Estonya, 1 Aralık'tan itibaren Rusya sınırındaki tüm geçiş noktalarını kapatacak. Ülkenin Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna bu kararı 15 Kasım Pazar günü açıkladı. Karar, insansız hava araçları üreten Threod Systems tesisine yönelik kundaklama girişiminin ardından alındı; Estonya makamları olaydan Rus askeri istihbaratını (GRU) sorumlu tutuyor.
Tsahkna, “Rusya, Estonya'ya yönelik düşmanca eylemlerin sonuçları olduğunu anlamalı. Bizi korkutma, istikrarsızlaştırma veya güvenliğimizi zayıflatma girişimleri yanıtsız kalmayacak” dedi. Bakan, geçiş noktalarının kapatılmasının Rusya'nın Estonya topraklarında düşmanca faaliyet yürütme imkanlarını sınırlayacağını ve yaptırımların delinmesini önleme çabalarını güçlendireceğini söyledi.
Bakan, Finlandiya, Letonya ve Litvanya'daki mevkidaşlarını karar hakkında bilgilendirdiğini, Rusya'ya yönelik sonraki adımları ise pazartesi günü Brüksel'de yapılacak Avrupa Birliği dışişleri bakanları toplantısında görüşmeyi planladığını açıkladı. Interfax bu gelişmeyi aktardı.
Hangi geçiş noktaları kapanacak
Estonya-Rusya sınırında şu anda üç geçiş noktası bulunuyor: Narva-İvangorod, Koidula-Kunichina Gora ve Luhamaa-Şumilkino. Bu noktalar kısıtlı hizmet veriyor; Narva üzerinden yalnızca yaya geçişine izin veriliyor.
İçişleri Bakanı Igor Taro, aralık başından itibaren tüm kara sınırı geçiş noktalarının hem yayalara hem de araçlara kapatılması için hükümete öneri sunacağını söyledi. Taro, “Estonya, sınır geçiş noktalarımızda Rusya'ya ve Rusya'dan geçişleri zaten önemli ölçüde kısıtladı ve her seferinde daha fazla tırmanmanın geçişlerin tamamen durdurulmasına yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu. Şimdi o an geldi” dedi.

Taro'ya göre Rusya'da bulunan Estonya sakinleri önümüzdeki iki hafta içinde ülkelerine dönebilecek. Sınırın diğer tarafında kalan kamyon şoförleri de aynı süre içinde geri dönebilecek. Kapatmanın geçici mi yoksa süresiz mi olacağı, Başbakan Kristen Michal'ın ABD'den dönmesinin ardından gelecek haftanın sonunda hükümet tarafından görüşülecek.
Viimsi'deki kundaklama girişimi
Threod Systems'ın Tallinn yakınlarındaki Viimsi yerleşiminde bulunan tesislerine saldırı girişimi 14 Kasım gecesi saat 03.00 sıralarında gerçekleşti. Estonya makamlarına göre şüpheliler, binaya yanıcı sıvı dökebilmek için camları kırmaya çalıştı ve patlama ile yangın çıkarmayı planladı. Şirketin güvenlik görevlileri müdahale ederek planın tamamlanmasını engelledi. Olayda yaralanan olmadı; şirketin üretimi ve tedarik faaliyetleri aksamadı.
Estonya Güvenlik Polisi (KAPO) Genel Müdürü Margo Paloson, karşı istihbarat biriminin Rusya'nın olaya dahil olduğunu belirlediğini ve operasyonun GRU tarafından koordine edildiğini söyledi. Paloson, “Bu, Rusya'nın Estonya'da sabotaj gerçekleştirmeye yönelik bir başka girişimiydi” dedi.
Olayla ilgili sekiz Letonya sakini gözaltına alındı: Bunların dördü Letonya vatandaşı, diğer dördü ise vatandaş olmayan statüsünde. Estonya savcılığı beş kişinin tutuklanmasını talep etti. Letonya Devlet Güvenlik Servisi, ülkede dokuz adreste yapılan aramalarda patlayıcı düzenekler, piroteknik malzemeler ve mühimmat bulunduğunu açıkladı.

Threod Systems keşif ve saldırı amaçlı insansız hava araçları üretiyor. Şirketin fırlatma sistemi, ekim ayında İngiliz Kraliyet Donanması tarafından HMS Queen Elizabeth uçak gemisinden saldırı dronlarının denemeleri sırasında kullanıldı.
Hükümetin basın açıklamasına göre Başbakan Kristen Michal, “Sınırın kapatılması Estonya halkına yönelik tehdidi azaltacak ve Estonya'nın savunma sanayisine ve savunma kapasitesine yönelik saldırıların kabul edilemez olduğuna dair net bir mesaj verecek” değerlendirmesinde bulundu. Michal, cuma günü hükümetin güvenlik kabinesi toplantısını düzenlemeyi planlıyor.
Bu karar bölge sakinleri için ne anlama geliyor
Karar, başta Estonya'da Rusça konuşan nüfusun önemli bir bölümünün yaşadığı sınır bölgesindeki Ida-Viru olmak üzere ülkede yaşayan Rusya vatandaşlarını etkileyecek. Fontanka'nın haberine göre 15 Kasım akşamı İvangorod'dan Narva'ya geçişte yaklaşık 80 kişilik bir kuyruk oluştu.
Komşu Finlandiya'da Rusya sınırındaki geçiş noktaları 2023'ün sonundan bu yana kapalı. Helsinki ayrıca 16 Kasım'dan itibaren tarafsız statüdeki sporcular da dahil olmak üzere Rus vatandaşlarının ülkeye girişine yönelik yeni kısıtlamalar getiriyor. Tallinn'in kararına ilişkin Moskova'dan yayın tarihi itibarıyla resmi bir açıklama gelmedi.
Fotoğraflar: Narva Kalesi ve İvangorod Kalesi (arşiv, Wikimedia Commons); Koidula sınır kapısı (Avrupa Komisyonu, 2025); Threod Systems insansız hava aracı (şirket fotoğrafı).