Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkenin demir yolu işletme imtiyazının Rusya ile Ermenistan’ın onaylayacağı üçüncü bir ülkeye devredilmesini istedi. Paşinyan’ın talebi, demir yolu altyapısının uluslararası ulaştırma ağlarına entegrasyonu ve Rusya ile ilişkiler açısından yeni bir başlık oluşturdu.
Paşinyan, 24 Ağustos’ta parlamentoda hükümet programını sunarken, demir yolunun Rusya yönetiminde kalmasının Ermenistan’ın uluslararası demir yolu ağına bağlanması için tarihi fırsatın kaçırılmasına yol açabileceğini söyledi.
Rusya’ya ve Rusya’nın çıkarlarına büyük saygı duyduklarını belirten Paşinyan, Rus ortaklarından esneklik beklediklerini ifade etti. Ermenistan yönetiminin, imtiyaz hakkının iki ülke açısından kabul edilebilir bir üçüncü ülkeye devredilmesi konusunda anlaşma sağlanmasını istediğini kaydetti.
İmtiyaz modeli yeniden incelenecek
Ermenistan hükümetinin programında demir yolunun imtiyazlı işletme modelinin yeniden değerlendirilmesi de yer aldı. Paşinyan, yapılacak düzenlemenin ülkenin uluslararası ulaştırma sistemine entegrasyon fırsatını engellememesi gerektiğini vurguladı.
Ermenistan’ın bu yöndeki çalışmalarını sürdüreceğini söyleyen Paşinyan, Rusya’daki ortaklarıyla dostane bir çözüm bulunması için mümkün olan en kısa sürede anlaşmaya varılması çağrısında bulundu.
Paşinyan, temmuz ayında Ermenistan demir yollarının Rusya Demiryolları’nın Ermeni iştiraki Güney Kafkasya Demiryolları tarafından işletilmesiyle ilgili konunun tahkime taşınabileceğini belirtmişti. Aynı gün yaptığı açıklamada, Ermenistan yönetiminin demir yoluyla ilgili sorunların çözümünde Rusya ile gerilim yaşamak istemediğini de söylemişti.
Kazakistan, BAE ve Katar seçeneği
Paşinyan, şubat ayında Rusya ve Ermenistan’la dostane ilişkileri bulunan bir ülkenin demir yollarının imtiyazlı işletme hakkını satın alabileceğini açıklamıştı. Ermenistan Başbakanı, Kazakistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’ı olası seçenekler arasında göstermişti.
Rusya Demiryolları yatırımların karşılanmasını bekliyor
Rusya Demiryolları Genel Müdürü Oleg Belozyorov, Ermenistan’ın imtiyaz sözleşmesini sona erdirmeyi veya sözleşme koşullarını değiştirmeyi değerlendirmesi halinde, şirketin demir yollarına yaptığı yatırımların geri ödenmesini bekleme hakkına sahip olduğunu söyledi.
Belozyorov, tarafların bütün hak ve yükümlülüklerinin imtiyaz sözleşmesiyle belirlendiğini belirtti. Rus tarafının 2008 tarihli sözleşmeden doğan yükümlülüklerini düzenli ve eksiksiz yerine getirdiğini savundu.
İmtiyaz uygulamasının Ermenistan’a modern bir demir yolu kazandırdığını ve ülke bütçesini altyapı yenileme ile bakım giderlerinden kurtardığını belirten Belozyorov, Güney Kafkasya Demiryolları’nın temettü ödemediğini söyledi. Belozyorov’a göre tüm kâr, demir yolunun geliştirilmesine aktarılıyor.
Rusya Demiryolları ile Güney Kafkasya Demiryolları’nın gelirlerinden yapılan yatırımların 2008-2025 döneminde yaklaşık 396,3 milyon dolara ulaştığı bildirildi. Bu tutarın belgelerle tamamen doğrulandığı belirtildi.
Ermenistan’ın demir yolu altyapısı, Şubat 2008’de Güney Kafkasya Demiryolları’na 30 yıllığına imtiyazlı işletme kapsamında devredilmişti. Sözleşmede, imtiyaz süresinin 10 yıl daha uzatılmasına imkân tanıyan bir hüküm de bulunuyor.
