2026 Nobel Kimya Ödülü'nün sahipleri belli oldu. Stockholm'deki İsveç Kraliyet Bilimler Akademisinin basın toplantısında yapılan açıklamaya göre ödülü Fransa'dan Henri B. Kagan ile Japonya'dan Kenso Soai paylaşıyor.
Akademi kararını, iki kimyagerin asimetrik organik sentezdeki doğrusal olmayan etkilerin ve otokatalizin keşfine yaptığı katkıya dayandırdı.
Doğadaki tek yönlü asimetri
Bazı moleküller, birbirinin aynadaki yansıması olan iki varyant hâlinde bulunuyor. Laboratuvarda çoğu zaman bu iki varyant birlikte oluşurken canlı organizmalar yalnızca birini kullanıyor. Kagan ve Soai, kimya dünyasındaki bu dengesizliğin nasıl doğmuş olabileceğini araştırdı.

Akademiye göre en dikkate değer deneylerden biri
Soai'nin tasarladığı tepkime, olası iki ayna biçiminden yalnızca birinin ortaya çıktığı ilk kimyasal süreç oldu. "Soai tepkimesi" adıyla bilinen bu çalışma, Akademi tarafından şimdiye kadar yapılmış en dikkate değer kimya deneyleri arasında gösterildi.
Kagan'ın geliştirdiği yöntem ise tepkimeleri yönlendirerek istenen ayna biçiminin, önceden mümkün sayılan düzeyin çok üstünde bir oranla elde edilmesine imkân tanıdı.
Laboratuvardan sanayiye
Bu yaklaşımlar bugün ilaçların, aroma ve koku maddelerinin ve yeni malzemelerin üretiminde kullanılan tepkimelerin geliştirilmesinde rol oynuyor.

1930 doğumlu Kagan eğitimini Paris'teki Sorbonne Üniversitesinde aldı, doktorasını 1960'ta Collège de France'ta yaptı. 1950'de Hiroşima'da doğan Soai ise Tokyo Üniversitesinden mezun oldu ve 1979'da doktor unvanını aldı.