Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, 13 Ekim’de Tiran’da başlayıp ikinci haftasına giren hükümet karşıtı protesto dalgasının sorumluluğunu pazartesi günü yeniden Rusya ve İran’a yükledi. Devlet Polisi yöneticileriyle yaptığı toplantıda konuşan Rama, yaşananları Arnavutluk’un Avrupa Birliği üyeliği yolunu kesmeyi amaçlayan koordineli bir saldırı olarak nitelendirdi.
Balkan Araştırmacı Gazetecilik Ağı’na (BIRN) göre Rama, Moskova ve Tahran’ın yönetime karşı hoşnutsuzluğu kızıştırmak için sosyal ağlarda binlerce sahte hesap kullandığını, bu kampanyanın Zvërnec ve Sazan Adası’ndaki turizm projelerine karşı yapılan çevre eylemleri sırasında başladığını savunuyor. Başbakana göre doğayı korumak isteyen Arnavutlar kılığında açılmış “binlerce, on binlerce” sahte profil harekete geçirildi; binlercesini de “terörist İran Cumhuriyeti” devreye soktu.

Rama ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın ANTIFA’yı terör örgütü ilan etme kararına değinerek protestoları bu hareketle ilişkilendirdi. Rus ya da İran istihbaratının işin içinde olduğuna dair somut kanıt sunmayan Rama, sokağa çıkanların çoğunlukla Arnavut gençler olduğunu kabul etti. Hareketin öğrenci niteliğini sorgulayan Başbakan, “Bu, eğitim uğruna bir isyan değil” dedi.
Moskova’nın yanıtı
Moskova, Rama’nın Rusya ve İran’la ilgili önceki sözlerinin ardından suçlamaları pazar akşamı reddetmişti. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Rusya’nın Tiran Büyükelçiliğinin yaydığı açıklamada Arnavut Başbakana, protesto için sokağa çıkanların kendi ülkesinin vatandaşları olduğunu hatırlatmış, suçu başkalarına atmamasını ve iç sorunlarıyla ilgilenmesini istemişti.
Arnavut haber sitesi Albeu’nun aktardığına göre Rama, Rusya’nın “Arnavutluk’un ortağı olmadığını” ve ülkenin “eski bir gücün iyi koordine edilmiş saldırısının” hedefi hâline geldiğini de söyledi.
Polise 2.500 avro, faturası ailelere
Aynı toplantıda Başbakan, protestolarda görev yapan her polise tek seferlik 2.500 avro ödeme sözü verdi. Rama’ya göre tutar rütbe ve maaştan bağımsız olarak herkes için aynı olacak, polis maaşları da 1 Ocak’tan itibaren önemli ölçüde artırılacak.
Hükümet başkanı, polise saldıran öğrencileri burs, ücretsiz eğitim ve her türlü devlet mali desteğinden mahrum bırakmakla tehdit etti. Rama’ya göre reşit olmayanların verdiği zararı aileleri ödeyecek: “Bu reşit olmayanların bütün ailelerine söylüyorum: Ödeyeceksiniz.” Başbakan, öğrencileri tahribata kışkırtan öğretmenlerin de okula dönemeyeceğini söyledi. BIRN, Rama’nın bu tedbirlerin yasal dayanağını ve nasıl uygulanacağını açıklamadığına dikkat çekti.
Polis kordonlarına molotofkokteyli
Arnavut News24 kanalının görüntülerinde, polisin tazyikli su aracının yanında sarı baretli bir adamın polislerin kalkanlarına sopayla tekrar tekrar vurduğu görülüyor.
Yetkililere göre protestolar başladığından bu yana yaklaşık 300 kişi yaralandı ve bunların yarısından fazlası polis. Pazar günü göstericiler bir karakola ve İçişleri Bakanlığının girişine molotofkokteyli attı. Göstericilere karşı tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz, cumartesiden bu yana da plastik mermi kullanılıyor.
News24’ün protestoların altıncı günü notuyla verdiği diğer görüntülerde ise göstericiler Tiran’ın merkezinde polis sırasına molotofkokteyli fırlatıyor.
İstifa yok
İkramiye vaadi muhalefetin tepkisini çekti: Demokrat Parti Genel Başkan Yardımcısı Belind Këlliçi, Rama’nın çocuklara ve öğrencilere yönelik dayağın sürmesi için polise para ödediğini söyledi. 735 öğretim görevlisi ve araştırmacı, Başbakanın istifasını ve öğrencilere yönelik polis şiddetinin sona ermesini isteyen bir çağrı imzaladı; Ombudsman da güç kullanımı ve aralarında reşit olmayanların bulunduğu gözaltındakilere yönelik muamele konusunda idari inceleme başlattı.

Rama ise görevi bırakmaya niyetli değil. Şiddetin arkasındaki siyasi güçler dışında herkesle diyaloğa hazır olduğunu söyleyen Rama, istifasını ya da hükümet değişikliğini öngören her türlü uzlaşmayı reddetti; Başbakana göre seçimle aldığı görev 2029’a kadar sürüyor.

Pazartesi günü yüzlerce kişi yeniden Tiran’ın ana meydanına ve eylemlerin 13 Ekim’de başladığı Eğitim Bakanlığının önüne geldi.