıtılıyor.
Yabloko adayları, 39 bölgesel yasama seçiminin yalnızca birinde yarışabilecek. Yedi bölgede parti listeleri mahkemeler tarafından iptal edildi. Sibirya’daki Tomsk bölgesinde alınan son kararda kampanya harcamaları, telif hakkı ihlalleri ve yasaklı sosyal medya platformlarının kullanılması yönündeki gerekçeler öne çıktı.
Yabloko adaylarına yönelik diğer gerekçeler arasında, hayatını kaybeden Kremlin muhalifi Aleksey Navalnıy’dan söz eden eski sosyal medya paylaşımları, Navalnıy’ın fotoğrafları ve onunla bağlantılı projelere yapılan göndermeler yer aldı. Yabancı borsalarda hisse sahibi olmak, Adolf Hitler’in karikatürünün bulunduğu bir paylaşım ve kayıt belgelerindeki hatalar da adaylık iptallerinde gerekçe gösterildi.
Komünist Parti adayları da seçim dışı kaldı
Kremlin’e karşı olduğunu belirten ancak siyasi sistem içinde faaliyet göstermesine izin verilen "sistemik muhalefet" partileri de seçim sürecinde baskıyla karşılaştı. Komünist Parti’nin Devlet Duması veya bölgesel meclisler için gösterdiği en az 8 adayın adaylığı iptal edildi.
Komünist Parti adayı Nikolay Bondarenko’nun yarıştan çıkarılması, geçen hafta Rusya’daki sosyal medya platformlarında en çok tartışılan seçim başlıklarından biri oldu. Bondarenko, televizyonda yayımlanan bir münazaradaki görüntülerinin geniş biçimde paylaşılmasının ardından, Navalnıy’ın fotoğrafının bulunduğu eski bir sosyal medya gönderi gerekçe gösterilerek seçimlerden men edildi.
Saratov bölgesinde daha önce milletvekilliği yapan Bondarenko’nun YouTube’da 2 milyondan fazla abonesi bulunuyor. Andras Toth-Czifra, Bondarenko’nun görünürlüğü yüksek bir aday olduğunu ve Devlet Duması Başkanı Vyacheslav Volodin’in siyasi etkisinin güçlü olduğu bir seçim bölgesinde yarışmasının planlandığını söyledi.
Toth-Czifra, Yabloko’ya uygulanan yöntemlerle Komünist Parti adayları üzerindeki baskının aynı şekilde ilerlemediğini değerlendirdi. Ona göre Komünist Parti’nin güçlü olduğu ve protesto eğiliminin yüksek bulunduğu bölgelerde farklı yöntemler kullanıldı; adayların küçük gerekçelerle elenmesi, bölgesel yetkililerle kamu görevlilerinin Kremlin’e bağlılıklarını gösterme çabasıyla bağlantılı olabilir.
Bazı adaylar yarıştan çekildi
Birleşik Rusya Partisi’yle karşı karşıya gelme endişesi, bazı adayların kendi kararıyla seçimlerden çekilmesine de yol açtı. Kursk bölgesel parlamento seçimlerinde Komünist Parti tarafından desteklenen Nikolay Skrynnik, bu ay adaylığını geri aldı.
Ukrayna’nın 2024-2025 döneminde geçici olarak kontrol ettiği sınır kenti Sudja’dan gelen 75 yaşındaki Skrynnik, kararının parti içinden gördüğü baskının sonucu olduğunu söyledi. Skrynnik, adaylığının onaylanmasından sonra bölgesel yönetim, vali veya Birleşik Rusya’nın faaliyetlerine ilişkin paylaşımlarını silmesinin istendiğini belirtti.
Skrynnik, adaylığının Birleşik Rusya adayına karşı avantajlı olduğunun açık olduğunu ve bu nedenle kazanmasına izin verilmek istenmediğini savundu.