İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Hamas'ın yeni siyasi büro şefi Halil el-Hayya'yı telefonla arayarak görevine başarılar diledi. Hamas'ın yaptığı yazılı açıklamaya göre Pezeşkiyan, 'Yanındayız ve karşılaştığımız saldırılara rağmen attığın her adımda seni destekliyoruz' mesajını iletti.
Bu destek telefonu, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hamas'ın tamamen silahsızlandırılmasını öngören bir anlaşmayı duyurmasının hemen sonrasında geldi. Trump yönetimi, Gazze'de Hamas'ın yönetimden uzaklaştırılması ve ağır silahların teslimi için Barış Kurulu aracılığıyla bir yol haritası yürütüyor.
Trump, geçtiğimiz günlerde 'Hamas ve diğer silahlı grupların tamamen silahsızlandırılması için tarihi bir anlaşma' imzalandığını açıklamıştı. Barış Kurulu, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, özel temsilci Steve Witkoff, Jared Kushner ve eski İngiltere Başbakanı Tony Blair gibi isimlerden oluşuyor ve Gazze'nin yeniden inşasını denetleyecek.
Ancak kurulun İsrail tarafında da gerilim yarattığı görüldü. Kurulun Gazze Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov ve danışman Aryeh Lightstone, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir araya gelerek saldırıların durdurulmasını talep etti. İsrail ise 'Mevcut hattan çekilmeyeceğiz, sivillerimize ve askerlerimize yönelik tehditleri engellemeye devam edeceğiz' açıklamasıyla bu talebi reddetti.
Hamas ise silahsızlanma konusunda şartlı bir süreçten yana olduğunu belirtiyor. Grup, İsrail'in saldırıları durdurması, güçlerini çekmesi ve Gazze'ye daha fazla yardım girişine izin vermesi halinde silahların depolanmasını kabul edebileceğini ifade ediyor. Ancak Hamas açıklamalarında 'silahsızlanma' kelimesini kullanmaktan kaçınıyor ve silahların Filistin kontrolünde kalacağını vurguluyor.
Tel Aviv Üniversitesi Filistin Araştırmaları Merkezi Başkanı Michael Milstein, Hamas'ın tamamen silahsızlanmasının çok düşük bir ihtimal olduğunu söyledi. Milstein, Hamas'ın günlük yönetimi bir hükümete devretmeye razı olabileceğini ancak askeri yapısını koruyarak Lübnan'daki Hizbullah modeline benzer bir konum elde etmeyi hedeflediğini değerlendirdi.
Uluslararası baskılar sürerken Hamas karşıtı 'Yaşamak İstiyoruz' hareketinin kurucularından Filistinli avukat Mumin en-Natur, sivillerin anlaşmanın başarısını istediğini ancak Hamas'ın iktidarı bırakacağına güvenmediğini belirtti. Daha önce Hamas tarafından hapsedilen en-Natur, grubun süreci geciktirme ve ihlal taktikleriyle Gazze'de kalmaya devam edeceğini savundu.
İsrail hükümeti içinde de anlaşmaya direnç var. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ve Yerleşim Bakanı Orit Strock, Netanyahu'ya acil güvenlik kabinesi çağrısı yaparak uluslararası istikrar gücünün Gazze'ye girişini engellemeyi talep etti. Bakanlar, yol haritasının İsrail için 'tehlikeli' olduğunu ve Hamas'ın tamamen silahsızlandırılmasını garanti etmediğini öne sürdü.
Trump'ın duyurduğu anlaşma, Gazze'nin yeniden inşası için kritik bir adım olarak görülse de Hamas'ın silahlarını bırakıp bırakmayacağı sorusu hala cevapsız. İran'ın desteği ve iç muhalefet, sürecin kırılganlığını ortaya koyuyor.