Türkiye’nin Antalya kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler COP31 İklim Konferansı son aşamaya girdi. COP31 Başkanlığına göre 18 Kasım sabahı itibarıyla 75 ülke, Türkiye’nin önerdiği “35’e 35” hedefini destekledi. Bu hedef, nihai küresel enerji tüketiminde elektriğin mevcut yaklaşık yüzde 22 olan payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmayı öngörüyor. Girişimin destekçileri arasında Almanya, Birleşik Krallık, Norveç, Güney Kore, İspanya, Japonya, Danimarka, Kanada ve Kırgızistan yer alırken Avrupa Komisyonu da Avrupa Birliği’nin desteğini açıkladı. Girişime ayrıca 94 şirket ve sivil toplum kuruluşu destek verdi.
Elektrifikasyon hedefi, müzakerelerin ilk haftasının ardından hazırlanan ilk sonuç kararı taslağında yer aldı. Hedef, Dubai’de düzenlenen COP28’de kabul edilen ve 2030’a kadar yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması ile enerji verimliliğindeki artış hızının iki katına yükseltilmesini öngören taahhüdü tamamlayacak.
Atık konusunda Rusya-Türkiye anlaşması
Rusya, COP31’e “mavi bölge”deki kendi pavyonuyla katılıyor. Konferans programına göre çarşamba günü Rusya pavyonunda Rusya Çevre Operatörü (RÇO) ile Türkiye Sıfır Atık Vakfı arasında ikili iş birliği anlaşması imzalanması planlandı. Atık konusu, Türkiye’nin COP31 Başkanlığının başlıca önceliklerinden biri. Ankara, atık sektöründen kaynaklanan emisyonların azaltılmasını COP31 eylem gündeminin merkezine yerleştirirken Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş da konferansın yüksek düzeyli iklim şampiyonu olarak görev yapıyor.

Rusya COP31’de
Rusya, konferans çalışmalarına aktif şekilde katılıyor. COP31 Başkanı, Türkiye Çevre Bakanı Murat Kurum ile Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanı Maksim Reşetnikov, Antalya’da düşük karbonlu ekonominin geliştirilmesini ve en iyi uygulamaların paylaşılmasını öngören iklim değişikliği alanında iş birliği anlaşması imzaladı. Rusya Devlet Başkanı’nın iklim konularındaki özel temsilcisi Ruslan Edelgeriyev, Türkiye Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar ile iklim gündemini görüştü. Bayraktar, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin emisyonların azaltılmasına önemli katkı sağlayacağını söyledi.

COP31’le eş zamanlı olarak Rosatom, Akkuyu’nun ilk güç ünitesinin yakında işletmeye alınması vesilesiyle Antalya’da “Dünya Nükleer Günleri – 2026” uluslararası forumunu düzenledi. Gençlik programının açılışını devlet şirketinin Başkanı Aleksey Lihaçov yaptı. Petrokimya holdingi SİBUR, konferansta karbon kredileri piyasasında Türkiye’den ortaklar ararken Yakutistan Cumhuriyeti Başkanı Ayşen Nikolayev, dünya kentleri stratejisine permafrost üzerinde yaşam için “kuzey rotası” eklenmesini önerdi.
Orta Asya ve Kafkasya
Antalya’da düzenlenen liderler zirvesinde Rusya ve Ukrayna temsilcileri ile Orta Asya ve Kafkasya ülkelerinin liderleri aynı salonda yer aldı. Özbekistan ve Türkmenistan Cumhurbaşkanları Şevket Mirziyoyev ile Serdar Berdimuhamedov yeni iklim girişimleri açıklarken Kazakistan Başbakanı Olcas Bektenov, Birleşmiş Milletler himayesinde uluslararası bir su örgütü kurulmasını önerdi. Taşkent ve Ankara da döngüsel ekonomi alanında iş birliği konusunda anlaşmaya vardı. Kurum ayrıca Türk devletlerinin kentsel projeleri için TULIP programını tanıttı.
Müzakereler zorlu geçiyor
Bazı girişimlere verilen desteğe rağmen sonuç belgeleri üzerinde henüz uzlaşma sağlanamadı. Rusya, Arap Grubu’yla birlikte ortak bir siyasi karar için verilen yetkiyi sorgularken Moskova ve Riyad’ın, 144 maddelik ilk sonuç metni taslağında petrol ve gaza ilişkin itirazları bulunuyor. Brezilya heyetinden bir üye Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada taslağın gelişmekte olan ülkelerin önceliklerini kabul ettiğini ancak “henüz bunları karşılamadığını” söyledi. Birleşmiş Milletler Üniversitesi uzmanı Sönke Kreft ise ülkelerin henüz uzlaşmaya yaklaşmadığını, “kendi pozisyonlarını güçlendirdiğini” belirtti. İlk hafta boyunca “mavi bölge”ye 102 bin 610 katılımcı kaydoldu ve Antalya, Dubai’deki COP28 rekoruna yaklaştı.
Sırada ne var
COP31’de çarşamba günü insan ve sosyal kalkınmaya ayrıldı. 19 Kasım, uygulamanın güçlendirilmesi temasıyla geçecek. Bakanlar 20 Kasım’da nihai müzakereleri yürütecek ve konferansın ardından kapanış yapılacak. Bir sonraki konferans COP32, Etiyopya’da düzenlenecek.
Fotoğraf: Anadolu, arşiv. Video: Türkiye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, COP31 Türkiye.