Almanya'nın yeni bir savaş uçağı arayışı, İtalya'nın muhalefetiyle karşılaştı. Financial Times'ın üç kaynağa dayandırdığı haberine göre İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, bu hafta İngiliz ve Japon mevkidaşlarıyla yaptığı çevrim içi toplantıda, Almanya'nın Küresel Muharebe Hava Programı'nda (GCAP) eşit haklara sahip olmasına kesin biçimde karşı çıktı.
Roma bunun yerine Berlin'e Kanada'nın sahip olduğu gözlemci statüsünü önerdi. Bu statü, uçağın tasarımına ve geliştirilmesine katılma hakkı vermiyor. Alman bir yetkili teklifi “kabul edilemez” olarak nitelendirdi; FT'nin değerlendirmesine göre Almanya'nın teklifi reddetmesi neredeyse kesin.

İtalyan hükümetinin bir temsilcisi gazeteye yaptığı açıklamada, “İtalya, Almanya'yı kabul etmeye hazır olduğunu doğruladı ancak süreci hızlandırmak için Almanya'nın gözlemci olması önerildi” dedi. FT'ye göre Roma'nın temkinli yaklaşımını Tokyo da paylaşıyor. Her iki ülke de yeni ortağın zaten zorlu olan programı yavaşlatmasından ve Airbus dahil Alman şirketlerinin kendi havacılık üreticilerinin siparişlerinden pay alabilmesinden endişe ediyor.
GCAP nedir?
GCAP, 2022'de başlayan İngiltere, İtalya ve Japonya ortak projesidir. Programın amacı, üç ülkenin Amerikan uçaklarına bağımlılığını azaltacak düşük görünürlüklü bir altıncı nesil savaş uçağı geliştirmek. İlk uçakların 2035'e kadar ortaya çıkması bekleniyor. Kanada, Temmuz 2026'da programa ilk gözlemci olarak katıldı.
Almanya'nın GCAP'e ilgisi, Fransa ile yürüttüğü ve yaklaşık 100 milyar avro değerindeki FCAS programının haziran ayında kesin olarak dağılmasının ardından arttı. Taraflar iş paylaşımı konusunda anlaşmaya varamadı. İngiltere Başbakanı Andy Burnham, geçen ay Berlin ziyareti sırasında Almanya'nın katılımına açık olduğunu söyledi. FT'ye göre bu açıklama Roma ve Tokyo'da endişeye yol açtı.

Berlin'in şartları
AB ülkeleri arasında en büyük savunma bütçesine sahip Almanya, GCAP'e ancak sanayisi için kayda değer bir iş payı karşılığında para yatırmaya hazır. Savunma Bakanı Boris Pistorius bu hafta, kararın “iş payı, takvim ve Almanya'nın üstleneceği harcama payı arasında makul bir denge” olup olmamasına bağlı olacağını söyledi. Pistorius, 2 Kasım'da da müzakerelerin sonucu ne olursa olsun yeni uçağın 2040'ların başında hazır olması gerektiğini vurgulamıştı.
Berlin ayrıca İspanya ile birlikte İsveç ve Saab şirketiyle iş birliği seçeneğini inceliyor. Pistorius nihai kararı mart sonuna kadar vermek istiyor.
Fotoğraf: Wikimedia Commons, ABD Savunma Bakanlığı