Reuters'in ulaştığı gizli belgelere ve Avrupalı iki yetkiliye dayanarak verdiği habere göre, Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov'un onayıyla geçen yıl Çin'de düzenlenen askeri eğitime en az dört Rus ve Çinli general katıldı. Radyasyon, kimyasal ve biyolojik savunma odaklı eğitim Avrupa başkentlerinde endişeye yol açtı.
Bakanlık Onaylı Gizli Eğitim
Rusya Savunma Bakanlığı'na ait Ağustos 2025 tarihli bir iç yazıya göre, Belousov'un doğrudan onayıyla bir Rus askeri heyeti Çin'e gönderildi. Heyetin, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'na ait tesislerde kapsamlı bir eğitim programına katıldığı belirtildi. Reuters'in incelediği belgede, eğitimin Pekin'deki bir askeri tesiste üç hafta sürdüğü ve nükleer, biyolojik ve kimyasal tehditlerden korunma üzerine yoğunlaştığı kaydedildi.
Üst Düzey Katılım
Eğitime Rusya tarafından Kara Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Korgeneral Rustam Muradov başkanlık etti. Belgede ayrıca Çin ordusunun radyasyon, kimyasal ve biyolojik savunma akademisinin başkanı General Li Jin Song'un eğitimin açılışında bizzat yer aldığı bilgisi paylaşıldı. Toplamda en az dört generalin sürece dahil olduğu, yetkililere dayandırılarak aktarıldı.
Reuters'in elde ettiği fotoğraflarda Rus askerlerinin Çinli eğitmenlerden ders aldığı, nükleer reaktör maketi üzerinde çalıştığı ve kimyasal ile radyasyon keşif tekniklerini uyguladığı görülüyor.
Avrupa'da Alarm Zilleri
Avrupalı yetkililer, bu tür stratejik işbirliğinin Rusya-Ukrayna savaşı bağlamında alarm verici olduğunu vurguladı. AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 15 Haziran'da yaptığı açıklamada birliğin kendi istihbarat kanalları aracılığıyla eğitimin gerçekleştiğini teyit ettiğini ve olası yansımalarını değerlendirdiklerini duyurdu.
AB içinde kapalı kapılar ardındaki tartışmaların odağında, mevcut ekonomik ilişkilere rağmen Pekin'e karşı ilave yaptırımların gerekip gerekmediği yer alıyor. Brüksel, halihazırda Rus savaş çabalarına destek verdiğini söylediği Çinli şirketlere yaptırım uyguluyor.
Çin Reddediyor
Çin Dışişleri Bakanlığı, konuyla ilgili iddiaları "tamamen asılsız" olarak nitelendirdi. Pekin yönetimi, Ukrayna savaşında tarafsız olduğunu ve barış için arabuluculuk çabalarını sürdürdüğünü tekrarladı. Kremlin ise daha önceki benzer haberleri "batıda dolaşan yanlış bilgi" olarak eleştirmiş, resmi bir yorum yapmaktan kaçınmıştı.
Deneyim Transferi
Rusya, dört yılı aşkın süredir Ukrayna'da yoğun çatışma deneyimi kazanırken, teknik olarak ileri ancak onlarca yıldır aktif savaş görmemiş Çin ordusu için bu tür eğitimlerin önemli bir bilgi alışverişi sağladığı değerlendiriliyor. Reuters'in ulaştığı Rus iç değerlendirme raporlarında, Çinli eğitmenlerin teorik bilgi ve simülasyon kapasiteleri övgüyle karşılanırken, Pekin'in saha deneyimindeki eksikliğe dikkat çekildi.
Avrupalı bir yetkili, "Radyasyon, kimyasal ve biyolojik savaş alanında verilen bu eğitim, askeri işbirliğinin stratejik boyutunu gözler önüne seriyor" dedi. Daha önce haziran ayında yayımlanan bir başka Reuters haberinde, yaklaşık 200 Rus askerinin Çin'de benzer bir programdan geçtiği ve bazılarının daha sonra Ukrayna cephesine sevk edildiği öne sürülmüştü.